Przelew na inny rachunek i inny numer umowy. Sąd oddalił apelację w sprawie pożyczki

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 października 2024 roku wydanym w sprawie z powództwa I. U. (...) z siedzibą w. (...) X. przeciwko Ł. V. o zapłatę, Sąd Rejonowy w Kutnie:

1. oddalił powództwo;

2. zasądził od powoda (...) (...) (...) z siedzibą w. X. na rzecz pozwanej Ł. V. kwotę 3.634,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3.600,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Apelację od wskazanego wyroku złożyła powódka, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła naruszenie mających istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 229 k.p.c., 230 k.p.c., art. 231 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów, przejawiające się w braku wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału i skutkujące pominięciem istotnych okoliczności faktycznych sprawy, mimo że wynikają one ze spójnych dowodów, a ponadto zostały przyznane przez stronę pozwaną, tworząc pełny i wzajemnie uzupełniający się obraz okoliczności, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w postaci uznania, że strona powodowa nie wykazała faktu skutecznego nabycia dochodzonej w sprawie wierzytelności, gdyż nie wykazano wypłaty kwoty pożyczki, w sytuacji gdy fakt ten wynika z przedstawionych dowodów, w szczególności potwierdzenia wykonania transakcji oraz pozostałych okoliczności sprawy, w tym skutecznego zawarcia umowy pożyczki, zaś strona pozwana nie zaprzeczyła, że rachunek bankowy, na jaki dokonano wypłaty kwoty pożyczki należy do niej, zatem fakt ten należało uznać za przyznany i jako taki bezsporny;

2) art. 720 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że strona powodowa powinna udowodnić fakt wypłaty pożyczki, kiedy umowa pożyczki jest umową konsensualną, a nie realną i dochodzi do skutku przez samo porozumienie się stron i na jej podstawie stronom tego stosunku prawnego przysługują dwa odrębne roszczenia, tj. pożyczkobiorcy przysługuje roszczenie o przeniesienie określonej ilości pieniędzy, co nie było przedmiotem niniejszego postępowania, zaś drugiej stronie przysługuje roszczenie o spłatę kwoty, która umową pożyczki została przyznana;

3) art. 6 k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że to strona powodowa powinna wykazać wszelkie okoliczności sprawy w tym również te, z których strona przeciwna wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, w szczególności gdy strona powodowa przedstawiła dowody potwierdzające jej stanowisko, a strona pozwana pozostała bierna i nie wykazała jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej w celu zakwestionowania zasadności żądania objętego pozwem.

W konsekwencji podniesionych zarzutów powódka wniosła o zmianę wyroku Sądu Rejonowego poprzez zasądzenie na rzecz strony powodowej I. (...) (...) od strony pozwanej kwoty 10 795,16 zł z dalszymi odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie na rzecz strony powodowej od strony pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, 17,00 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 750,00 zł opłaty od pozwu w postępowaniu upominawczym, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Ewentualnie powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz strony powodowej od strony pozwanej zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesieniem apelacji, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym, to zaś determinuje konieczność zastosowania określonych dla tego rodzaju spraw regulacji szczególnych, zwłaszcza dyspozycji przepisu art. 505

13 § 2 k.p.c., zgodnie, z którym jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. W dalszej kolejności trzeba mieć także na uwadze, że w postępowaniu uproszczonym apelacja ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy mówiąc, apelacja ograniczona wiąże sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący. Wprowadzając apelację ograniczoną, ustawodawca jednocześnie określa zarzuty, jakimi może posługiwać się jej autor i zakazuje przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji – co w polskim porządku prawnym wynika z art. 505

9 § 1

1 i 2 k.p.c. (tak w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC Nr 6 z 2008 r., poz. 55).

Przechodząc do zarzutów apelacyjnych, należy wskazać, że zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego nie są trafne.

