Przewoźnik musi zapłacić trzem pasażerom po 2574 zł za opóźniony lot

Wyrokiem z 28 listopada 2025 r. (sygn. akt I C 250/25) Sąd Rejonowy w Zgierzu oddalił powództwo U. I., F. I. (2) i F. I. (1) przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w I. o zapłatę i zasądził solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kwotę 1817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

(wyrok k. 62)

W dniu 5 lutego 2026 r. apelację od powyższego wyroku złożyła strona powodowa zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu powodowie zarzucili naruszenie :

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 5 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że opóźnienie lotu przekraczające 3 godziny było skutkiem nadzwyczajnych okoliczności wyłączających odpowiedzialność przewoźnika, podczas gdy:

⚫

konieczność podmiany samolotu w związku z usterką techniczną (135 minut opóźnienia);

⚫

wykrycie u pasażera poduszki tlenowej, której posiadanie podczas lotu wymaga dodatkowej dokumentacji, której tenże pasażer nie posiadał (75 minut opóźnienia)

nie stanowią takich nadzwyczajnych okoliczności, podczas gdy są to zdarzenia immanentnie związane z normalnym wykonywaniem działalności przewoźnika lotniczego, pozostające w jego sferze organizacyjnej i operacyjnej, a tym samym nie wyłączają odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego;

b) art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że pozwany wykazał, iż nie było możliwe uniknięcie skutków opóźnienia mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, podczas gdy z materiału dowodowego nie wynika, aby pozwany:

⚫

wykazał podjęcie realnych, adekwatnych i możliwych organizacyjnie działań minimalizujących opóźnienie;

⚫

ani aby opóźnienie lotu L07 było nieuchronnym następstwem powoływanych zdarzeń;

2) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, tj. błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego oraz zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, a także przeprowadzenie błędnego wnioskowania, polegające na:

a) utożsamieniu samego wystąpienia problemów technicznych i organizacyjnych z istnieniem nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu tego przepisu;

b) pominięciu okoliczności, że wskazane przez pozwanego zdarzenia mieszczą się w normalnym ryzyku prowadzenia działalności przewozowej i pozostają w jego sferze organizacyjnej;

c) braku krytycznej analizy, czy pozwany wykazał podjęcie wszelkich racjonalnych środków zmierzających do uniknięcia lub ograniczenia opóźnienia lotu;

d) przyjęciu istnienia związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniami dotyczącymi lotu L06, a opóźnieniem lotu L07 w rozmiarze przekraczającym 3 godziny, bez ustalenia, że taki skutek był nieuchronny,

co miało miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do błędnego ustalenia, że przesłanki wyłączające odpowiedzialność przewoźnika zostały wykazane, co skutkowało bezpodstawnym oddaleniem roszczenia powodów o zapłatę należnego odszkodowania.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów postępowania przed Sądem I instancji i kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

(apelacja k. 76-79)

W odpowiedzi na ww. apelację pozwany wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od każdego z powodów zwrotu kosztów postepowania apelacyjnego według norm przepisanych.

(odpowiedz na apelację k. 106-107)

W dniu 9 lutego 2026 r. zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu zawarte w pkt. 2 wyroku wniosła strona pozwana zaskarżając postanowienie w części, tj. co do niezasądzonej dalszej kwoty 3634 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu orzeczeniu pozwany zarzucił naruszenie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie poprzez jego błędne zastosowanie i obciążenie powodów 1817 zł zamiast kwotą po 1817 zł, podczas gdy powodowie są współuczestnikami formalnymi, zatem brak jest podstaw do obciążania powodów kosztami solidarnie, a pozwany musiał ustosunkować się do każdego z roszczeń indywidulanie, z okoliczności sprawy, jak i samego uzasadnienia wyroku wynika, że w sprawie zachodzą przesłanki do zasady zastosowania ogólnej zasady odpowiedzialności za wynik procesu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 2 poprzez zasądzenie od każdego z powodów na rzecz pozwanego kwoty 1817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz zasądzenie od każdego z powodów na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

(zażalenie k. 84)

W odpowiedzi na ww. zażalenie powodowie wnieśli o jego oddalenie i zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

(odpowiedź na zażalenie k. 103-104)

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powodów okazała się zasadna i skutkowała zmianą zaskarżonego orzeczenia, w rezultacie czego zażalenie pozwanego okazało się bezprzedmiotowe.

