Spółka domagała się od ubezpieczyciela więcej z autocasco po naprawie. Apelacja oddalona

Zaskarżonym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 23 stycznia 2026 roku w sprawie XVIII C 155(...) z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko Towarzystwu (...) spółce akcyjnej w N. o zapłatę:

–

w punkcie 1 oddalono powództwo;

–

w punkcie 2 zasądzono od powódki na rzecz pozwanej 4.217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

–

w punkcie 3 nakazano pobrać od powódki na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi 1.673,28 zł tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych.

Apelację od omówionego wyżej wyroku w całości wywiódł powód, działając przez swojego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, występującego również w I instancji. W apelacji zarzucono naruszenie zarówno prawa procesowego, jak i materialnego.

W zakresie prawa procesowego zdaniem apelującego doszło do naruszenia:

–

art. 233 § 1 k.p.c.1 przez dowolną, sprzeczną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego polegającego na przyjęciu, że w niniejszej sprawie niezasadna była naprawa pojazdu, zachodził przypadek szkody całkowitej, podczas gdy z przedłożonej przez powoda wraz z pozwem kalkulacji naprawy wynikało, że koszt naprawy nie przekraczały wartości pojazdu z dnia szkody, zaś z pierwszej kalkulacji pozwanej z 20 kwietnia 2023 roku również nie wynikała szkoda całkowita (zarzut I);

–

art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. w związku z art. 286 § 1 k.p.c., przez dowolną, sprzeczną z zasadami logiki ocenę opinii biegłego, w tym opinii uzupełniającej, gdzie biegły nie odniósł się merytorycznie do wszystkich uwag powoda i nie wykonał oględzin pojazdu zgodnie z postanowieniem Sądu, a jedynie usztywnił swoje stanowisko aby tylko wykazać, że zachodzi przypadek szkody całkowitej (zarzut II);

–

art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i oparcie się w całości na opinii biegłego, która prowadziła do skutku ekonomicznie absurdalnego. Opinia biegłego, zaakceptowana przez Sąd, prowadzi do absurdu w którym koszt naprawy wyniósł mniej niż 70 % wartości pojazdu, naprawa została wykonana i pojazd odzyskał pełną sprawność, ale powód uzyskał od ubezpieczyciela świadczenie nawet mniejsze niż hipotetyczna wartość pozostałości, co oznacza, że ubezpieczyciel zapłacił mniej niż wartość „wraku” i mniej niż faktyczny koszt naprawy, zostając z nadwyżką środków (zarzut III);

–

art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oparcie się na opinii która została wykonana niezgodnie z OWU tj. par. 13 ust 2. Koszt naprawy został wyliczony przez biegłego w wariancie maksymalnym, a postanowienia OWU wskazują, że koszt użytych cześć zamiennych powinien być ustalony w oparciu o programy do kosztorysowania jednak w wysokości nie większej niż średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu, zatem biegły nie sporządził opinii w systemie wariantowym (zarzut IV).

W zakresie prawa materialnego zarzucono naruszenie:

–

art. 805 § 1 k.c.2, art. 824

1 k.c. w związku z art. 65 k.c. przez błędną wykładnię i zastosowanie postanowień umowy ubezpieczenia przez przyjęcie „szkody całkowitej” pomimo braku przesłanek umownych, w sytuacji gdy koszt naprawy nie przekracza wartości pojazdu na dzień szkody (ok. 70%) (zarzut V);

–

art. 361 § 2 i art. 363 § 1 k.c. przez błędne przyjęcie, że naprawa nie stanowiła adekwatnego sposobu restytucji, mimo że była technicznie możliwa, ekonomicznie uzasadniona i została faktycznie wykonana (przywrócenie stanu poprzedniego przy koszcie mniejszym od 70% wartości pojazdu) (zarzut VI);

–

art. 405 k.c. w związku z art. 410 k.c. przez oparcie rozstrzygnięcia na wadliwej opinii biegłego i zaakceptowanie sytuacji, w której ubezpieczyciel wypłacił świadczenie nieodpowiadające rzeczywistej wysokości szkody, ponieważ pozwany nie pokrył faktycznych kosztów naprawy, de facto „odliczył” wartość wraku, której powód nie otrzymał, a tym samym uzyskał korzyść majątkową kosztem powoda, co stanowi klasyczny przypadek bezpodstawnego wzbogacenia (zarzut VII);

–

art. 5 k.c. przez oparcie rozstrzygnięcia na wadliwej i niepełnej opinii biegłego co doprowadziło do rezultatu rażąco sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, gdyż poszkodowany zapłacił składkę AC, licząc na realną ochronę, pojazd został naprawiony za realne środki, ubezpieczyciel nie pokrył tych kosztów i nie wypłacił wartości wraku, a Sąd I instancji zaakceptował tę sytuację, aprobując faktyczne przerzucenie ciężaru szkody na poszkodowanego (zarzut VIII).