Zarzut naruszenia art. 229 k.p.c., art. 230 k.p.c., art. 231 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. jest całkowicie bezzasadny. Należy stanowczo podkreślić, że swobodna ocena dowodów, o której mowa w art. 233 § 1 k.p.c., oznacza, że sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Natomiast jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Nie jest więc wystarczającym uzasadnieniem zarzutu naruszenia normy art. 233 § 1 k.p.c. przedstawienie przez stronę skarżącą własnej oceny dowodów i wyrażenie dezaprobaty dla oceny prezentowanej przez sąd pierwszej instancji. Skarżący powinien wykazać naruszenie przez sąd paradygmatu oceny wynikającego z art. 233 § 1 k.p.c., a zatem wykazać, że sąd wywiódł z materiału procesowego wnioski sprzeczne z zasadami logiki lub doświadczenia życiowego, względnie pominął w swojej ocenie istotne dla rozstrzygnięcia wnioski wynikające z konkretnych dowodów.

Zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., skarżący powinien w szczególności wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając. Apelujący w niniejszej sprawie nie przedstawił okoliczności, które wskazywałyby na nieprawidłową, dowolną, czy też dokonaną wbrew zasadom logiki, ocenę dowodów przez Sąd I instancji. W niniejszej sprawie, Sąd Rejonowy trafnie przyjął, że powód nie udowodnił faktu wykonania umowy pożyczki, a w konsekwencji – nie wykazał również, że z tej umowy wynika wysokość dochodzonego roszczenia w kwocie 10795,16 złotych. Zgodnie z fundamentalną zasadą prawa cywilnego, wyrażoną w art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W niniejszej sprawie to na powodzie spoczywał ciężar dowodu, że doszło do skutecznego zawarcia umowy pożyczki z pozwaną, jej wykonania, a wobec niespłacenia pożyczki w terminie, zasadności żądania jej zwrotu.

Podkreślenia wymaga, że choć powódka przedstawiła wydruk dokonania transakcji przelewu kwoty pożyczki, to jednak materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwolił na jednoznaczne i pewne ustalenie, by przelew środków dotyczył zawartej z pozwaną umowy i został wykonany na jej rzecz. Sąd Rejonowy, zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c., dokonał wszechstronnej analizy wszystkich przedstawionych dowodów i na ich podstawie ocenił, że powódka nie sprostała ciężarowi dowodu. Sam fakt załączenia wydruku dokonania transakcji płatniczej nie jest wystarczający dla uznania, że doszło do wykonania umowy pożyczki przez poprzednika prawnego powódki. Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, przelew ten został dokonany na inny numer rachunku bankowego niż ten, z którego został wykonany przelew weryfikacyjnych. Powódka co prawda utrzymuje, że żadne postanowienia umowy nie przewidują, aby być to rachunki tożsame. Przelew weryfikacyjny dokonywany był przez pozwaną w celu potwierdzenia jej danych i w celu złożenia konta na platformie wierzyciela pierwotnego, aby możliwe było następnie zawieranie kolejnych umów, natomiast rachunek, na który wypłacono kwotę pożyczki został wskazany przez pożyczkobiorcę, jako właściwy do realizacji umowy. Powódka jednakże, że wykazała, by pozwana wskazała inny rachunek do wypłaty pożyczki niż rachunek, z którego został dokonany przelew weryfikacyjny. Powyższe nie wynika z treści zawartej umowy, a powódka nie przedłożyła wniosku o pożyczkę, z którego mogłoby wynikać, że wolą pozwanej była wypłata pożyczki na numer rachunku inny niż ten, który posłużył do weryfikacji konta. Nie należy również zapominać, że poza dokonaniem przelewu na inny rachunek niż ten, z którego pozwana dokonała przelewu weryfikacyjnego, w potwierdzeniu wykonania transakcji został wskazany inny numer umowy pożyczki niż wynikający z umowy zawartej z Ł. V.. W tych okolicznościach należy podzielić zapatrywanie Sądu I instancji, iż powódka nie wykazała wykonania umowy pożyczki.

