Sąd oddalił apelację miasta o czynsz, bo nie wykazało wypowiedzenia wyższych stawek

Zaskarżonym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 28 stycznia 2026 roku w sprawie (...) z powództwa Miasta F. przeciwko B. C. o zapłatę:

–

w punkcie 1 zasądzono od pozwanej na rzecz powoda 4.033,36 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 listopada 2024 roku do dnia zapłaty;

–

w punkcie 2 oddalono powództwo w pozostałej części;

–

w punkcie 3 zasądzono od pozwanej na rzecz powoda 1.928,88 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

Apelację od omówionego wyżej wyroku w zakresie punktu 2 wywiódł powód, działając przez nowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, ustanowionego przy wniesieniu apelacji. W apelacji zarzucono naruszenie zarówno prawa procesowego, jak i materialnego.

W zakresie prawa procesowego zdaniem apelującego doszło do naruszenia:

–

art. 233 § 1 k.p.c.1 przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, polegającej na błędnym wyliczeniu należności czynszowej i przyjęciu, że wynosi ona 3.039,78 zł, co stanowić ma różnicę uwzględniającą „korekty wynikające z zestawienia powoda”, to jest załączonej do pozwu tabeli ze szczegółowym wyliczeniem zadłużenia pozwanej, w sytuacji gdy ta tabela uwzględnia korekty jak dla wysokości stawek czynszu przyjętych przez powoda, a nie Sąd (zarzut I);

–

art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 327

1 § 1 pkt 1 k.p.c. przez błędne przyjęcie, a następnie brak uzasadniania dla przyjęcia przez Sąd I instancji, że (oprócz korekt 1.199,04 zł, 1.477,08 zł, 600,70 zł, 1.898,90 zł, 1.634,35 zł - wszystkie uwzględnione w dochodzonej wierzytelności) istniała rzekomo jeszcze jedna nieuwzględniona przez powoda korekta w wysokości 6.810,07 zł, co nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy i materiale dowodowym, a miało w obliczeniach Sądu jeszcze bardziej pomniejszyć wierzytelność powoda (zarzut II);

–

art. 233 § 1 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że powód nie zachował właściwej formy wypowiedzenia stawek czynszu, w sytuacji, gdy powód zachował zarówno formę „na piśmie”, jak i „formę pisemną” (zarzut III).

W zakresie prawa materialnego zarzucono naruszenie:

–

art. 78 k.c.2 według stanu na dzień sporządzenia umowy najmu, to jest 18 sierpnia 1995 roku (Dz.U. 1964.16.93) w związku z art. 78 § 1 k.c. (Dz.U.2025.1071 t.j.) w związku z 77

2 k.c. (Dz.U.2025.1071 t.j.) w związku z art. 8a ust 3 u.o.l.3, przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, że zastrzeżenie w umowie o najem lokalu mieszkalnego formy pisemnej do zdarzenia wypowiedzenia stawki czynszu nie jest tożsame z formą „na piśmie” wskazanej w art. 8a ust. 3 u.o.l. w sytuacji, gdy w czasie zawierania umowy w 1995 roku Kodeks cywilny nie różnicował formy pisemnej, formy dokumentowej „na piśmie” i in., a wprowadzony od 1 stycznia 2005 roku art. 8a ust 3 u.o.l., jak

lex specialis doprecyzował sposób (formę) wypowiadania wysokości czynszu i innych opłat za używanie lokalu, tj. (pod rygorem nieważności) na piśmie (zarzut IV).

Z tych względów wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ewentualnie wniesiono o uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy celem ponownego rozpoznania sprawy oraz orzeczenia o kosztach postępowania. W każdym przypadku wniesiono o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, za II instancję.

Złożono nadto wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci oświadczeń o wypowiedzeniu stawek czynszu najmu.

