Ojciec płacił 700 zł alimentów, sąd podwyższył je do 1200 zł na nastolatka

wyroku z dnia 9 października 2025 r.

Pozwem z dnia 4 września 2024 r., X. A. działająca jako przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda N. L. domagała się od pozwanego S. L. podwyższenia miesięcznych rat alimentacyjnych ustalonych ugodą z dnia 12 kwietnia 2018 r., zawartą przed mediatorem I. N., zaopatrzoną w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt III RCo 10/18 z kwoty po 500 zł do kwoty po 1 700 zł, płatnych z góry do jej rąk do dnia 10-tego każdego następującego po sobie miesiąca z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat i w takim zakresie zgłosiła również żądanie udzielenia zabezpieczenia, a nadto wnioskowała o przyznanie pełnomocnikowi powoda z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które nie zostały uiszczone

w całości, ani w części.

Uzasadniając żądanie matka małoletniego podała, iż od czasu ustalenia alimentów

w dotychczasowej wysokości minęło 6 lat i od tego czasu zwiększyły się usprawiedliwione potrzeby małoletniego oraz znacząco wzrosły koszty utrzymania, na co wpływ miał także ogólny wzrost cen, gdyż wówczas małoletni liczył niespełna 9 lat, a obecnie 15 i uczęszcza do II klasy I Liceum Ogólnokształcącego im. L. E. w G.. Wskazała, iż miesięczne koszty utrzymania małoletniego obejmują wydatki na : wyżywienie – ok. 1 000 zł ( małoletni jest w fazie ciągłego wzrostu, bardzo dużo je, stosuje specjalną dietę bogatą

w białka, chce odżywiać się zdrowo ), odzież i obuwie – ok. 300 zł miesięcznie ( małoletni chce ubierać się modnie, jest dzieckiem ruchliwym i niszczy ubrania i buty, gra w piłkę nożną i wymaga zakupu sportowej odzieży, korków, torby oraz kąpielówek i klapek na basen ), kosmetyki i środki czystości ( szampon, żel pod prysznic, antyperspirant, papier toaletowy, mydło, pasta do zębów, proszek do prania, płyn do płukania ubrań ) – ok. 150 zł, fryzjera – 40 zł, suplementy ( witamina D3 ) – 20 zł, leczenie w razie choroby, witaminy – 100 zł jednorazowo, wyprawkę i artykuły szkolne – ok. 1 000 zł rocznie, ubezpieczenie – 44 zł rocznie, komitet rodzicielski – 100 zł rocznie, środki czystości w szkole – 30 zł rocznie, wycieczki i wyjścia w szkole – ok. 50 zł, bilet miesięczny – 100 zł, telefon – 30 zł, karnet na siłownię – 105 zł, rozrywkę, kieszonkowe ( kino, basen, łyżwy, pizza ) – ok. 400 zł ( 20 zł dziennie ), wypoczynek letni/zimowy – 2 000 zł rocznie, a także koszty związane

z utrzymaniem domu, na które składają się opłaty za prąd – 200 zł miesięcznie, gaz – 200 zł miesięcznie, w sezonie grzewczym ok. 600 zł miesięcznie, śmieci – 22 zł miesięcznie za osobę, internet – 79 zł miesięcznie, telewizję – 35 zł miesięcznie, ubezpieczenie domu – 600 zł rocznie, ubezpieczenie samochodu – 600 zł rocznie oraz koszty paliwa ( np. na dojazdy na basen, piłkę nożną ) – 200 zł miesięcznie. Odnośnie własnej sytuacji przedstawicielka ustawowa podała, że leczy się przewlekle, nie posiada stałego zatrudnienia, podejmując się jedynie prac dorywczych, pobiera zasiłek celowy w kwocie 360 zł miesięcznie, świadczenie 800+ i zasiłek rodzinny w kwocie 193 zł miesięcznie oraz wspiera ją finansowo pracujący za granicą starszy syn H. A., który często opłaca rachunki, finansuje zakup sprzętów domowych, a także odzieży i obuwia dla małoletniego. Natomiast pozwany, według jej wiedzy od kilku lat prowadzi firmę budowlaną w Niemczech, żyje na bardzo dobrym poziomie, chociaż nie zna jego zarobków, nie ma nikogo na utrzymaniu, pobiera też na małoletniego świadczenie Kindergeld w wysokości 100 euro oraz korzysta z ulgi podatkowej na dziecko i otrzymuje zwrot podatku, jednak świadczeń tych nie przekazuje ani jej, ani małoletniemu, od 2016 r. przekazywał niewielkie kwoty na rachunki bankowe małoletniego, jednak w 2022 r. wybrał wszystkie zgromadzone tam środki pozostawiając jedynie ok. 40 zł na jednym i ok. 100 zł na drugim. Podniosła, iż pozwany nie interesuje się potrzebami małoletniego, jego rozwojem, bieżącymi sprawami, poza alimentami, które od maja 2023 r. uiszcza w kwocie po 700 zł miesięcznie nic mu nie kupuje, nie utrzymuje z małoletnim stałych kontaktów, mają one miejsce podczas pozwanego w kraju 2 razy w miesiącu przez ok. 2 - 3 godziny i wobec tego, w jej ocenie, zasadnym jest, aby współuczestniczył w kosztach utrzymania małoletniego w większym zakresie niż ona. ( k. 3-6 )

Uwzględniając częściowo zawarty w pozwie wniosek, postanowieniem z dnia 9 września 2024 r. Sąd udzielił zabezpieczenia na czas trwania postępowania poprzez zobowiązanie pozwanego do łożenia na rzecz małoletniego alimentów w kwocie po 1 000 zł miesięcznie, płatnych z góry do rąk jego przedstawicielki ustawowej do 10-go dnia każdego kolejnego miesiąca wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na wypadek uchybienia

w płatności którejkolwiek z rat, począwszy od dnia 4 września 2024 r. – w miejsce alimentów ustalonych ugodą z dnia 12 kwietnia 2018 r., zawartą przed mediatorem I. N., zaopatrzoną w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego

w Gorlicach z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt III RCo 10/18, a w pozostałym zakresie wniosek o udzielenie zabezpieczenia został oddalony.

