Sąd oddalił apelację powoda, bo nie wykazał umocowania do podpisania cesji

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2025 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu w sprawie z powództwa J. S. przeciwko (...) Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w I. o zapłatę :

1. oddalił powództwo;

2. zasądził od J. S. na rzecz (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w I. kwotę 107 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

3. nakazał zwrócić ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu na rzecz J. S. kwotę 290,78 zł z wpłaty dokonanej w dniu 17 października 2024 roku zaksięgowanej pod pozycją (...) tytułem niewykorzystanej części zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego.

Apelację od opisanego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez zastosowanie dowolnej i swobodnej oceny dowodów i dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez błędne uznanie, że powód nie posiadał legitymacji w sprawie oraz że pozwany wykazał stawkę najmu;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a.

art. 66 k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pozwany złożył poszkodowanemu ofertę, w sytuacji gdy nie spełniała ona wymogów określonych dla ,,oferty” narzuconych przez powołanych przepis.

b.

art. 509 k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że umowę cesji podpisała osoba nieuprawniona;

c.

art. 103 § 1 kc poprzez jego niezastosowanie.

W konsekwencji podniesionych zarzutów strona powodowa wniosła o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa, względnie o przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi I Instancji, dopuszczenie dowodu z upoważnienia dla C. V. w celu wykazania umocowania powoda oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez Sądem I i II instancji.

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie w całości, pominięcie wniosku dowodowego zawartego w apelacji oraz o zasądzenie od zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie przez Sądem II instancji według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Do rozpoznania wywiedzionej w sprawie apelacji zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu uproszczonym. Stosownie do treści art. 505

13 § 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postepowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto należy podkreślić, iż apelacja w postepowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony, zaś celem postepowania apelacyjnego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego (uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, M. nr 92438).

Należy wskazać, iż Sąd II instancji podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego oraz ocenę dowodów wyrażoną w pisemnych motywach rozstrzygnięcia i przyjmuje je za własne, co skutkuje równocześnie ograniczeniem uzasadnienia do rozpoznania przedstawionych w apelacji zarzutów dotyczących prawa procesowego i materialnego (art. 387 § 2

1 § 1 k.p.c.). Wydane rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest również prawidłowe pod względem materialnoprawnym, zaś Sąd Okręgowy w pełni podziela rozważania prawne zaprezentowane przez Sąd Rejonowy w pisemnych motywach rozstrzygnięcia (art. 387 § 2

1 § 2 k.p.c.).

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c., gdyż ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd Rejonowy pozostaje w zgodzie z dyrektywami wskazanymi w przywołanym przepisie, nie cechuje jej dowolność, czy brak logiki.

W pierwszej kolejności omówienia wymaga zarzut dotyczący braku wykazania legitymacji czynnej strony powodowej – jako fundamentalnej wady powództwa.

Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że powód nie wykazał swojej legitymacji procesowej czynnej. Kluczowe znaczenie ma fakt, że w toku postępowania przed Sądem I instancji strona pozwana w sprzeciwie od nakazu zapłaty wyraźnie i jednoznacznie zakwestionowała umocowanie C. V. do zawarcia umowy cesji wierzytelności. Określiło to tym samym rozkład ciężaru dowodowego w tej kwestii. Powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w piśmie procesowym z dnia 3 września 2024 roku wprost przyznał, że C. V. działał jako osoba upoważniona, jednak – mimo podniesionego zarzutu – nie przedłożył żadnego dokumentu pełnomocnictwa. Chybione jest przy tym powoływanie się przez apelującego na instytucję rzekomego potwierdzenia czynności przez mocodawcę na podstawie art. 103 § 1 k.c. w drodze samego wytoczenia powództwa. Przepis art. 103 § 1 k.c. reguluje sytuację tzw. falsus procuratora i uzależnia ważność umowy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta. W realiach niniejszej sprawy konstrukcja ta nie znajduje jednak zastosowania z dwóch zasadniczych powodów. Po pierwsze, z twierdzeń samego powoda prezentowanych przed Sądem Rejonowym (pismo z dnia 3 września 2024 r.) wynikało, że C. V. posiadał stosowne upoważnienie w dacie podpisywania umowy. Powód nie powoływał się wówczas na fakt, że umowę zawarła osoba nieuprawniona, której działanie wymaga potwierdzenia. Twierdzenie o braku umocowania i jego następczej sanacji poprzez wniesienie pozwu stanowi zatem nową, wewnętrznie sprzeczną linię argumentacyjną, skonstruowaną wyłącznie na potrzeby postępowania apelacyjnego. Po drugie, samo wytoczenie powództwa nie może być automatycznie utożsamiane ze skutecznym, dorozumianym potwierdzeniem czynności w rozumieniu art. 103 § 1 k.c., jeżeli w dacie zamknięcia rozprawy przed Sądem I instancji w ogóle nie wykazano na jakiej podstawie rzekomy pełnomocnik działał. Hipoteza art. 103 § 1 k.c. wymaga, aby umowa została zawarta "w imieniu" mocodawcy. Brak dowodu na istnienie stosunku pełnomocnictwa uniemożliwia ocenę, czy czynność ta w ogóle podlegała konwalidacji. Równie bezskuteczny jest argument apelującego, jakoby kwestia ta nie była sporna na etapie likwidacji szkody. Postępowanie likwidacyjne prowadzone przez ubezpieczyciela ma charakter sformalizowany, ale to proces sądowy weryfikuje materialnoprawne przesłanki roszczenia według stanu na dzień wyrokowania. Skoro pozwany w procesie formalnie zaprzeczył legitymacji czynnej powoda, to na powodzie spoczywał obowiązek wykazania skuteczności cesji. Temu obowiązkowi dowodowemu powód nie sprostał.