W odpowiedzi na apelację pozwana, reprezentowana przez kuratora dla strony nieznanej z miejsca pobytu w osobie radcy prawnego, występującego również w I instancji, wniosła o:

–

oddalenie apelacji;

–

pominięcie jako spóźnionych, prowadzących jedynie do zwłoki w postępowaniu, a nadto nieprzydatnych dla wykazania wskazanych przez powoda faktów, dowodów objętych złożonym przez stronę powodową dopiero na etapie postępowania apelacyjnego wnioskiem o dopuszczenie dowodu z dokumentów;

–

o przyznanie wynagrodzenia kuratora w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych w oparciu o pełną stawkę wynikającą z r.o.r.4, właściwą dla wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie niniejszej, to jest 900 zł powiększonej o wartość podatku VAT w stawce 23 %.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Apelacja okazała się bezzasadną.

Należy zauważyć na wstępie, że sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym. Oznacza to w konsekwencji, że postępowanie apelacyjne nie opiera się na modelu apelacji pełnej, lecz ograniczonej. Apelacja ograniczona wiąże Sąd II instancji, a zakres kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co w apelacji zarzuci skarżący. Innymi słowy, rozpoznając apelację w postępowaniu uproszczonym, Sąd odwoławczy jest związany podniesionymi w tej apelacji zarzutami naruszenia zarówno prawa procesowego, jak i materialnego5. W tym postępowaniu, jeżeli Sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa (art. 505

13 § 2 k.p.c.), przy czym owo wyjaśnienie powinno objąć ocenę poszczególnych zarzutów apelacyjnych, a poza tym może ograniczyć się do stwierdzenia, że Sąd II instancji przyjął za własne oceny Sądu I instancji (art. 387 § 2

1 pkt 2 k.p.c.).

W pierwszej kolejności rozważyć należy zarzuty w zakresie prawa procesowego, jako determinujące – przez swój wiążący charakter – ocenę prawidłowości postępowania w sprawie.

Odnośnie zarzutu I należy w gruncie rzeczy zauważyć, że dokonane ustalenia są konsekwencją sposobu podejścia powoda do spoczywającego na nim (art. 6 k.c.) ciężaru dowodu. Sąd Rejonowy szczegółowo wyjaśnił iż stawki przyjął na podstawie umowy, gdyż powód nie przedstawił dowodów pozwalających ustalić iż dopełnił czynności niezbędnych do przyjęcia skutecznego wypowiedzenia zmieniającego stawki czynszów, natomiast uwzględnił korekty wynikające z zestawienia, gdyż łącznie opiewały one na korzyść pozwanej. Jest oczywistym, że takie działanie Sądu I instancji było w pełni uprawnione. Skoro powód sam uznawał iż zachodzi konieczność uwzględnienia obniżek, nie było rolą tamtejszego Sądu kwestionowanie tego obniżenia na korzyść powoda, który wszak zawodowo zajmuje się wynajmem mieszkań. To, że chodziło ewentualnie o obniżenia odnoszące się do niewykazanych stawek czynszu, wobec uchybienia dowodowego powoda nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości ustaleń. Zarzut I nie jest zasadny.

Zarzut II dotyczy szczegółowego rozliczenia, przeprowadzonego przez Sąd Rejonowy. Rzeczywiście, w podsumowaniu wyliczeń pojawia się 6.810,07 zł, ale jest to oczywista omyłka pisarska związana z redakcją uzasadnienia. Owe 6.810,07 zł to suma korekt przyjętych za powodem przez tamtejszy Sąd. Zdanie „Korekty pomniejszające zadłużenie wynosiły kolejno: 1.199,04 zł; 1.477,08 zł; 600,70 zł; 1.898,90 zł; 1634,35 zł, 6.810,07 zł.” (k. 115) winno prawidłowo brzmieć: „Korekty pomniejszające zadłużenie wynosiły kolejno: 1.199,04 zł, 1.477,08 zł, 600,70 zł, 1.898,90 zł, 1634,35 zł; łącznie: 6.810,07 zł.”. Na takie znaczenie owych 6.810,07 zł wskazuje proste zsumowanie, tym bardziej gdy uwzględnić dalszą część wywodu, zgodnie z którą należało również uwzględnić korekty powiększające zadłużenie, a więc zmniejszające wysokość korekty na korzyść pozwanej, w wysokości 151,71 zł i 344,40 zł. Otóż: 6.810,07 zł – 151,71 zł – 344,40 zł = 6.313,96 zł. Zarzut II nie jest zasadny.