Na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. pozwany S. L. zgodził się na uiszczanie rat alimentacyjnych w kwotach maksymalnie po 1 000 zł miesięcznie. ( k. 130 )

W piśmie procesowym z dnia 30 styczni 2025 r. pozwany podtrzymał stanowisko dotyczące uznania powództwa do kwoty po 1 000 zł miesięcznie, a w pozostałym zakresie wniósł o jego oddalenie jako niezasadnego i zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w taryfowej wysokości wraz

z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Pozwany zaprzeczył twierdzeniom pozwu, aby jego udział w kosztach utrzymania powoda ograniczał się tylko do płacenia alimentów, albowiem, zarówno gdy przyjeżdża do Polski, jak i wyjeżdża do pracy do Niemiec przekazuje synowi kieszonkowe w kwocie 100 zł, w dniu urodzin 18 grudnia 2024 r. przelał mu tytułem prezentu 300 zł, przekazał mu także 350 zł na wycieczkę i dodatkowo przed wyjazdem jeszcze 100 zł, a w ostatnim czasie dwukrotnie po 100 zł na zakup karnetu na siłownię, regularnie zakupywał synowi na Jarmarku (...) bieliznę, bluzy dresowe, spodnie, adidasy, kurtkę i buty zimowe, sfinansował mu prawo jazdy kategorii AM na skuter, w kwietniu 2022 r. zakupił dla niego laptop, a w kwietniu 2023 r. nowy notebook I. z dodatkowym wyposażeniem i wydłużoną gwarancją za kwotę 5 622,98 zł, w 2022 r. zakupił też dla niego telefon komórkowy Ł. (...) wraz z abonamentem za kwotę 960 zł, a następnie kolejny telefon K. (...) za 1 300 zł, założył mu też kartę wejściową na basen w G. i doładował ją kwotą 280 zł, jednak syn ani razu z niej nie skorzystał. Wskazał także, iż ma systematyczny kontakt z synem i się nim interesuje, gdy przebywa w Niemczech to dzwoni do niego, a jak jest w Polsce, to spędzają wspólnie wolny czas, np. wyjeżdżają na ryby nad zalew

w E. bądź w J. i w tym celu wyrobił synowi kartę wędkarską i opłacił składki do (...) Związku (...), małoletni zostaje też u niego na noc w weekendy. Pozwany zaprzeczył również, aby standard jego życia był wysoki i podniósł, iż jego roczny przychód w 2023 r. wyniósł 8 420 zł, a w 2024 r. 7 800 zł, w Niemczech mieszka

w przyczepie kempingowej, gdyż nie stać go na wynajem mieszkania, pobiera w Niemczech świadczenie rodzinne, ale w wysokości ok. 70 euro, a nie 100 euro, które odkłada i co jakiś czas przeznacza na większe zakupy dla syna. ( k. 133-134v. )

Ostatecznie strony pozostały przy swoich dotychczasowych stanowiskach. ( k. 197v. )

Sąd ustalił, co następuje :

Małoletni N. L. urodzony (...) pochodzi z nieformalnego związku X. A. X. A. S. L.. ( dowód : odpis aktu urodzenia małoletniego k. 18 )

Obowiązek alimentacyjny pozwanego wobec małoletniego został ustalony na kwotę po 500 zł miesięcznie ugodą z dnia 12 kwietnia 2018 r. zawartą przed mediatorem I. N. w R., której Sąd Rejonowy w Gorlicach postanowieniem z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt III RCo 10/18 nadał klauzulę wykonalności. Małoletni liczył wówczas ok. 8,5 lat. ( dowód : dokumenty znajdujące się w aktach sprawy tut. Sądu III RCo 10/18 )

Obecnie małoletni liczy prawie 16 lat i zamieszkuje wraz z matką X. A.

i pełnoletnim bratem H. A., który zarobkuje za granicą. Miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu obejmują opłaty za : energię elektryczną ok. 350 - 450 zł, gaz w sezonie zimowym ok. 500 - 600 zł, a w letnim ok. 150 - 200 zł, internet 79 zł, telewizję 30 zł, odpady komunalne 44 zł za dwie osoby, ubezpieczenie domu ok. 600 zł rocznie oraz ubezpieczenie samochodu ok. 550 - 600 zł rocznie.