Z tych względów wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku przez:

zmianę zaskarżonego orzeczenia przez zasądzenie od Pozwanej na rzecz Powoda kwoty 18.734,52 zł wraz z odsetkami wysokości ustawowej za opóźnienie od 9 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty;

–

zmianę zaskarżonego orzeczenia w części rozstrzygającej o kosztach procesu i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztu zastępstwa procesowego według norm przepisanych za postępowanie przed Sądem II Instancji, a także o ponowne rozstrzygnięcie w kwestii kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych za postępowanie przez Sądem I instancji;

–

ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Złożono nadto wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego na ustalenie faktu, że koszt naprawy samochodu wskazany w przedłożonej fakturze VAT nie przekracza 70 % wartości pojazdu stanowiącego sumę ubezpieczenia po przeprowadzeniu oględzin pojazdu, ewentualnie sporządzenie wyceny kosztów naprawy z użyciem części zamiennych w wysokości nie większej niż średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu, to jest w systemie wariantowym.

W odpowiedzi na apelację pozwany, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, występującego również w I instancji, wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Apelacja okazała się bezzasadną.

W pierwszej kolejności należało zważyć, że wniosek dowodowy powoda był spóźniony (art. 381 k.p.c.), a jednocześnie dotyczył okoliczności już przesądzonej a niezaskarżonej. Otóż po złożeniu opinii uzupełniającej powód złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego (k. 185 – 186). Wniosek ten został rozpoznany przez Sąd I instancji na rozprawie 23 stycznia 2026 roku, który wnioskowany dowód pominął (k. 199, 00:01:06). Wprawdzie pełnomocnik powoda zgłosił zastrzeżenie do protokołu (k. 199 odw., 00:02:24), ale w apelacji próżno szukać wniosku złożonego w trybie art. 380 k.p.c. Z tych wszystkich względów dowód zgłoszony w apelacji pominięto.

Należy zauważyć, że sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym. Oznacza to w konsekwencji, że postępowanie apelacyjne nie opiera się na modelu apelacji pełnej, lecz ograniczonej. Apelacja ograniczona wiąże Sąd II instancji, a zakres kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co w apelacji zarzuci skarżący. Innymi słowy, rozpoznając apelację w postępowaniu uproszczonym, Sąd odwoławczy jest związany podniesionymi w tej apelacji zarzutami naruszenia zarówno prawa procesowego, jak i materialnego3. W tym postępowaniu, jeżeli Sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa (art. 505

13 § 2 k.p.c.), przy czym owo wyjaśnienie powinno objąć ocenę poszczególnych zarzutów apelacyjnych, a poza tym może ograniczyć się do stwierdzenia, że Sąd II instancji przyjął za własne oceny Sądu I instancji (art. 387 § 2

1 pkt 2 k.p.c.).

W pierwszej kolejności rozważyć należy zarzuty w zakresie prawa procesowego, jako determinujące – przez swój wiążący charakter – ocenę prawidłowości postępowania w sprawie.

Sąd Rejonowy nie naruszył art. 233 § 1 k.p.c., skoro w tym zakresie, słusznie uznając iż okoliczność wymaga dla jej prawidłowego ustalenia wiadomości specjalnych, zastosował art. 278 § 1 k.p.c., a naruszenia tego przepisu skarżący w tym zakresie nie zarzuca. Skoro – co nie budzi wątpliwości – ustalenie danej okoliczności wymagało wiadomości specjalnych, to nie ma naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., jeżeli Sąd I instancji oparł się na opinii biegłego, a nie na kalkulacjach sporządzonych przez strony. Zarzut I nie jest zasadny.

Wbrew twierdzeniom zarzutu II, opinia uzupełniająca przekonująco odnosi się do uwag powoda zgłoszonych do opinii podstawowej. Oględziny pojazdu należy uznać rzeczywiście za zbędne, skoro został on już naprawiony. Jeżeli zaś chodzi o kwestie kalkulacji czynności, to już z samych uwag powoda wynika, że jego praktyka warsztatowa naprawy odbiega od wskazywanej przez producenta do kalkulacji, jak choćby twierdzony przez powoda brak konieczności uwzględniania uwzględnienia w kalkulacji prowadnicy szyby drzwi TL, czy rozbieżność co do oceny konieczności demontażu deski rozdzielczej w celu lakierowania ściany grodziowej. Nie stanowi w takiej sytuacji przekroczenia granic art. 233 § 1 k.p.c., ani tym bardziej art. 278 § 1 k.p.c., przyjęcie wersji wynikającej z opinii biegłego. Zarzut II nie jest zasadny.

To, jaki jest ekonomiczny skutek opinii dla powoda, nie jest miarą jej wiarygodności. Wykonanie czynności naprawczych i następnie uruchomienie pojazdu nie oznacza jeszcze przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego, zwłaszcza gdy zważyć obecne skomplikowanie pojazdów mechanicznych. Zarzut III nie jest zasadny.