Nie wiadomo, jakie dokładnie reguły logicznego rozumowania, wskazania wiedzy lub życiowego doświadczenia naruszyć miał Sąd I instancji wskazując, że powód zaniechał przedstawienia dowodów na to iż przeprowadził niezbędne czynności, warunkujące wypowiedzenie stawki czynszowej. Z całą pewnością nie jest tak, jak może przyjmował skarżący, że skoro karty lokalu wskazują określone stawki, to takie obowiązywały pozwaną – w sytuacji sporu co do faktu zmiany stawek czynszów, nie da się obronić takiej tezy przez samo odwołanie się do karty zadłużenia lokalu, która jest – z proceduralnego punktu widzenia – niczym innym jak własnym oświadczeniem powoda. Oczywiście można przyjąć iż co do zasady są one zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy i przy milczeniu strony przeciwnej, przyjąć na tej podstawie owe fakty za udowodnione (art. 230 k.p.c.), ale taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodziła. Kurator ustanowiony dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej w pierwszej czynności procesowej – sprzeciwie od nakazu zapłaty – wprost zakwestionował między innymi wysokość czynszu ponad stawkę 17 zł miesięcznie. Gdy zważyć, że w sprawie występuje właśnie kurator, a więc brak jest możliwości realnego kontaktu z pozwaną, za wystarczające należałoby uznać samo ogólne zaprzeczenie również wysokości dochodzonego roszczenia, bez tak szczegółowej analizy, jak uczynił to kurator. Już to powodowałoby po stronie powoda konieczność dowodowego wykazania wszystkich elementów dochodzonego roszczenia. Właśnie dlatego zgłoszenie stosownych dowodów dopiero w apelacji jest rażąco spóźnione, skoro należało uczynić to najpóźniej w odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty. Skutkowało to pominięciem wnioskowanych w apelacji dowodów właśnie jako spóźnionych (art. 381 k.p.c.). Powód nie wykazał dowodowo dopełnienia czynności niezbędnych do wypowiedzenia stawki czynszu najmu. Zarzut III nie jest zasadny.

W świetle powyższych uwag ustalenia, stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia, są prawidłowe jako mieszczące się w granicach swobodnej – w przeciwieństwie do dowolnej – oceny przeprowadzonych dowodów. Są wewnętrznie spójne, pozostają logicznie powiązane z materiałem dowodowym, nie budzą również wątpliwości w świetle wskazań wiedzy, czy życiowego doświadczenia, nadto spełniają kryterium zupełności z punktu widzenia zakresu ustaleń niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia. Jako takie nie mogą być skutecznie zwalczane polemicznymi twierdzeniami apelacji. W konsekwencji Sąd Okręgowy przyjął owe ustalenia Sądu Rejonowego w całości za własne.

Wobec ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Zarzut naruszenia prawa materialnego bez zmiany ustaleń faktycznych nie jest zasadny. Rzecz w tym, że powód nie wykazał dowodowo, w sposób przewidziany procedurą, dopełnienia czynności, które miałyby zostać ocenione wadliwie w świetle przywołanych norm prawa materialnego. Zarzut IV jest wobec tego bezprzedmiotowy.

W tych okolicznościach podzielić należało ocenę prawną, leżącą u podstaw zaskarżonego orzeczenia, co do tego iż w zaskarżonym zakresie powód nie wykazał wysokości dochodzonego pierwotnie roszczenia, zatem musiało ono ulec oddaleniu.

W konsekwencji prawidłowe jest również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu. Nie zgłoszono w zakresie kosztów zarzutów niezależnych od oczekiwanej zmiany rozstrzygnięcia co do roszczenia głównego.