Małoletni uczęszcza do III klasy Liceum Ogólnokształcącego im. L. E.

w G.. Do szkoły dojeżdża komunikacją publiczną i koszt biletu miesięcznego to 100 zł. Korzysta z używanych podręczników, ale konieczny jest zakup nowych ćwiczeń, obciążają go również jednorazowe składki : na potrzeby klasowe 50 zł, na radę rodziców 50 zł i środki czystości 30 zł. Uczestniczy także w wycieczkach i imprezach organizowanych przez placówkę szkolną, w tym w 2024 r. do A., której koszt wyniósł 700 zł i połowę pokrył pozwany, w 2025 r. do V., która kosztowała ok. 775 zł, a także w półmetku, którego koszt wyniósł 170 zł i z tej okazji zakupił spodnie i koszulę za kwotę 265 zł. Małoletni nie uczęszcza na żadne korepetycje, ani zajęcia dodatkowe, jedynie na siłownię

i miesięczny karnet kosztuje 105 zł. Po zajęciach szkolnych spotyka się ze znajomymi, wychodzą m. in. na pizzę, kebab, lodowisko, na które bilet wstępu wynosi 10 zł,

a wypożyczenie łyżew 8 zł jednorazowo. Poza tym matka organizuje mu wspólne rodzinne jednodniowe wyjazdy np. do R., T., E., bądź kilkudniowe do H.. Nie pozostaje w żadnym specjalistycznym leczeniu, nie ma zdiagnozowanych alergii, nie wymaga stosowania żądanej diety, na stałe nie przyjmuje też żadnych leków, za wyjątkiem witamin i suplementów, zapada jedynie na sezonowe choroby i wówczas matka zakupuje dla niego leki bez recepty np. P., W.. Stosuje kosmetyki do cery trądzikowej dostępne w drogeriach. Korzysta z markowej odzieży i obuwia, koszt bluzy sportowej to ok. 150 zł, a obuwia ok. 340 zł. Raz w miesiącu uczęszcza do fryzjera i jest to koszt 40 zł. Matka opłaca mu też ubezpieczenie z jednorazową składką wynoszącą 49 zł rocznie i w związku z tym nie jest objęty ubezpieczeniem w szkole. Opłata abonamentowa za telefon małoletniego wynosi 30 zł miesięcznie.

Miesięczne usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniego obejmują wydatki na : wyżywienie, w tym wyjścia na pizzę – ok. 1 000 zł, odzież i obuwie – ok. 200 - 250 zł, kosmetyki, środki higieniczne i czystości – ok. 100 zł, leki w razie choroby, suplementy

i witaminy – ok. 50 zł, szkołę, w tym podręczniki, przybory szkolne, obowiązkowe składki, wycieczki, wyjścia i imprezy szkolne – ok. 150 zł, bilet miesięczny – 100 zł, karnet na siłownię – ok. 105 zł, fryzjera – 40 zł, kieszonkowe i wyjścia z kolegami – ok. 150 zł, wypoczynek letni i zimowy – ok. 166 zł, telefon – 30 zł, ubezpieczenie – 44 zł rocznie,

a także udział w kosztach utrzymania domu – ok. 100 zł. ( dowód : kopie faktur i potwierdzeń przelewów opłat eksploatacyjnych k. 49-52, kopia biletu miesięcznego k. 11, kopie faktur za podręczniki k. 15-16, wydruki zamówień podręczników k. 26-32, wydruki wiadomości dotyczących składek szkolnych k. 12-14 i 173-176, wydruk programu wycieczki szkolnej k. 179, kopia faktury za toner do drukarki i papier ksero k. 33, kopia paragonu fiskalnego za siłownię k. 11, wydruki zamówień odzieży i obuwia, kopie faktur i paragonów fiskalnych za odzież k. 34-48 i 177-178, wydruki potwierdzeń przelewów ze sklepów internetowych k. 17-26, kopia polisy ubezpieczeniowej k. 53-55, zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego X. A. k. 130-131v. )

Matka małoletniego X. A. liczy 48 lat, pozostaje w nieformalnym związku, nie posiada stałego zatrudnienia, podejmuje się jedynie prac dorywczych, zapisała się także na kurs stylizacji paznokci i rzęs. Z ośrodka pomocy społecznej otrzymuje zasiłek celowy

w kwocie 360 zł miesięcznie, pobiera również zasiłek rodzinny na małoletniego w kwocie 193 zł miesięcznie i świadczenie wychowawcze 800+. Pozostaje w leczeniu z powodu schorzeń kręgosłupa szyjnego i piersiowego. Nie legitymuje się orzeczeniem

o niepełnosprawności, ani o niezdolności do pracy częściowej lub całkowitej, nie ubiegała się też o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Finansowo wspiera ją pełnoletni syn H., który pracuje w branży budowlanej w Niemczech. ( dowód : kopie dokumentacji medycznej X. A. k. 56-59 i 180, zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego X. A. k. 130-131v. )