Na początku należy wskazać, że do rozpoznania wywiedzionej w sprawie apelacji zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu uproszczonym. Stosownie do treści art. 505

13 § 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto należy podkreślić, iż apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony, zaś celem postępowania apelacyjnego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, Legalis nr 92438).

Przechodząc do omówienia zarzutów apelacyjnych, w pierwszej kolejności rozważyć należy zarzuty w zakresie prawa procesowego, jako determinujące prawidłowość ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i ustalił stan faktyczny sprawy, jednak na gruncie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego dotyczące odpowiedzialności pozwanego za opóźnienie lotu i związanej z tym odpowiedzialności odszkodowawczej przewoźnika.

Powodowie podnieśli zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., zarzucając Sądowi I instancji dowolną, niewszechstronną i fragmentaryczną ocenę materiału dowodowego, co miało skutkować błędną oceną dowodów i pominięciem okoliczności mających istotne znaczenie lub nienadaniem im odpowiedniej wagi.

Zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c., sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia tego przepisu wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, albo że pominął istotną część materiału dowodowego. Samo wyrażenie przez stronę odmiennego poglądu na wartość dowodów nie jest wystarczające.

W niniejszej sprawie apelujący nie tyle zakwestionowali błędne ustalenia faktyczne, ale ich wadliwą interpretację w kontekście przepisów regulujących odpowiedzialność finansową przewoźnika za opóźniony lot, w związku z czym zarzuty apelujących powinny być rozpatrywane w świetle przepisów prawa materialnego.

W ocenie Sądu Okręgowego zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 zasługują na uwzględnienie.

Wskazane przepisy dotyczą ustanowienia wspólnych zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów. Stosownie do art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004 obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Przepis art. 7 rozporządzenia stosuje się przy tym również w przypadku, gdy pasażerowie lotów opóźnionych poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, polegającą na przybyciu do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu, co wynika z wykładni art. 7 powołanego rozporządzenia dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 19 listopada 2009 r., w połączonych sprawach o sygn. C-402/07 i C-432/07. Jednocześnie z motywu 14 preambuły owego rozporządzenia wynika, że zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.

Rozporządzenie nie zawiera definicji legalnej „nadzwyczajnych okoliczności”. Przyjmuje się, że pojęcie to obejmuje zdarzenia, które ze względu na swój charakter lub źródło nie wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego i pozostają poza zakresem jego skutecznej kontroli, przy czym te dwie przesłanki są kumulatywne i ich poszanowanie wymaga przeprowadzenia oceny każdego przypadku z osobna (por. wyrok TSUE z dnia 23 marca 2021 r., A., C-28/20, K.). Rozporządzenie w motywie 14 wylicza przykładowe nadzwyczajne okoliczności wskazując na destabilizację polityczną, warunki meteorologiczne uniemożliwiające dany lot, zagrożenie bezpieczeństwa, nieoczekiwane wady mogące wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajki mające wpływ na działalność przewoźnika. Oznacza to, że ewentualnie inne, niewyliczone w motywie 14 okoliczności, żeby mogły być uznane za „nadzwyczajne”, powinny być porównywalne z tymi wyliczonymi przez unijnego prawodawcę, jeśli chodzi o ich niewpisywanie się w normalną działalność przewoźnika oraz niemożność panowania nad nimi z uwagi na ich charakter lub źródło. W kontekście usterek samolotów w orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że problem techniczny, który wystąpił niespodziewanie i nie jest następstwem nieprawidłowej obsługi technicznej ani nie został wykryty podczas wykonywania regularnej kontroli, nie mieści się w pojęciu „nadzwyczajnych okoliczności” w rozumieniu rozporządzenia. W tym względzie, co prawda awaria spowodowana przedwczesną wadliwością pewnych części statku powietrznego rzeczywiście stanowi zdarzenie nieoczekiwane, niemniej taka awaria pozostaje nierozerwalnie związana z bardzo złożonym systemem funkcjonowania maszyny, która jest wykorzystywana przez przewoźnika lotniczego w warunkach, w szczególności meteorologicznych, często trudnych, nawet ekstremalnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2019 r., I OSK 1516/1 i z dnia z dnia 25 stycznia 2023 r., I OSK 3260/19, K.).

