Sąd oddalił zażalenie, sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty był spóźniony

Sąd Rejonowy w Zabrzu postanowieniem z dnia 17 marca 2026 roku odrzucił sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym w dniu 15 października 2025r. w sprawie o sygn. I Nc 1363/25.

Uzasadniając orzeczenie, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 480

2 § 1 i 2 k.p.c. termin do zaskarżenia nakazu zapłaty wynosi dwa tygodnie od dnia doręczenia nakazu w przypadku nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym. Zgodnie natomiast z art. 480

3 § 3 k.p.c., Sąd odrzuca środek zaskarżenia niedopuszczalny, spóźniony, nieopłacony lub dotknięty brakami, których nie usunięto pomimo wezwania.

Następnie Sąd wskazał, że zgodnie z art. 139

1 k.p.c. jeżeli pozwany będący osobą fizyczną, pomimo powtórzenia zawiadomienia zgodnie z art. 139 § 1 zdanie drugie, nie odebrał wysłanego pod wskazany adres pozwu, innego pisma procesowego lub orzeczenia wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw, a w sprawie nie doręczono mu wcześniej żadnego pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających ani nie ma zastosowania art. 139 § 2 lub inny przepis szczególny przewidujący skutek doręczenia, przewodniczący zawiadamia o tym powoda, przesyłając mu odpis pisma sądowego dla pozwanego i zobowiązując do doręczenia tego odpisu pisma pozwanemu za pośrednictwem komornika. (§1) Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli pomimo nieodebrania przez adresata korespondencji aktualność wskazanego w pozwie adresu pozwanego nie budzi wątpliwości. (§ 1

1). Powód w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia mu zobowiązania, o którym mowa w § 1 k.p.c., składa do akt potwierdzenie doręczenia korespondencji pozwanemu za pośrednictwem komornika albo zwraca korespondencję wraz z dowodem na piśmie, że pozwany zamieszkuje pod adresem wskazanym w pozwie. Po bezskutecznym upływie terminu stosuje się przepis art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. (§2) W przypadku wykazania przez powoda dowodem na piśmie, że pozwany zamieszkuje pod adresem wskazanym w pozwie, korespondencję przesłaną w sposób przewidziany w art. 139 § 1 k.p.c. uważa się za doręczoną. Późniejsze doręczenie tej korespondencji przez komornika na ten sam adres nie powoduje ponownego rozpoczęcia biegu terminów, które ustawa wiąże z doręczeniem, o czym należy pouczyć pozwanego przy tej czynności. (§3).

Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że pozwanemu doręczono skutecznie korespondencję zawierającą odpis nakazu zapłaty wraz z odpisem pozwu z załącznikami oraz pouczeniami awizacyjnie w dniu 14 listopada 2025r. na adres U. ul. (...). Termin do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w dniu 15 października 2025r. w sprawie o sygn. I Nc (...)/25 upłynął pozwanemu z dniem 28 listopada 2025r. Sąd wskazał, że późniejsze doręczenie korespondencji pozwanemu za pośrednictwem komornika w dniu 24 stycznia 2026r. nie spowodowało ponownego rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty zgodnie z wyraźną regulacją art. 139

1 § 3 k.p.c., w związku z czym, uzasadnione było odrzucenie sprzeciwu.

Zażalenie na to postanowienie wniósł pozwany, zaskarżając to postanowienie w całości.

Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 139 k.p.c. i art. 139

1 k.p.c. w związku z art. 480

2 § 1 i 2 k.p.c. oraz 480

3 § 3 k.p.c., poprzez błędne przyjęcie, że sprzeciw pozwanego z 2 lutego 2026 roku od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z 15 października 2025 roku wydanego w sprawie o sygn. akt I Nc (...)25. został wniesiony już po upływie przepisanego terminu.

Na tych podstawach wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz

zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania wywołanego zażaleniem, według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Pozwany w zażaleniu kwestionował skuteczność (terminowość) wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty. Istota zażalenia skierowana zatem była od biegu terminu do jego wniesienia.

Sąd I instancji uznał, że nastąpiło to w dniu 14 listopada 2025r. poprzez zastosowanie doręczenia per aviso. Ten sposób doręczenia został uregulowany w art. 139 § 1 k.p.c. Zgodnie z nim, w razie niemożności doręczenia w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. -

Prawo pocztowe należy złożyć w placówce pocztowej tego operatora, a doręczane w inny sposób - w urzędzie właściwej gminy, umieszczając zawiadomienie o tym w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz z pouczeniem, że należy je odebrać w terminie siedmiu dni od dnia umieszczenia zawiadomienia. W przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, czynność zawiadomienia należy powtórzyć, tj. poprzez dwukrotne awizowanie.

Szczegółowy tryb dokonywania doręczenia określony został natomiast rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2024r., poz. 19) oraz wymogom dotyczącym korespondencji sądowej określonej w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz.Urz. MS z 2019r., poz. 138 ze zm.).