Pozwany S. L. liczy 60 lat, poza małoletnim nie posiada nikogo na utrzymaniu, z małżeństwa rozwiązanego przez rozwód ma dwoje dorosłych i samodzielnych dzieci. Zamieszkuje wraz z matką w domu stanowiącym współwłasność jego i siostry. Jest to budek murowany z lat 70-tych ubiegłego wieku, nieocieplony, jeszcze w trakcie trwania małżeństwa dobudował do niego dobudówkę, a obecnie nie wykonuje żadnych remontów. Pozwany użytkuje pokój i kuchnię, jego matka ma do dyspozycji także pokój i kuchnię,

a łazienka jest wspólna. Koszty utrzymania budynku ponoszą wspólnie – pozwany opłaca rachunki za energię elektryczną i zakupuje węgiel, co stanowi wydatek ok. 1 000 zł - 1 200 zł na sezon, a drewno pozyskuje z własnych zasobów, natomiast jego matka uiszcza opłaty za gaz. Pozwany zarobkuje w Niemczech, prowadząc tam własną działalność gospodarczą

w zakresie świadczenia usług budowlanych – m. in. układa płytki, maluje, szpachluje. Pracuje przez ok. pół roku, a drugie pół roku spędza w Polsce. Otrzymuje ok. 10 euro za godzinę,

a tygodniowo pracuje ok. 30 - 32 godziny. W 2023 r. zadeklarował dochód w wysokości 8 420 euro, a w 2024 r. 7 800 euro. Będąc w Niemczech zamieszkuje we własnej przyczepie kempingowej i nie ponosi żadnych opłat eksploatacyjnych z tego tytułu. Na koszty związane z dojazdami wydatkuje ok. 1 000 zł. Ponadto pozwany w kraju prowadzi także gospodarstwo rolne, którego jest współwłaścicielem razem z siostrą i z tego tytułu opłaca składkę ubezpieczenia zdrowotnego w KRUS-ie w wysokości 610 zł na kwartał, a jednocześnie nie uiszcza składek ubezpieczeniowych w ramach działalności gospodarczej. W obecnym roku uprawiał pszenicę, którą planował sprzedać, spodziewając się zysku ok. 500 - 600 zł. Pobiera dotacje w wysokości ok. 600 zł rocznie. W związku z prowadzeniem gospodarstwa pozwany zakupuje sprzęt rolniczy, są to starsze, używane maszyny, które następnie samodzielnie remontuje. Posiada kosiarkę rotacyjną, siewnik, dwa pługi, kultywator, brony, ok. 3 - 4 lata temu zakupił koparkę za kwotę 13 tys. zł, a następnie ciągnik M. (...) z 1974 r. za kwotę 15 600 zł. Poza tym posiada kilka samochodów – Ł. (...) z 2005 r., B.

z 1994 r. który jest niesprawny i od 20 lat nie jest użytkowany, jednak opłaca za niego ubezpieczenie OC w wysokości ok. 350 zł rocznie, I. z 2006 r., na które zawarł umowę sprzedaży za 100 euro z pracodawcą, u którego pracuje w Niemczech, nie opłaca za nie składek ubezpieczenia i zamierza je w przyszłości odkupić dla małoletniego, samochód dostawczy MB 100 z 1992 r., który również został sprzedany tak samo jak I.

i wykorzystuje go jako magazyn oraz M. (...), którego zakupił dla małoletniego, również jest niesprawny i jego wartość to ok. 4 tys. zł, a także motocykl T. i jeszcze jeden, który nie jest zarejestrowany. Na zakup sprzętu rolniczego zaciągnął kredyt, posiadał również oszczędności w wysokości ok. 52 tys. zł z przeznaczeniem na spłatę siostry z tytułu podziału majątku spadkowego. Obecnie spłaca kredyt odnawialny w wysokości 3 tys. zł, ma do spłacenia 4 200 zł, ma również kartę debetową, z której do spłacenia ma 3 500 zł. Pozwany pobiera w Niemczech na małoletniego świadczenie Kindergeld, które jest pomniejszane o część wypłacaną matce małoletniego w kraju w ramach świadczenia wychowawczego 800+. Od 2016 r. do końca 2021 r. dokonywał wpłat na dwa rachunki bankowe należące do małoletniego, a następnie w styczniu i lutym 2022 r. wypłacił zgromadzone na nich środki w kwocie 2 400 zł z jednego rachunku i 9 000 zł z drugiego, pozostawiając na nich jedynie ok. 46 zł i ok. 116 zł. Ze środków tych w całości sfinansował małoletniemu prawo jazdy i była to kwota ok. 3 000 - 3 100 zł, a pozostałą część przeznaczył na zakup ciągnika rolniczego. W kwietniu 2023 r. zakupił dla małoletniego notebook I.

z klawiaturą i innymi akcesoriami za łączną kwotę ok. 5 623 zł, w grudniu 2023 r. oraz styczniu, kwietniu, lipcu i październiku 2024 r. opłacił mu karnet na basen i były to kwoty 120 zł, 177,50 zł, 235 zł i 2 razy po 292,50 zł, a w 2024 r. roczną składkę wędkarską na łowisko w K. w wysokości 180 zł, ponadto okresowo zakupywał mu na Jarmarku (...) w G. bieliznę. Małoletni odwiedza ojca, gdy ten przebywa w Polsce, razem też wyjeżdżają łowić ryby. Od maja 2023 r. pozwany dobrowolnie przekazywał matce małoletniego alimenty w kwocie po 700 zł miesięcznie.

