Pełnoletni student dostanie od ojca 1500 zł alimentów zamiast 1200 zł

Powód K. H., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu 9 sierpnia 2023 r. złożył do Sądu Rejonowego w Grudziądzu pozew przeciwko J. H. (1) o podwyższenie alimentów z kwoty 1200 zł miesięcznie do kwoty 2000 zł miesięcznie. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że od czasu ustalenia alimentów w wyroku zaocznym Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt I C 2164/17 r. istotnie wrosły jego konieczne koszty utrzymania /3-5 akt/.

Pozwany J. H. (1) w zakreślonym przez sąd terminie nie złożył odpowiedzi na pozew.

Sąd Rejonowy w Grudziądzu w dniu 17 października 2023 r. wydał wyrok zaoczny, w którym zasądził od pozwanego na rzecz małoletniego wówczas powoda alimenty w kwocie 2000 zł miesięcznie, poczynając od 9 sierpnia 2023 r., płatne do 10. dnia każdego miesiąca z góry do rąk matki powoda - M. H. (1). Ponadto sąd nie obciążył pozwanego obowiązkiem zwrotu kosztów procesu, zaś nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa oraz nadał rygor natychmiastowej wykonalności pkt I. wyroku zaocznego /k. 37 akt/.

W dniu 10 kwietnia 2024 r. pozwany J. H. (1), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył sprzeciw od wyroku zaocznego, w którym wniósł o oddalenie powództwa ponad kwotę 1400 zł miesięcznie. W uzasadnieniu swojego stanowiska w sprawie wskazał, że jego możliwości majątkowe i zarobkowe nie pozwalają na łożenie wyższych alimentów. W jego ocenie podane koszty utrzymania powoda są zawyżone /k. 67-69v akt./

Sąd ustalił, co następuje:

Powód K. H. urodził się w dniu (...) i jest dzieckiem J. H. (1) i M. H. (1).

W dniu 18 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Toruniu w sprawie o sygn. akt I C 2164/17 wydał wyrok zaoczny, w którym zasądził od pozwanego J. H. (2) na rzecz małoletniego wówczas K. H. alimenty w kwocie 1200 zł miesięcznie, płatne z góry do 10. dnia każdego miesiąca, poczynając od dnia uprawomocnienia się wyroku z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku uchybienia terminu płatności.

(Fakty bezsporne, dowód:

- odpis skrócony aktu urodzenia k. 12 akt,

- kopia wyroku zaocznego k. 11-11v akt.)

Obecnie powód K. H. ma ukończone 20 lat. W kwietniu 2025 r. ukończył naukę w Technikum nr 5 im. M. C. w G.. W lipcu 2025 r. otrzymał świadectwo dojrzałości. Od października 2025 r. kontynuuje naukę na I roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku Matematyka na Uniwersytecie M. K. w T.. Nauka będzie trwać 3 lata. Powód wraz z kolegą wynajmuje mieszkanie w T.. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą 1300 zł miesięcznie na jedną osobę. Na wyżywienie przeznacza 1100 zł miesięcznie, zaś na dojazdy 60 zł miesięcznie. Dotychczas zakupił dwa podręczniki za łącznie 200 zł. Na zakup odzieży i obuwia przeznacza średnio 200 zł miesięcznie oraz na środki czystości, kosmetyki i rozrywkę łącznie ok. 200 zł miesięcznie. Powód opłaca karnet na siłownie, który kosztuje 120 zł. W jego ocenie na utrzymanie na studiach potrzebuje ok. 3300 zł miesięcznie.

Powód jest osobą zdrową, w pełni zdolną do pracy. Nie przyjmuje na stałe żadnych leków. Nosi okulary korekcyjne.

Powód nie składał wniosku o przyznanie miejsca w akademiku, gdyż uważa, że by go nie otrzymał ze względu na bliską odległość z G. do T.. Nie podejmuje się pracy dorywczej, ponieważ nie jest w stanie jej pogodzić ze studiami.