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego przyczynami opóźnienia lotu LO7 była usterka techniczna samolotu wykonującego lot poprzedzający, tj. LO6 i wykrycie u pasażera poduszki tlenowej bez wymaganej dokumentacji. Opóźnienie wynosiło łącznie 3 godziny i 20 minut. Jak jednak wskazano wyżej, awarie techniczne co do zasady wpisują się w ramy normalnego wykonania działalności przewoźnika lotniczego i nie stanowią nadzwyczajnej okoliczności. Samolot jest bowiem bardzo skomplikowaną maszyną złożoną z wielu elementów i naturalnym jest, że niektóre z tych elementów ulegają zużyciu (zazwyczaj nieoczekiwanemu), w tym niejednokrotnie jest to zużycie przed czasem eksploatacji przewidywanej przez producenta. Taka sama sytuacja dotyczy każdego użytkownika samochodu osobowego czy przedsiębiorcy zajmującego się lądowym lub morskim przewozem osób lub rzeczy. Narażenie na niespodziewany problem techniczny wpisuje się zatem w ramy normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego. Nie jest zatem wystarczające dla zwolnienia się z odpowiedzialności wykazanie, że nie dało się wcześniej przewidzieć usterki, która uniemożliwiła planowy start lotu LO6. Zdarzenie polegające na ujawnieniu u pasażera niedozwolonego sprzętu również nie miało charakteru zewnętrznego i wyjątkowego oraz było związane z typowymi procedurami bezpieczeństwa, które przewoźnik zobowiązany jest stosować w ramach codziennej działalności operacyjnej. Ryzyko wystąpienia takich sytuacji mieści się w normalnym ryzyku prowadzenia działalności przewozowej i nie może być przerzucane na pasażerów w drodze wyłączenia odpowiedzialności odszkodowawczej.

Należy przy tym zauważyć, że odpowiedzialność przewoźnika lotniczego nie opiera się na zasadzie winy, ale na zasadzie ryzyka ograniczonego wąsko wykładaną przesłanką egzoneracyjną z art. 5 ust. 3 rozporządzenia. Pozwany nie udowodnił, aby zachodziła wyjątkowa okoliczność pozwalająca odstąpić od obciążenia go odpowiedzialnością za opóźniony lot. W związku z powyższym w ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji dokonał nieuprawnionego rozszerzenia pojęcia nadzwyczajnych okoliczności, przyjmując że każda trudność techniczna i organizacyjna po stronie przewoźnika automatycznie spełnia przesłanki art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r.

Przedstawione rezultaty kontroli instancyjnej prowadzą do wniosku, że apelacja powodów zasługiwała na uwzględnienie. W konsekwencji Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok i zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty po 2574,18 zł.

Konsekwencją zmiany orzeczenia co do istoty sporu, jest zmiana rozstrzygnięcia o kosztach procesu, o których należało orzec zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 98 k.p.c. Powodowie wygrali sprawę w całości. Koszty poniesione przez powodów wynosiły łącznie 1117 zł u każdego z nich, w tym 200 zł tytułem opłaty od pozwu, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 900 zł na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2026 r. poz. 118) i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kosztów procesu zostały zasądzone od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, stosownie do dyspozycji art. 98 § 1

1 k.p.c.

Odnośnie do zażalenia wniesionego przez pozwanego należy wskazać, iż w związku z uwzględnieniem apelacji powodów stało się ono bezprzedmiotowe i jako takie nie mogło zostać uwzględnione. Koszty procesu mają charakter akcesoryjny (dodatkowy) względem głównego rozstrzygnięcia o żądaniach stron. Obowiązuje tu zasada odpowiedzialności za wynik procesu. Ponieważ Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu I instancji i uwzględnił powództwo oznacza to, że zmienił się całkowicie wynik przedmiotowego postępowania, a konsekwencji rozstrzygnięcie o kosztach z pierwszej instancji przestało istnieć w dotychczasowym kształcie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c.

O kosztach procesu w zakresie postępowania apelacyjnego i zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., mając na uwadze, że apelacja została uwzględniona, a zażalenie oddalone. Na koszty poniesione przez każdego z powodów złożyła się opłata za czynności radców prawnych w wysokości ustalonej zgodnie z § 2 pkt 3) w zw. z § 10 ust. 1 i 2 pkt 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonych kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1

1 k.p.c.