W lutym br. pozwany odbył prywatną wizytę u ortopedy z powodu obustronnej rwy kulszowej, a w marcu br. podjął leczenie w prywatnym gabinecie psychiatrycznym z powodu zaburzeń depresyjnych nawracających i na zalecone leki wydatkował ok. 129 zł. Poza tym leczy się na stawy i dnę moczanową również prywatnie, przyjmuje leki, których koszt to ok. 33 zł, a ponadto stosuje środki przeciwbólowe. ( dowód : kopie zaświadczeń o dochodzie

z 2023 r. i 2024 r. wraz z tłumaczeniem k. 141-145, wydruk zestawienia operacji na rachunku bankowym k. 153-153v., kwity W. k. 155, wydruk historii rachunków bankowych małoletniego k. 60-104, faktury na notebook k. 136, kopia karnetu na basen wraz

z wydrukiem operacji k. 137-138, kopia oświadczenia z dnia 17 stycznia 2025 r. k. 139-140, kopia dokumentacji medycznej k. 159-160, kopia zaświadczenia lekarskiego k. 156-157, odpis paragonu fiskalnego za leki k. 158, zeznania pozwanego S. L. k. 132-132v. )

Ustalenia stanu faktycznego Sąd oparł na dokumentach zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, jak i aktach spraw tut. Sądu III RCo 10/18, a także zeznaniach przedstawicielki ustawowej małoletniego i pozwanego.

Sąd oparł się na treści dokumentów urzędowych załączonych do akt sprawy, gdyż zostały one sporządzone przez uprawnione do tego organy. Ich autentyczność nie budziła wątpliwości. Sąd dał także wiarę dokumentom prywatnym złożonym przez strony, które pozwoliły na ustalenie stanu rodzinnego oraz majątkowego stron, a także zakresu ich uzasadnionych potrzeb, w szczególności małoletniego oraz możliwości zarobkowych rodziców małoletniego. Dokumenty przedłożone przez pozwanego w języku niemieckim bez tłumaczenia nie zostały zakwestionowane przez powoda.

Odnosząc się do zeznań przedstawicielki ustawowej małoletniego X. A. to

w części dotyczącej sytuacji życiowej, rodzinnej, zdrowotnej małoletniego i jego matki Sąd dał im wiarę w takim zakresie w jakim znajdują potwierdzenie w przedłożonych dokumentach. Natomiast w ocenie Sądu, kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego, wskazywane wydatki i koszty utrzymania małoletniego należało częściowo uznać za zawyżone, a także nieudowodnione zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu wyrażoną w art. 6 kpc, co zostanie szczegółowo podniesione w poniższej części uzasadnienia.

Zeznaniom pozwanego S. L. Sąd dał wiarę w części dotyczącej jego sytuacji osobistej, zdrowotnej i materialnej, jako korespondującym z przedłożonymi dokumentami. Za niewiarygodne Sąd uznał twierdzenia pozwanego o wysokości uzyskiwanych dochodów, albowiem w sytuacji osiągania przez niego wynagrodzenia za pracę w Niemczech w wysokości ok. 2 762 zł miesięcznie, brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla pracy za granicą, skoro w kraju mógłby uzyskać je na poziomie przynajmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, tj. co najmniej ok. 3 500 zł. Poza tym pozwany nie przedłożył pełnej dokumentacji podatkowej ani dotyczącej pobieranego przez niego świadczenia Kindergeld za okres od 2014 r., ani też historii posiadanych rachunków bankowych od stycznia 2023 r., o co był wzywany. W ocenie Sądu świadczy to o tym, iż rzeczywiście uzyskiwane przez niego dochody są wyższe niż te deklarowane i wynikające

z przedłożonych dokumentów podatkowych.

W pewnym zakresie ustalenia Sądu oparte zostały również na zasadach doświadczenia życiowego. Zgodnie z utrwalonym poglądem ustalenia Sądu dotyczące sytuacji majątkowej stron, jeżeli nie odbiega ona od standardowej, mogą zostać poczynione w oparciu o same zasady doświadczenia życiowego ( por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 1949 r., Wa.C. 167/49 ).

Sąd zważył, co następuje :

Przesłanką do zmiany orzeczenia o wysokości obowiązku alimentacyjnego jest stosownie do treści art. 138 kro zmiana stosunków rodzinnych bądź majątkowych po stronie zobowiązanego bądź uprawnionego.

Sąd jest zobowiązany do ustalenia czy zachodzą określone w art. 138 kro przesłanki

do zmiany prawomocnego orzeczenia dotyczącego alimentów. W myśl tego przepisu można zmienić orzeczenie lub umowę dotyczącą obowiązku alimentacyjnego w razie zmiany stosunków. Przez zmianę stosunków rozumie się istotne zmniejszenie się lub ustanie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji albo istotne zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, wskutek czego ustalony zakres obowiązku alimentacyjnego wymaga skorygowania – przez stosowne zwiększenie lub zmniejszenie wysokości świadczeń alimentacyjnych ( tak m. in. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. III Ca 787/13, z dnia 7 listopada 2013 r. III Ca 699/13 i z dnia 7 listopada 2013 r. III Ca 661/13 ).

Zgodnie z dyspozycją art. 133 § 1 kro rodzice zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania

i wychowania. Z dyspozycji tego przepisu wynika, że rodzice mogą być zwolnieni od świadczeń alimentacyjnych w stosunku do dziecka tylko wtedy, gdy dziecko posiada własny majątek, a dochody z tego majątku wystarczają na całkowite pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. We wszystkich innych wypadkach na rodzicach ciąży stanowczy obowiązek dostarczania dziecku środków utrzymania i wychowania. Nadto zgodnie z art. 135 § 1 kro zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

Zakres potrzeb dziecka, które powinny być przez rodziców zaspokojone, wyznacza także treść art. 96 kro, według którego rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny

i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie – odpowiednio do jego uzdolnień – do pracy dla dobra społeczeństwa. Stosownie do tej dyrektywy rodzice, w zależności od swych możliwości są obowiązani zapewnić dziecku środki do zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych ( wyżywienia, mieszkania, odzieży ) jak i duchowych ( kulturalnych ), także środki wychowania ( kształcenia ogólnego, zawodowego ) według zdolności, dostarczania rozrywek

i wypoczynku.