W tym zakresie ciężar dowodu rozkłada się inaczej, niż opisuje to apelująca. Zgodnie z art. 227 k.p.c. udowodnieniu podlegają fakty istotne dla rozstrzygnięcia. Ciężar ich udowodnienia spoczywa na osobie, która z nich wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). Co do zasady, na tym spoczywa ciężar dowodu, kto twierdzi, a nie na tym, kto zaprzecza. Dlatego to na powódce spoczywa ciężar udowodnienia faktów stanowiących podstawę faktyczną powództwa. Na pozwanej ciąży obowiązek udowodnienia tych faktów, które sama zgłasza. W realiach niniejszej sprawy to powódka twierdziła, że strony zawarły umowę, więc zgodnie z art. 6 k.c. to na powódce spoczywał ciężar udowodnienia faktu zawarcia i wykonania umowy przez strony, zatem zarzut naruszenia art. 6 k.c. nie zasługiwał na uwzględnienie.

Twierdzenia powódki o zastosowaniu art. 229 k.p.c. (fakty przyznane) czy art. 231 k.p.c. (domniemania faktyczne) również nie znajdują oparcia w stanie faktycznym sprawy. Pozwana konsekwentnie kwestionowała skuteczność zawarcia umowy, co wyklucza zastosowanie art. 229 k.p.c. Wnioskowanie zaś o faktach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 231 k.p.c. możliwe jest jedynie wówczas, gdy wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów. W niniejszej sprawie brak było takich niezbicie ustalonych faktów, które pozwalałyby na konstruowanie domniemania skutecznego zawarcia i wykonania umowy.

Podsumowując: Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy ocenił zgromadzony materiał dowodowy, nie przekraczając zasady swobodnej oceny dowodów.

Nietrafnym jawi się zarzut naruszenia art. 720 § 1 k.c.

Powództwo, jako roszczenie o zwrot pożyczki, musiało opierać się na wykazaniu przesłanek z art. 720 § 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i jakości.

Dla skutecznego dochodzenia roszczenia o zwrot pożyczki, powódka musiała zatem udowodnić dwie kluczowe przesłanki, tj. złożenie zgodnych oświadczeń woli (zawarcie umowy), w wyniku których pozwana zobowiązała się do zwrotu określonej kwoty oraz spełnienie świadczenia przez pożyczkodawcę (wydanie przedmiotu pożyczki).

Jak słusznie ustalił Sąd I instancji, a Sąd Okręgowy to w pełni podziela, powódka nie sprostała ciężarowi dowodu w zakresie udowodnienia, że doszło do wydania przez pożyczkodawcę przedmiotu pożyczki. Jak już wyżej wskazano, powódka nie przedstawiła dowodu potwierdzającego wypłatę pieniędzy na rzecz pozwanej, bowiem przedłożone potwierdzenie transakcji dokumentuje wypłatę na rachunek bankowy inny niż ten, z którego pozwana dokonała opłaty weryfikacyjnej, przy czym powódka nie wykazała, by rachunek ten został wskazany przez pozwaną, a ponadto dotyczy innej umowy niż zawarta z pozwaną, wskazany w tytule przelewu numer umowy nie jest tożsamy z numerem widniejącym na umowie zawartej z pozwaną. Z tych przyczyn w żadnej mierze nie można uznać, że do spełnienia drugiej przesłanki z art. 720 § 1 k.c. doszło.

Kompletnie nielogicznym jest twierdzenie powódki, iż dla oceny zasadności roszczenia nie ma znaczenia fakt wykonania umowy, bowiem jest to umowa konsensualna. Jak bowiem wynika z treści art. 720 § 1 k.c. dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Powódce przysługuje zatem roszczenie o zwrot przekazanej pożyczkobiorcy na własność określonej ilości pieniędzy. Skoro jednak nie doszło do przeniesienia na własność pieniędzy, nie powstaje roszczenie o jej zwrot. Najprościej rzecz ujmując, jeżeli pieniądze lub rzeczy nie zostały wydane, nie można żądać ich zwrotu. Oczekiwanie przez pozwaną zwrotu pieniędzy, co do których nie wykazała, by kiedykolwiek zostały pozwanej wydane, jest sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach procesu w zakresie postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Na koszty poniesione przez pozwaną złożyła się opłata za czynności radcowskie w wysokości określonej na podstawie § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kosztów procesu zostały zasądzone stosownie do dyspozycji art. 98 § 1

1 k.p.c..