Sąd Odwoławczy pominął tym samym zgłoszony w treści apelacji wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z dokumentu upoważnienia dla C. V. na okoliczność wykazania jego umocowania do zawarcia spornej umowy cesji. Zgodnie z art. 381 k.p.c. sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. W realiach niniejszej sprawy potrzeba, a zarazem procesowy obowiązek wykazania umocowania C. V., zaistniały już w momencie wniesienia przez stronę pozwaną sprzeciwu od nakazu zapłaty. W piśmie tym pozwany wprost podniósł zarzut braku legitymacji czynnej i zakwestionował skuteczność cesji z uwagi na brak wykazania umocowania osoby ją podpisującej. Powód miał zatem pełną świadomość sporności tej okoliczności, o czym świadczy treść jego pisma procesowego z dnia 3 września 2024 roku, w którym do zarzutu tego się odniósł. Mimo to, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika powód zaniechał wówczas przedłożenia rzeczonego dokumentu upoważnienia przed Sądem I instancji.

W pozostałej części apelacja sprowadza się do polemiki z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji, w tym do zakwestionowania ustalenia, że pozwany skutecznie zaproponował poszkodowanej samochód zastępczy, z którym to stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Wbrew bowiem twierdzeniom apelującego, zgłaszający szkodę był skutecznie poinformowany przez pozwanego o możliwości zorganizowania najmu pojazdu zastępczego tej samej klasy, co uszkodzony, przy czym najem ten miał być całkowicie bezkosztowy dla najemcy w stawce prawie trzykrotnie niższej, tj. 63 zł netto za dobę zamiast 180 zł netto za dobę poniesionych przez poszkodowaną. W związku z powyższym pozwany zaoferował możliwość zorganizowania pojazdu na warunkach w pełni akceptowalnych przez poszkodowanego, czyniąc zadość wszystkim jego potrzebom.

Chybiony okazał się zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 k.c. Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego sprawy, poszkodowana nie skorzystała z oferty najmu pojazdu zastępczego zaoferowanego przez pozwanego. Pozwany poinformował poszkodowaną o możliwości najmu pojazdu zastępczego, tj. skorzystania z oferty wypożyczalni współpracującej z pozwanym w tym zakresie. Pozwany wskazał, iż wynajęty pojazd zastępczy będzie tej samej klasy, co uszkodzony, przy czym najem ten miał być całkowicie bezkosztowy dla najemcy w stawce prawie trzykrotnie niższej, tj. 63 zł netto za dobę zamiast 180 zł netto za dobę poniesionych przez poszkodowaną. Podkreślenia wymaga, iż ubezpieczyciel przedstawił umowę współpracy w wypożyczalnią, dowodząc, iż faktycznie najem pojazdu na określonych warunkach był możliwy. Mając powyższe na uwadze, słusznie uznał Sąd Rejonowy, że poszkodowana działała wbrew obowiązkowi minimalizacji szkody i koszty wygenerowane w ten sposób nie mieszczą się w zakresie związku przyczynowego, nie mogą więc obciążać pozwanego towarzystwa ubezpieczeń. Jak trafnie wskazał Sąd Rejonowy, za Sądem Najwyższym, konieczność dodatkowego kontaktu z ubezpieczycielem, który skutecznie poinformował poszkodowanego o możliwości zorganizowania najmu pojazdu zastępczego tej samej klasy, nie może być uznana za niedogodność uzasadniającą poniesienie wyższych kosztów najmu. W okolicznościach badanej sprawy, po stronie poszkodowanej, po uzyskaniu informacji o najmie, nie było już jakiegokolwiek kontaktu z ubezpieczycielem co do zasad najmu, a nastąpiło skorzystanie z usług innego podmiotu, nie współpracującego w ramach najmu pojazdów zastępczych z pozwanym.

Podsumowując powyższy wywód stwierdzić należy, iż wywiedziona przez powoda apelacja nie zawierała zarzutów, mogących podważyć rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego i w konsekwencji podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 i w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) i zasądzono od powoda na rzecz pozwanego kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa w postępowaniu apelacyjnym. Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kosztów procesu zostały zasądzone od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty stosownie do dyspozycji art. 98 § 1

1 k.p.c.