Przede wszystkim obowiązek alimentacyjny uzależniony jest od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego. Charakterystyczne jest to, że ustawodawca w ramach obowiązku alimentacyjnego przewiduje zaspokajanie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, a nie wszystkich jego potrzeb. Zatem ustalenia wymaga, które z potrzeb uprawnionego mają charakter usprawiedliwiony, a które z nich – chociaż istnieją – nie mieszczą się w pojęciu potrzeb usprawiedliwionych. Przy ocenie, które z potrzeb uprawnionego powinny być uznane za potrzeby usprawiedliwione, należy z jednej strony brać pod uwagę możliwości zobowiązanego, z drugiej zaś zakres i rodzaj potrzeb. Każde dziecko musi mieć zapewnione podstawowe warunki egzystencji w postaci wyżywienia zapewniającego jego prawidłowy rozwój fizyczny, stosowną do wieku odzież, środki na ochronę zdrowia, kształcenie podstawowe i zawodowe. Wyjście poza wymienione potrzeby zależy już tylko od osobistych cech dziecka oraz od zamożności i możliwości majątkowych zobowiązanego. Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego nie można jednakże odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia te w praktyce pozostają we wzajemnej zależności i obie przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustalaniu przez sąd wysokości alimentów. Istotne jest zatem zawsze zestawienie stopy życiowej zobowiązanego z potrzebami uprawnionego, które dopiero w kontekście warunków życia zobowiązanego należy kwalifikować jako uzasadnione ( por. wyrok Sądu Rejonowego

w Ostrowi Mazowieckiej z dnia 3 sierpnia 2020 r. III RC 136/19 ). Współzależność ta zgodnie z utrwalonym już stanowiskiem judykatury nie oznacza jednak, iż samo istnienie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego w każdym wypadku czyni zasadnym powództwo

o podwyższenie alimentów ( tak Sąd Najwyższy m. in. w wyroku z dnia 20 stycznia 1972 r. III CRN 470/1971, z dnia 28 listopada 1975 r. III CRN 330/1975, z dnia 15 października 1998 r. I CKN 860/97 ). Górną granicą świadczeń alimentacyjnych są bowiem zarobkowe

i majątkowe możliwości zobowiązanego, choćby nawet nie zostały w tych granicach pokryte wszystkie usprawiedliwione potrzeby uprawnionego do alimentacji. Ponadto przy ocenie zakresu obowiązku alimentacyjnego należy brać pod uwagę także usprawiedliwione potrzeby własne zobowiązanego. Uwzględnienie roszczenia dziecka nie może doprowadzić do niedostatku rodziców, ale z drugiej jednak strony, rodzice powinni dzielić się z dzieckiem najmniejszym nawet dochodem.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż niewątpliwie od czasu ustalenia obowiązku alimentacyjnego w dotychczasowej wysokości w kwietniu 2018 r. nastąpiła zmiana sytuacji małoletniego, który wówczas liczył 9 lat, a obecnie 16 lat, jest nastolatkiem i kontynuuje edukację na etapie szkoły średniej. Wzrost kosztów utrzymania i wychowania małoletniego związany jest nie tylko ze wzrostem cen towarów i usług, który dotyczy także pozwanego, ale również ze wzrostem, rozwojem i edukacją, przy czym koszty jego utrzymania, są standardowymi kosztami utrzymania nastolatka, które oscylują na poziomie ok. 2 200 zł miesięcznie.

I tak w ocenie Sądu, kwota ok. 1 000 zł miesięcznie na wyżywienie małoletniego, jest wystarczająca przy uwzględnieniu jego potrzeb w tym zakresie wynikających z wieku, stanu zdrowia, jak i cen w/w towarów. Małoletni nie wymaga specjalnego żywienia, ani diety generującej wyższe koszty.

Biorąc pod uwagę, że małoletni obecnie nie znajduje się już w fazie intensywnego wzrostu oraz możliwość zakupu odzieży i obuwia, także markowego w promocyjnych

i okazyjnych cenach, czy to w sklepach internetowych czy stacjonarnych, usprawiedliwione potrzeby małoletniego w tym zakresie, obejmujące zapewnienie mu odpowiedniej odzieży

i obuwia, także do szkoły, według Sądu zaspokoi kwota ok. 200 - 250 zł miesięcznie. Natomiast wydatki na wskazywanym w pozwie poziomie ok. 300 zł miesięcznie nie zostały udowodnione. Wskazać przy tym należy, iż przedłożone kopie faktur i paragonów fiskalnych na zakup odzieży i obuwia oraz wydruki potwierdzeń zamówień nie przesądzają, iż artykuły te zostały zakupione dla małoletniego.

Odnosząc się do wydatków na środki czystości, higieniczne i kosmetyki, zdaniem Sądu kwota 100 zł miesięcznie jest wystarczająca na zaspokojenie adekwatnych do wieku potrzeb małoletniego, a wskazywaną w pozwie kwotę 150 zł należy uznać za zawyżoną

i nieudowodnioną.

