Sąd oddalił apelację pożyczkodawcy, pozaodsetkowe opłaty uznane za niedozwolone

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 lutego 2026 roku Sąd Rejonowy w Pabianicach oddalił powództwo (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w I. przeciwko R. U. o zapłatę i ustalił, iż koszty procesu ponosi powód.

Strona powodowa zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi powód zarzucił naruszenie :

1. przepisów prawa procesowego, tj.

a) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, polegają na błędnym przyjęciu, że kwota 1.250 zł przeznaczona na pakiet medyczny nie została postawiona do dyspozycji pozwanej, podczas gdy z dyspozycji wypłaty podpisanej przez pozwaną wprost wynika polecenie przelewu tej kwoty na wskazany rachunek podmiotu trzeciego, co stanowi formę spełnienia świadczenia zgodnie z wolą dłużnika (art. 454 § 1 k.c.);

b) art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że na powodzie spoczywał ciężar dowodu w zakresie wykazania przebiegu realizacji umowy medycznej przez podmiot trzeci, podczas gdy powód wykazał fakt przekazania środków zgodnie z instrukcją pozwanej, a ewentualne niewykonanie usługi przez osobę trzecią nie wpływa na fakt wykonania zobowiązania przez pożyczkodawcę (powoda);

c) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że nie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy, podczas gdy powód przedłożył wezwanie do zapłaty oraz oświadczenie o wypowiedzeniu, a zaległość pozwanej w dacie wypowiedzenia (przy uwzględnieniu pełnej kwoty kapitału i kosztów) uprawniała powoda do postawienia całości roszczenia w stan wymagalności;

2. przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 720 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że kwota 1.250,00 zł przekazana zgodnie z dyspozycją pożyczkobiorcy na rzecz podmiotu trzeciego ((...) Sp. z o.o.) nie stanowi kapitału pożyczki podlegającego zwrotowi, podczas gdy spełnienie świadczenia przez pożyczkodawcę do rąk osoby trzeciej na zlecenie pożyczkobiorcy jest tożsame z wydaniem przedmiotu pożyczki dłużnikowi;

b) art. 36 a ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym wyliczeniu limitu kosztów pozaodsetkowych w oparciu o błędnie ustalony kapitał (3.050 zł zamiast 4.300 zł) oraz błędnym przyjęciu, że koszty pozaodsetkowe w kwocie 1.934 zł przekraczają ustawowy limit, podczas gdy przy prawidłowo ustalonym kapitale (4.300 zł) i okresie kredytowania (42 m-ce), limit ten jest znacznie wyższy niż suma kosztów zastrzeżonych w umowie;

c) art. 385

1 § 1 k.c. w zw. z art. 36 a ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim poprzez jego błędną wykładnię skutkującą nieuzasadnionym przyjęciem, że postanowienia umowy pożyczki w zakresie pozaodsetkowych kosztów budzą wątpliwości/ są abuzywne pomimo, że ustawa nie zakazuje powodowi pobierać ww. opłat, strony ułożyły stosunek prawny wedle swego uznania, a postanowienia umowy są sformułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a ponadto załącznik do wniosku o udzielenie pożyczki wskazuje wprost na poszczególne wartości prowizji z rozbiciem na konkretne koszty ponoszone przez powoda w związku z zawarciem i realizacją umowy, co pozwana własnym podpisem zaakceptowała, a ponadto koszty te mieszczą się w kryterium ustawowym maksymalnych kosztów pozaodsetkowych, przez co ewentualne naruszenie interesów konsumenta nie ma charakteru „rażącego”;

d) art. 385

1 § 4 k.c. w zw. z art. 385

1 § 3 i 1 k.c. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że strona powodowa nie udowodniła, że poszczególne postanowienia umowne były wynikiem indywidualnego uzgodnienia z pozwaną, podczas gdy wraz z pozwem powód przedłożył załącznik do wniosku o udzielenie pożyczki, z którego wynikają poszczególne wartości prowizji z rozbiciem na konkretne koszty ponoszone przez powoda w związku z zawarciem i realizacją umowy, co pozwana własnym podpisem zaakceptowała, zatem postanowienia te zostały z pozwaną uzgodnione indywidualnie i jako takie nie podlegają kontroli abuzywności;

e) art. 36 a ustawy o kredycie konsumenckim poprzez przyjęcie, że wysokość kosztów pozaodsetkowych w umowie pożyczki wiążącej strony jest niedopuszczalna, podczas gdy łączna kwota powyższych kosztów - nie przekracza limitu kosztów pozaodsetkowych zawartych w ustawie o kredycie konsumenckim w art. 36 a ustawy;

f) art. 359 § 1 k.c. w zw. z pkt 1.2 umowy pożyczki poprzez przyjęcie, że powodowi nie należą się odsetki umowne w pełnej wysokości, podczas gdy odsetki umowne wynikają z czynności prawnej, tj. zawartej umowy pożyczki, która została wypowiedziana z winy strony pozwanej;

g) art. 720 § 1 k.c. poprzez brak zasądzenia zwrotu pożyczki do wysokości kwoty nominalnej pomimo zobowiązania umownego pozwanej do zwrotu rzeczonej kwoty.

W konkluzji strona apelująca wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonym zakresie i uwzględnienie powództwa w całości, zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W odpowiedzi na ww. apelację pozwana wniosła o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej koszów procesu według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Do rozpoznania wywiedzionej w sprawie apelacji zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu uproszczonym. Stosownie do treści art. 505

13 § 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postepowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto należy podkreślić, iż apelacja w postepowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony, zaś celem postepowania apelacyjnego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego (uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, T. nr (...)).

W przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy nie znalazł żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W sprawie nie zaszła nieważność postępowania, o której mowa w art. 379 k.p.c., ani żadna z przyczyn wymienionych w art. 386 § 3 i 4 k.p.c. czy art. 505

12 § 1 k.p.c.

Sąd Okręgowy przyjął za własne ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy, nie stwierdzając uchybień w ich ustaleniu ani podstaw do ich zmiany lub uzupełnienia. W tej sytuacji, w myśl art. 387 § 2

1 pkt 1) k.p.c., zbędne jest ponowne przytaczanie tych ustaleń.

W ocenie Sądu Okręgowego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego podniesione przez skarżącego.

W myśl art. 233 § 1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów, o której mowa w art. 233 § 1 k.p.c., polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to dokonana przezeń ocena nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego samego materiału dowodowego, dało się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00, T., który to pogląd Sąd Okręgowy w pełni podziela).

Zarzut obrazy przepisu art. 233 § 1 k.p.c. nie może również polegać jedynie na zaprezentowaniu własnych, korzystnych dla skarżącego ustaleń stanu faktycznego, dokonanych na podstawie własnej, korzystnej dlań oceny materiału dowodowego, jak również na tym, że określony dowód został oceniony niezgodnie z intencją skarżącego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99, LEX nr 53136 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00, LEX nr 56906, jak również wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt I ACa 205/08, T.).

Przy rozpoznawaniu sprawy cywilnej rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.) (tak m. in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 r., I CKU 45/96, OSNC z 1997 r., nr 6-7, poz. 76).

Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd Okręgowy ocenił, iż podniesione zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c., sprowadzają się w swojej treści jedynie do polemiki z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji, w tym dotyczących kwoty 1.250 zł przeznaczonej na pakiet medyczny i bezskutecznego wypowiedzenia umowy. Wbrew twierdzeniom apelującego przedstawione dokumenty, w tym wezwanie do zapłaty i oświadczenie o wypowiedzeniu, nie uprawniały powoda do postawienia całości roszczenia w stan wymagalności. Z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że pozwana dokonała na rzecz powoda wpłat w łącznej wysokości 4.217 zł, a zatem spłaciła kwotę przewyższającą faktycznie udzieloną jej pożyczkę. Powstałą nadwyżkę należy uznać za uiszczone odsetki za udostępnienie kapitału. W związku z powyższym nie było podstaw do uznania, iż doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy pożyczki, postawienia pożyczki w stan wymagalności oraz nie ziściły się przesłanki uprawniające powoda do wypełnienia weksla in blanco.

Wbrew stanowisku skarżącej zaprezentowanym w apelacji, Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, tj. art. 720 § 1 k.c., art. 36 a ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim, art. 385

1 § 1 k.c. w zw. z art. 36 a ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, art. 385

1 § 4 k.c. w zw. z art. 385

1 § 3 i 1 k.c., art. 36 a ustawy o kredycie konsumenckim oraz art. 359 § 1 k.c. w zw. z pkt 1.2 umowy pożyczki.

Sąd Okręgowy w pełni podziela pogląd zaprezentowany przez Sąd I instancji, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby pomiędzy stronami postepowania doszło do skutecznego zawarcia umowy o świadczenie usług medycznych, w związku z czym obciążenie pozwanej kwotą 1.250 zł prowadzi do naruszenia interesów pozwanej jako konsumenta, a tym samym spełnia przesłanki uznania jej za niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385

1 k.c. Ponadto koszty pozaodsetkowe w kwocie 1.934 zł przekraczają maksymalną dopuszczalną wysokość takich kosztów.

O ile nie jest przedmiotem sporu, że pożyczkodawca ma praw pobierać opłaty za czynności administracyjne, to jednocześnie oczywistym jest, opłaty te nie mogą być kształtowane w sposób dowolny i muszą być wycenione realnie, w oparciu o rzeczywiście poniesione koszty. Rację ma Sąd I instancji, że powódka nie wykazała aby ponosiła koszty, które uzasadniają stosowanie tak wysokich opłat.

Należy wskazać, iż przepis art. 385

1 § 1 k.c. chroni konsumenta jako słabszego uczestnika obrotu w relacjach z przedsiębiorcą - profesjonalistą w danej dziedzinie. W sytuacji, gdy pożyczkodawca będący przedsiębiorcą, narzucił pożyczkobiorcy (konsumentowi) wszystkie warunki umowy, w tym także dotyczące kosztów pozaodsetkowych, nie pozostawiając mu żadnego wyboru w tej kwestii, zachodzi nieusprawiedliwiona dysproporcja praw i obowiązków stron umowy - na niekorzyść strony pozwanej.

Sam fakt określenia przez ustawodawcę maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu nie stanowi dostatecznej i wystarczającej podstawy do przyjęcia, że każdorazowo pożyczkodawca bez względu na rzeczywiście koszty ponoszone przy zawieraniu i obsłudze umowy może naliczać takie pozaodsetkowe koszty kredytu w wysokości rażąco wygórowanej. Treść przepisu art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim w żadnym razie nie daje podstaw do takiego stanowiska, albowiem istotą wprowadzenia tej regulacji była ochrona kredytobiorców przed nadmiernym obciążeniem konsumentów kosztami udzielenia pożyczki przez firmy pożyczkowe, nie zaś przyznawanie pożyczkodawcom uprawnienia do naliczania opłat za udzielenie pożyczek w określonej kwocie bez względu na to, czy w rzeczywistości poniósł on jakiekolwiek koszty w związku z zawarciem umowy pożyczki, czy też nie.

W konsekwencji apelację strony powodowej należało uznać za bezzasadną i na podstawie art. 385 k.p.c. orzec jak w sentencji.