Matka powoda M. H. (1) mieszka w G. we własnościowym mieszkaniu. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dorosłą córką A. H. (1) i powodem K. H.. Jej wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą ok. 1500 zł miesięcznie.

Matka powoda pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy jako pomoc kuchenna w Zespole (...) w G.. Jej wynagrodzenie za pracę wynosi średnio 4300-4400 zł netto miesięcznie. Ponadto otrzymuje na siebie alimenty od byłego męża w kwocie 850 zł miesięcznie.

Byli małżonkowie są współwłaścicielami mieszkania o pow. ok. 30m

2 w G.. Toczy się między nimi sprawa o podział majątku wspólnego. Mieszkanie nie jest wynajęte. Czynsz za ten lokal wynosi ok. 800 zł miesięcznie i jest ponoszony przez matkę powoda.

(Dowody:

- wydruk transakcji bankowych k. 6-9 akt,

- paragony k. 10 akt,

- zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach k. 154-154v, 156, 236 akt,

- opinia dot. ucznia k. 155-155v akt,

- zaświadczenie o kontynuowaniu nauki k. 157, 199 akt,

- świadectwo ukończenia technikum k. 234-235 akt,

- umowa najmu mieszkania k. 237-242 akt,

- świadectwo dojrzałości k. 243 akt,

- zaświadczeniu o wpisaniu na listę studentów k. 244 akt,

- zeznania świadka M. H. (1) k. 167v-168 akt,

- zaznania świadka A. H. (1) k. 246-246v akt,

- przesłuchanie powoda K. H. k. 173-174v, 256-256v akt.)

Pozwany J. H. (1) ma 61 lat. Nie posiada specjalistycznego wykształcenia. Mieszka i pracuje w O. w H.. Od 1995 r. jest zatrudniony na stanowisku pracownika budowlanego przy rozbiórkach. Jego wynagrodzenie za pracę wynosi ok. 2511 euro netto miesięcznie (ok. 10 580 zł netto miesięcznie). Raz do roku otrzymuje bonus na wakacje w wysokości 5000 euro.

Pozwany prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie ma innych dzieci na utrzymaniu. Płaci alimenty na byłą żonę w wysokości ok. 200 euro (po przeliczeniu ok. 850 zł).

Pozwany na wynajem domu, ubezpieczenie zdrowotne i utrzymanie samochody wydaje ok. 1700 euro miesięcznie.

Pozwany nie utrzymuje kontaktów z synem. Nie widział się z synem od 9 lat. Alimenty na rzecz powoda i jego matki są egzekwowane przez komornika.

(Dowód:

- dokumentacja pracownicza pozwanego k. 71-79, 116-141 akt,

- przesłuchanie pozwanego J. H. k. 200-200v, 255-255v, 256v-257 akt.)

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne, dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej oraz aktach sprawy I C 2164/17 oraz zeznania świadków M. H. (1) i A. H. (1) oraz przesłuchanie powoda K. H. i pozwanego J. H. (1). Wiarygodność dokumentów na podstawie których ustalono stan faktyczny nie była przez strony kwestionowana

Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadków M. H. (1) i A. H. (2) oraz powoda K. H. i pozwanego J. H. (1) w zakresie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd nie dał wiary świadkom i powodowi w zakresie w jakim twierdzili, że zarobki M. H. (2) są równe płacy minimalnej, tj. ok. 3500 zł netto miesięcznie. Z przedłożonych przez powoda dokumentów (k. 156, 236 akt) wynika bowiem, że w latach 2024-2025 zarobki jego matki wyniosły średnio 4300-4400 zł netto miesięcznie.

Sąd zważył, co następuje:

Należy wskazać, że po skutecznym wniesieniu przez pozwanego sprzeciwu od wyroku zaocznego sąd zobligowany był do ponownego rozpoznania sprawy i wydania odpowiedniego dla poczynionych ustaleń wyroku. Zgodnie bowiem z art. 347 k.p.c. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd wydaje wyrok, którym wyrok zaoczny w całości lub części utrzymuje w mocy albo uchyla go i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też pozew odrzuca lub postępowanie umarza.