Odnośnie kosztów leczenia, w ocenie Sądu wydatki na ten cel to kwota ok. 50 zł miesięcznie na leczenie w przypadku infekcji i chorób sezonowych, czy zakup witamin

i suplementów. Małoletni nie pozostaje w żadnym specjalistycznym leczeniu, na stałe nie przyjmuje też żadnych leków.

W zakresie wydatków szkolnych, uwzględniając przysługiwanie na małoletniego świadczenia Dobry Start w kwocie 300 zł w związku z rozpoczęciem roku szkolnego na przybory i artykuły szkolne, konieczność zakupu podręczników, uiszczania obowiązkowych składek – rada rodziców, potrzeby klasowe, wydatki na wycieczki i wyjścia klasowe, kwota ok. 150 zł miesięcznie jest według Sądu wystarczająca. Wskazać również należy, iż pozwany pokrył połowę kosztów wycieczki małoletniego do A. w 2024 r., tj. 350 zł.

Uzasadniony jest także wydatek w wysokości 100 zł miesięcznie na zakup biletu miesięcznego dla małoletniego.

Wydatki na korzystanie przez małoletniego z siłowni w kwocie po 105 zł miesięcznie zostały w toku postępowania potwierdzone przez pozwanego.

Za usprawiedliwione należy także uznać wydatki na fryzjera w kwocie 40 zł miesięcznie, ubezpieczenie, które nie jest opłacane w szkole, ale samodzielnie przez matkę małoletniego w kwocie 44 zł rocznie oraz na opłatę za telefon w wysokości 30 zł miesięcznie.

Z uwagi na wiek małoletniego i potrzeby w sferze społecznej, kwota ok. 150 zł miesięcznie przeznaczana na rozrywkę, wyjścia z rówieśnikami i kieszonkowe, zdaniem Sądu jest wystarczająca, a żądanie w tym zakresie zgłoszone na kwotę 400 zł wygórowane

i nieudowodnione. Natomiast za adekwatną do potrzeb małoletniego oraz aktualnych cen, Sąd uznał kwotę 2 tys. rocznie, tj. ok. 166 zł miesięcznie na zorganizowanie wypoczynku letniego i zimowego dla małoletniego.

W zakresie kosztów związanych z utrzymaniem domu, to partycypacja w tych kosztach powinna być proporcjonalna do liczby osób zamieszkujących wraz z dzieckiem,

a ponadto do usprawiedliwionych kosztów utrzymania dziecka zalicza się ryczałtowe koszty zużycia wody, prądu, gazu do gotowania i ogrzania wody. Do kosztów tych nie wlicza się pozostałych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, koszt utrzymania i ogrzania mieszkania obciąża bowiem rodzica, któremu powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej i zobowiązany jest zapewnić dla siebie takie mieszkanie, które umożliwia pobyt z nim dzieci ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 23 marca 2016 r. I ACa 1755/15 ). Zdaniem Sądu udział małoletniego w tych kosztach należy ustalić na poziomie ok. 100 zł miesięcznie. Niezasadne jest natomiast, aby w racie alimentacyjnej uwzględniać wydatki związane z podatkami od nieruchomości, ubezpieczeniem domu, czy przeprowadzanymi remontami.

Odnosząc się natomiast do sytuacji pozwanego, to zarobkuje on w Niemczech świadcząc usługi w branży budowlano - wykończeniowej. Wprawdzie z przedłożonych dokumentów wynika, iż w 2024 r. zadeklarował dochód wynoszący w przeliczeniu ok. 2 762 zł miesięcznie, jednak zdaniem Sądu, jak to zostało w powyższej części uzasadnienia podniesione, jest on wyższy. Jednocześnie należy też wziąć pod uwagę, iż pozwany nie jest już osoba młodą i w pełni sił, liczy bowiem 60 lat i pozostaje w leczeniu rwy kulszowej, dny moczanowej i stawów, stąd też stanowisko matki małoletniego porównującej możliwości zarobkowe pozwanego i jej syna H., będącego młodym, silnym, zdrowym mężczyzną nie jest uzasadnione. W tej sytuacji możliwości zarobkowe pozwanego należy ocenić co najmniej na poziomie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Pozwany prowadzi także gospodarstwo rolne stanowiące jego współwłasność z siostrą, na które uzyskuje dotacje ok. 600 zł rocznie, sprzedaje uzyskane płody rolne, chociaż z drugiej strony opłaca też składkę ubezpieczenia rolniczego w wysokości 610 zł kwartalnie. Zamieszkuje w domu z lat 70-tych ubiegłego wieku, którego jest współwłaścicielem, wraz z mieszkającą z nim matką wspólnie ponoszą koszty utrzymania domu. Posiada wprawdzie sprzęt rolniczy i kilka samochodów osobowych i dwa motocykle, ale te maszyny zakupuje używane i sam remontuje, zaś poza samochodem Ł. (...) z 2005 r. i motocyklem T., pozostałe pojazdy nie nadają się do użytkowania, a część została sprzedana z możliwością odkupu w przyszłości dla małoletniego. Poza małoletnim pozwany nie ma innych osób na utrzymaniu. Jego udział

w partycypacji w kosztach utrzymania syna nie ogranicza się tylko do płacenia alimentów, które od maja 2023 r. dobrowolnie uiszczał w kwocie po 700 zł miesięcznie, gdyż sfinansował mu prawo jazdy, zakupił notebook, dofinansował w połowie wycieczkę szkolną, opłacił składkę wędkarską, karnet na basen, kupował bieliznę, wspólnie z synem spędzał czas na wędkowaniu. Wbrew twierdzeniom matki małoletniego, postępowanie dowodowe nie wykazało, aby standard życia pozwanego był wysoki, gdyż zakupy odzieżowe robi na Jarmarku (...) i nie jest to odzież i obuwie markowe, ma też zobowiązania kredytowe, nie zostało też wykazane, aby korzystał z wyjazdów i wycieczek krajowych czy zagranicznych, bądź czynił zakupy przedmiotów luksusowych.