Nie jest jasne, dlaczego według zarzutu IV opinia miałaby naruszać § 13 ust. 2 ogólnych warunków ubezpieczenia (k. 54 – 55). Zgodnie z treścią tej klauzuli, w przypadku braku cen części lub norm czasowych robocizny w systemie C., W. lub DAT, przyjmuje się ceny i normy dla pojazdy najbardziej zbliżonego właściwościami techniczno-eksploatacyjnymi. Nie ma sporu, a w każdym razie nie było go do chwili wniesienia apelacji, że taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Postanowienie, do którego zdaje się odwoływać się omawiany zarzut, znajduje się w § 13 ust. 1 pkt 2 ogólnych warunków ubezpieczenia. Powód jednak nie wykazał iżby przywołane tam ceny średnie były niższe aniżeli przyjęte w opinii biegłego. Zarzut IV nie jest zasadny.

W świetle powyższych uwag ustalenia, stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia, są prawidłowe jako mieszczące się w granicach swobodnej – w przeciwieństwie do dowolnej – oceny przeprowadzonych dowodów. Są wewnętrznie spójne, pozostają logicznie powiązane z materiałem dowodowym, nie budzą również wątpliwości w świetle wskazań wiedzy, czy życiowego doświadczenia, nadto spełniają kryterium zupełności z punktu widzenia zakresu ustaleń niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia. Jako takie nie mogą być skutecznie zwalczane polemicznymi twierdzeniami apelacji. W konsekwencji Sąd Okręgowy przyjął owe ustalenia Sądu Rejonowego w całości za własne.

Wobec ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Zarzut V byłby zasadny, gdy powód zdołał doprowadzić do zmiany ustaleń faktycznych. Tego skutku powód nie osiągnął. Zarzut V nie jest zasadny.

Zarzuty VI i VII należy rozpoznać łącznie, gdyż odnoszą się one do twierdzonych, rzeczywistych kosztów uszkodzenia pojazdu. Jednak omawiane zarzuty nie znajdują oparcia w umowie stron. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, obecna sprawa dotyczy ubezpieczenia autocasco, zatem to treść umowy między stronami rozstrzyga o wszelkich regułach ustalania wysokości należnego świadczenia ubezpieczeniowego. Świadczenie to w okolicznościach niniejszej sprawy nie musi pokryć rzeczywiście poniesionej szkody, a już z całą pewnością kosztów jej usunięcia w sposób obrany przez poszkodowanego. Musi jedynie odpowiadać zawartej umowie. Prawidłowo Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że roszczenie powoda zgłoszone w obecnym postępowaniu, wykracza poza granice umowne. Nie ma mowy o bezpodstawnym wzbogaceniu pozwanego, skoro wysokość spełnionego przezeń świadczenia odpowiada zawartej umowie. Zarzuty VI i VII nie są zasadne.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu apelacji, nie można naruszyć art. 5 k.c. przez oparcie rozstrzygnięcia na wadliwej i niepełnej opinii biegłego co miało rzekomo doprowadzić do rezultatu rażąco sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Zastosowanie art. 5 k.c. dotyczy ustalonego już stanu faktycznego. Nie można twierdzić, że należy zmienić ustalenia faktyczne tylko dlatego, by wynik postępowania był zgodny z oczekiwaniami powoda. Natomiast gdy chodzi o kwestie materialnoprawne, to art. 5 k.c. nigdy nie może kreować podstawy roszczenia. Argument z art. 5 k.c. jest wyłącznie obronny i służy niwelowaniu skutków cudzego, formalnie zasadnego roszczenia. Zarzut VIII nie jest zasadny.

W tych okolicznościach podzielić należało oceny prawne, leżące u podstaw zaskarżonego orzeczenia, zaś Sąd Okręgowy przyjął owe oceny jako własne. Ich powtarzanie jest zbędne.

Prawidłowe jest również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu. Nie zgłoszono w zakresie kosztów zarzutów niezależnych od oczekiwanej zmiany rozstrzygnięcia co do roszczenia głównego.

Z tych wszystkich względów, a nadto wobec braku okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, które winny być brane pod uwagę z urzędu, uznając zaskarżone orzeczenie za prawidłowe, apelację powoda oddalono jako bezzasadną (art. 385 k.p.c.).

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 391 § 1 zd. I k.p.c. Na koszty postępowania apelacyjnego pozwanego złożyło się 1.800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego według stawki minimalnej w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Okręgowym (§ 2 pkt 5, § 10 ust. 1 pkt 1 r.o.a.4). Powód obowiązany jest zwrócić te koszty w całości pozwanemu, z ewentualnymi odsetkami w razie opóźnienia (art. 98 § 1

1

w związku z art. 391 § 1 zd. I k.p.c.).

1 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (j.t. – Dz. U. z 2026 r. poz. 468 z późn. zm.).

2 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. – Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

3 Por. np.: D. D. (red.):

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 478-1217, Wolters Kluwer Polska 2021 [el.], teza 5 do art. 505

9.

4 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (j.t. – Dz. U. z 2026 r. poz. 215).