Zgodnie z treścią art. 133 § 1 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku (§ 2). Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się (§ 3). Natomiast zgodnie z art. 138 k.r.o. w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, zakres potrzeb uprawnionego dziecka wyznacza przede wszystkim dyrektywa zaspokajania przez rodziców potrzeb ekonomicznych dziecka zgodnie z zasadą równej stopy życiowej (por. wyrok SN z dn. 7.06.1972 r., III CZP 43/72, OSNCP 1972, nr 11, poz. 198; uchwał SN z dn. 31.01.1986 r., III CZP 76/85, OSNC 1987, nr 1, poz. 4). Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że osiągnięcie samodzielności przez dziecko, w rozumieniu art. 133 § 1 k.r.o., zakłada zdobycie przez nie odpowiadających jego uzdolnieniom i predyspozycjom kwalifikacji zawodowych. Rodzice winni zatem łożyć na utrzymanie i wykształcenia także pełnoletniego dziecka, zdobywającego kwalifikacje zawodowe, odpowiadające jego uzdolnieniom i predyspozycjom, np. uczącego się w szkole pomaturalnej lub studiującego na wyższej uczelni. Warunkiem jest tylko, by był to czas rzeczywistej nauki (tak wyr. SN z 26.11.1998 r., I CKN 898/97, L.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż w ocenie sądu powód wykazał, że nastąpiła zmiana jego usprawiedliwionych potrzeb, która uzasadniała dokonanie zwiększenia wymiaru alimentów. Odnośnie wysokości żądania, sąd uznał że zasługiwało ono na uwzględnienie tylko w części.

Dotychczasowy wymiar obowiązku alimentacyjnego pozwanego wobec powoda został ustalony na mocy wyroku zaocznego Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt I C 2164/17. Wówczas powód miał niespełna 13 lat. Od tego czasu upłynęło ponad 7 lat. Obecnie powód ma ukończone 20 lat i kontynuuje naukę na publicznej wyższej uczelni (...) w T.. Studiowanie w innym mieście rodzi koszty związane z zapewnieniem odpowiednich warunków mieszkaniowych oraz codziennego utrzymania się. W ocenie sądu powód wykazał, że w ciągu roku akademickiego nie jest w stanie godzić nauki z pracą. Zauważyć bowiem należy, że jest dopiero na I roku, który stanowi swoiste „sito”. Musi zatem mieć odpowiednie warunki, aby móc skupić się na nauce i pomyślnie ukończyć I rok. Niemniej nie ma przeszkód, aby w okresie wakacyjnym, tj. od lipca do października pracował i zarobione środki przeznaczał na własne utrzymanie, a w przyszłości rozważył możliwość udzielania korepetycji z matematyki.

Sąd oceniając potrzeby powoda oparł się na przeprowadzonych w sprawie dowodach oraz na zasadach doświadczenia życiowego i doszedł do wniosku, że część wskazanych przez niego kosztów utrzymania jest zawyżona. Powód podał, że na wyżywienie przeznacza po 1100 zł miesięcznie, jednak w ocenie sądu ponoszenie tak wysokich wydatków w tym zakresie może świadczyć o rozrzutności i np. stołowaniu się w barach czy restauracjach. Nie jest to standardowe postępowanie dla studentów, którzy co do zasady starają się ograniczać swoje wydatki. Powód jest osobą dorosłą, w pełni sprawną fizycznie, zatem powinien przyrządzać sobie samodzielnie posiłki. Sąd uznał, że przy odpowiedzialnym gospodarowaniu wydatki powoda na wyżywienie nie powinny przekraczać kwoty 900 zł miesięcznie. Powód nie wymaga wszak żadnych specjalistycznych produktów żywieniowych jak np. dieta diabetologiczna.

Sąd uznał, że zawyżone są również wydatki na zakup odzieży i obuwia. Powód nie znajduje się już w wieku dorastania i wyłącznie od niego zależy jak dba o rzeczy i o ich trwałość. Sąd uznał zatem, że uzasadnione wydatki na ten cel nie powinny przekraczać średnio kwoty 100 zł miesięcznie. Powód nie musi bowiem kupować nowej garderoby co sezon, a zakupiona odzież czy obuwie mogą mu posłużyć kilka lat.