Z kolei matka małoletniego liczy 48 lat, pozostaje w leczeniu z powodu schorzeń kręgosłupa, jednak nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, ani niezdolności do pracy. podejmuje się prac dorywczych, jednak nie wykazał w jakiej wysokości uzyskuje z tego dochód, pobiera zasiłek z opieki społecznej w kwocie 360 zł miesięcznie. Jej możliwości zarobkowe również należało ocenić na poziomie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Poza małoletnim także nie ma już innych osób na utrzymaniu.

W kwestii rozłożenia obowiązku alimentacyjnego na rodziców małoletniego trzeba pamiętać, iż obowiązek ten ciąży na obojgu rodzicach i ma dwojaką postać : wyraża się świadczeniami o charakterze materialnym oraz osobistymi staraniami o jego utrzymanie

i wychowanie. Zgodnie bowiem z treścią art. 135 § 2 kro wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, może polegać także, w całości lub części, na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. Okoliczności konkretnego stanu faktycznego są podstawą do oceny, czy osobiste starania wyczerpują obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w całości czy tylko w części. Zależeć to będzie w głównej mierze od tego jak dalece dziecko absorbuje wychowawczo jedno z rodziców, co pozostaje w ścisłym związku

z wiekiem i jego stanem zdrowia. Małoletni jest zdrowym nastolatkiem i nie wymaga już takiego zaangażowania opiekuńczego matki, jak wówczas gdy miał 9 lat. Ponadto nie można pominąć, iż pozwany ma kontakt z synem.

Biorąc zatem pod uwagę usprawiedliwione i udowodnione koszty utrzymania małoletniego oraz możliwości zarobkowe pozwanego, w ocenie Sądu zasadnym jest zwiększenie udziału pozwanego w kosztach utrzymania syna o 700 zł, tj. do kwoty po 1 200 zł miesięcznie za okres od dnia wniesienia pozwu, tj. od dnia 4 września 2024 zł, a w pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone, jako nieudowodnione oraz przekraczające usprawiedliwione potrzeby małoletniego, o czym na podstawie powołanych powyżej przepisów orzeczono jak w punktach I i II sentencji wyroku.

Sąd uwzględnił także, iż oboje rodziców uzyskuje świadczenia na małoletniego - matka małoletniego świadczenie wychowawcze w kwocie 800 zł, zaś pozwany świadczenie Kindergeld, które od stycznia 2023 r. wynosiło 250 euro, a od 2025 r. 255 euro, z tym, że

w świetle przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 – t.j. z późn. zm. ), pozwany ze względu na pobieranie przez matkę małoletniego świadczenia 800+, w wysokości pomniejszonej o to świadczenie, tj. aktualnie ok. 70 euro.

Podkreślenia wymaga, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest uzasadnienia, aby zdecydowaną większość kosztów utrzymania małoletniego przerzucić na pozwanego, mimo, iż matka małoletniego także posiada możliwości majątkowe, by częściowo partycypować w tych kosztach, w dodatku w mniejszym rozmiarze niż pozwany –

z ustalonych usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletniego na poziomie ok. 2 200 zł miesięcznie pozwany został obciążony kwotą 1 200 zł, w tym ok. 70 euro uzyskuje ze świadczenia Kindergeld, zaś matka małoletniego kwotą 1 000 zł, w tym 800 zł uzyskuje ze świadczenia wychowawczego przeznaczonego na częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem, w tym opieką i zaspokojeniem potrzeb życiowych małoletniego.

Sąd w punkcie III sentencji wyroku przyznał pełnomocnikowi powoda z urzędu kwotę 4 428 zł, w tym 828 zł podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, obliczoną zgodnie obliczone na podstawie § 4 i 8 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

( Dz. U. poz. 763 z późn. zm. ).

O kosztach procesu Sąd orzekł w punktach IV – VI wyroku na podstawie art. 100 kpc. Wobec częściowego uwzględnienia żądań i częściowego uznania żądania ( 1 000 zł ), koszty procesu zostały wzajemnie zniesione, natomiast Sąd obciążył pozwanego opłatą sądową od pozwu w części obejmującej uwzględnione i nieuznane powództwo, tj. kwotą 200 zł obliczoną zgodnie z art. 13 § pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych ( Dz. U. z 2025 r., poz. 1228 – t. j. z późn. zm. ), a w pozostałym zakresie o nieuiszczonych kosztach sądowych orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 i 4 uksc, obciążając nimi Skarb Państwa.

Na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 kpc w pkt VII sentencji wyroku Sąd nadał wyrokowi w pkt I rygor natychmiastowej wykonalności.

Sędzia Beata Przerwanek

ZARZĄDZENIE

I. Odnotować uzasadnienie.

II. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć :

- pełnomocnikowi powoda

- pełnomocnikowi pozwanego.

III. Kal. 2 tygodnie.

Gorlice, dnia 30 października 2025 r. Sędzia Beata Przerwanek