Z tych wszystkich względów, a nadto wobec braku okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, które winny być brane pod uwagę z urzędu, uznając zaskarżone orzeczenie za prawidłowe, apelację powoda oddalono jako bezzasadną (art. 385 k.p.c.).

Ustalając wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla nieobecnej pozwanej, kierowano się założeniem iż wynagrodzenie kuratora w niniejszej sprawie wynosić winno co do zasady nie mniej niż 60 zł i nie więcej niż 40 % stawki minimalnej za czynności radców prawnych w sprawie o zapłatę w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Okręgowym (§ 1 ust. 1 r.w.k.6). W okolicznościach przedmiotowej sprawy zatem, przy uwzględnieniu iż wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o zapłatę została oznaczona na 8.977 zł, stawka minimalna w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Okręgowym wynosi: 1.800 zł × 0,5 = 900 zł (§ 2 pkt 4, § § 10 ust. 1 pkt 1 r.o.r.). Oznacza to iż górna wysokość wynagrodzenia za czynności kuratora w obecnym postępowaniu apelacyjnym wynosić winna co do zasady: 900 zł × 0,4 = 360 zł. Ponieważ sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy w postępowaniu apelacyjnym, nie mogło być mowy o podwyższeniu stawki na podstawie § 1 ust. 3 r.w.k.

Zważono, że ani przepisy o wynagrodzeniu kuratorów, ani przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 22

5 ust. 3 u.r.p.7, w przeciwieństwie do przepisów wydanych na podstawie art. 22

3 ust. 2 u.r.p., nie przewidują postanowienia dotyczącego powiększenia wynagrodzenia o należny podatek od towarów i usług (§ 4 ust. 3 r.o.r.SP8). Należało uznać zatem iż brak podstaw do takiego podwyższenia.

Sąd Okręgowy w obecnym składzie jest świadom wydania orzeczenia w sprawie SK 89/22. Rozstrzygnięcie to nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw, zaś nie zdecydowano się na określenie odmiennego terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów. Należy natomiast zauważyć, że zgodnie z art. 67 ust. 1 u.o.t.TK9, Trybunał Konstytucyjny pozostaje związany zakresem zaskarżenia wskazanym we wniosku, co z kolei – stosownie do art. 67 ust. 2 u.o.t.TK – obejmuje zarówno wskazanie kwestionowanego aktu normatywnego lub jego części, jak również wskazanie wzorca kontroli. W świetle uzasadnienia omawianego rozstrzygnięcia stwierdzono iż „Nie jest możliwe, by przyjąć, że badane rozporządzenie wykonuje ustawę, rozstrzygając o wysokości wynagrodzenia kuratora (to jest: o podmiotowych prawach majątkowych w aspekcie materialnym), w sytuacji, gdy ustawa tej materii nie reguluje, w szczególności nie wyznacza nawet granic bazowych stawek ustalonych rozporządzeniem”. W istocie zakwestionowano zatem samo upoważnienie ustawowe, jako niespełniające ustrojowych wymogów tego rodzaju regulacji ustawowej. Jednakże w skardze konstytucyjnej, wedle treści uzasadnienia omawianego rozstrzygnięcia, ani jako przedmiotu kontroli nie wskazano art. 9 pkt 3 u.k.s.c.10, ani też jako wzorca kontroli – art. 92 ust. 1 (...).

1 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (j.t. – Dz. U. z 2026 r. poz. 468 z późn. zm.).

2 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. – Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

3 Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (j.t. – Dz. U. z 2023 r. poz. 725).

4 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. – Dz. U. z 2026 r. poz. 118).

5 Por. np.: Manowska Małgorzata (red.):

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 478-1217, Wolters Kluwer Polska 2021 [el.], teza 5 do art. 505

9.

6 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536).

7 Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (j.t. – Dz. U. z 2024 r. poz. 499 z późn. zm.).

8 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (j.t. – Dz. U. z 2026 r. poz. 136).

9 Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (j.t. – Dz. U. z 2019 r. poz. 2393).

10 Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (j.t. – Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 z późn. zm.).

11 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).