Zgodnie z § 6 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, przewidziane w art. 139 § 1 k.p.c. zawiadomienie dla adresata o pozostawieniu przesyłki sporządza doręczający, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia. Doręczający pozostawia zawiadomienie w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej. Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający: dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis oraz oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy. Placówka pocztowa operatora lub urząd gminy potwierdza przyjęcie od doręczającego awizowanej przesyłki przez umieszczenie na przesyłce odcisku datownika i podpisu przyjmującego pracownika. Awizowaną przesyłkę przechowuje się w placówce pocztowej operatora lub urzędzie gminy przez siedem kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, o którym mowa w § 6 (§ 7 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w tym terminie, placówka pocztowa operatora sporządza, według wzoru, powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości).

Na podstawie przywołanych regulacji prawnej, dokonywane jest tzw. doręczenie zastępcze (

per aviso) opierające się na wzruszalnym domniemaniu prawnym, że doręczane pismo dotarło do rąk adresata. Domniemanie to może być obalone wyłącznie przez wykazanie niepodobieństwa zaistnienia tego skutku (porównaj: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2024r., II USK 42/23, X. nr (...)).

Pomimo, iż z punktu widzenia uczestnika procesu narażonego na negatywne skutki prawne tego domniemania, przyjęte domniemanie może budzić wątpliwości natury konstytucyjnej, należy w tym miejscu wskazać, że w żaden sposób nie prowadzi ono do naruszenia konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu z art. 45

Konstytucji RP, co stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia z dnia 15 października 2002r. (SK 6/02). Niemniej jednak, biorąc pod uwagę skutki prawne, jego skuteczność jest uzależniona od rygorystycznego dochowania wszystkich wymagań dla tego sposobu doręczenia. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2017r., IV CSK 227/17, X. nr (...); postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2016r., IV CZ 69/16, X. nr (...); postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2021r., I CSK 688/20, X. nr (...)).

Przenosząc powyższe wywody natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy, to bezsprzecznie należy stwierdzić, że powyższe rygory zostały dochowane. Przesyłka (odpis nakazu zapłaty z dnia 15 października 2025r.) była podwójnie awizowana, a to w odstępie kolejnych 7 dni, tj.: dnia 30 października 2025r. i 7 listopada 2025r. Wobec zatem nieodebrania przesyłki, pomimo powtórnego awizo, z upływem siedmiodniowego terminu należało zastosować fikcję prawną doręczenia i uznać, że nastąpiło ono z dniem 14 listopada 2025r. Od tej daty zaczął swój bieg terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty, który upłynął pozwanemu z dniem 28 listopada 2025r.

Pomimo, iż pozwanemu został doręczony ponownie nakaz zapłaty poprzez zastosowanie doręczenia pism procesowego przez komornika sądowego w trybie art. 139

1 § 1 k.p.c., to jednak to drugie doręczenie nie rozpoczynało biegu terminu do wniesienia sprzeciwu. Od dnia 1 lipca 2023r. obowiązuje bowiem art. 139

1 § 3 k.p.c. dodany art. 1 pkt 19 ppkt d ustawy w z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Przepis ten stanowi, że w przypadku wykazania przez powoda dowodem na piśmie, że pozwany zamieszkuje pod adresem wskazanym w pozwie, korespondencję przesłaną w sposób przewidziany w art. 139 § 1 uważa się za doręczoną. Późniejsze doręczenie tej korespondencji przez komornika na ten sam adres nie powoduje ponownego rozpoczęcia biegu terminów, które ustawa wiąże z doręczeniem, o czym należy pouczyć pozwanego przy tej czynności.

Jak wynika z uzasadnieniu projektu ww. ustawy „Projektowany § 3 ma na celu wyjaśnienie możliwych wątpliwości interpretacyjnych odnośnie do konieczności doręczania pozwanemu korespondencji w razie wykazania przez powoda, że podany w pozwie adres jest aktualnym adresem zamieszkania pozwanego. W takiej sytuacji przyjmuje się, że pierwotnie dokonane doręczenie było skuteczne z datą ustaloną zgodnie z art. 139 § 1 k.p.c. Pozwany nie powinien bowiem odnosić żadnych korzyści związanych z niewłaściwym i nielojalnym postępowaniem, a za takie można uznać unikanie odbioru kierowanej do niego korespondencji sądowej. W konsekwencji przyjęto, że w przypadku następczego doręczenia korespondencji przez komornika nie powoduje ono ponownego rozpoczęcia biegu terminów, które ustawa wiąże z doręczeniem. Tym samym takie ponowne doręczenie ma charakter wyłącznie informacyjny (podobnie jak miałoby to miejsce w przypadku ponownego, omyłkowego wysłania stronie przez sąd tego samego pisma lub orzeczenia). (Druk nr 2650 - Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw.)”

Wobec zatem stwierdzenia, że rygor doręczenia

per aviso korespondencji z dnia 28 października 2025r. (k. 13 – 14) został dochowany (k. 17), a doręczenie przez komornika sądowego zostało dokonane na adres pozwanego wskazany w pozwie (k. 32), pozwany winien wnieść sprzeciw od nakazu zapłaty w terminie do 28 listopada 2025r., a zatem sprzeciw wniesiony po terminie, podlegał odrzuceniu.

Z tych też względów, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

SSO Andrzej Dyrda