Ponadto powód może korzystać bezpłatnie z siłowni i innych aktywności fizycznych w (...) Centrum (...) na B..

Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a także w oparciu o zasady doświadczenia życiowego sąd przyjął, że średnie miesięczne koszty utrzymania powoda powinny wynosić maksymalnie 3000 zł miesięcznie. Powód jest osobą pełnoletnią, zatem obowiązek alimentacyjny w postaci osobistych starań o jego wychowanie nie jest już przez rodziców realizowany. W tej sytuacji obowiązek alimentacyjny w postaci finansowej obojga rodziców wysuwa się na pierwszy plan. Sąd ustalając ten zaktualizowany obowiązek alimentacyjny uznał, że jego rodzice powoda powinni być w równym stopniu obciążeni jego kosztami utrzymania.

Odnośnie sytuacji życiowej i majątkowej pozwanego J. H. (2) wskazać należy, że od 2019 r. zasadniczo nie uległy one zmianie. Pozwany od 31 lat pracuje w tej samej firmie, na tym samym stanowisku. Nie podnosił on kwalifikacji zawodowych i nie awansował. Jego obecne wynagrodzenie za pracę wynosi ok. 2511 euro netto miesięcznie. Dodatkowo otrzymuje bonus na wakacje w wysokości 5000 euro. Pozwany nie posiada nieruchomości w Holandii. Jego jedyny istotny majątek stanowi samochód osobowy. Pozwany nie ma innych dzieci na utrzymaniu, jednak jest obowiązany płacić alimenty na byłą żonę w wysokości ok. 200 euro miesięcznie. Pozwany jest w pełni zdolny do pracy i nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, wiekowo zbliża się już jednak do wieku emerytalnego. Pozwany nie przedstawił dokumentów potwierdzających wysokość jego koniecznych kosztów utrzymania. Wskazał jedynie, że na swoje konieczne utrzymanie przeznacza ok. 1700 euro miesięcznie.

W ocenie sądu możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego pozwalają mu na płacenie wyższych alimentów niż dotychczas. Zdaniem sądu pozwanego stać, aby płacić alimenty w kwocie 1500 zł miesięcznie (ok. 355 euro miesięcznie), co stanowi ok. 15% dochodów pozwanego. Taka kwota alimentów mieści się w przedziale racjonalnych przeciętnych świadczeń orzekanych na dziecko oraz nie będą stanowić dla pozwanego nadmiernego obciążenia.

Na marginesie należy wskazać, iż fakt, że pozwany nie utrzymuje kontaktów z powodem nie ma wpływu na wysokość obowiązku alimentacyjnego. Obecnie powód jest osobą pełnoletnią, zatem nie żadne z rodziców nie czyni już osobistych starań o jego wychowanie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd w oparciu o dyspozycję przepisu art. 347 k.p.c. w zw. z art. 138 k.r.o., art. 133 § 1 k.r.o. i art. 135 k.r.o. uchyli w całości wyrok zaoczny i orzekł jak w pkt II. wyroku.

W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone jako niezasadne, gdyż nie znajduje ono oparcia w zakresie uzasadnionych potrzeb powoda, jak również w dochodach pozwanego, o czym orzeczono w punkcie III. wyroku.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. według zasady stosunkowego rozdziału. Powód wygrał sprawę jedynie w części, tj. w 37,50 %, tym samym przegrał sprawę w stosunku 62,50 %. Zarówno powód, jak i pozwany byli reprezentowani przez profesjonalnych pełnomocników, będących adwokatami.

Zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w sprawach o alimenty stawka minimalna wynosi 240 zł, a jeżeli obowiązek zwrotu kosztów obciąża osobę zobowiązana do alimentów, to ustala się ją od wartości przedmiotu sprawy (§ 4 pkt 1 ppkt 9 w zw. z § 4 pkt 4 rozporządzenia). Wartość przedmiotu sporu w przedmiotowej sprawie wynosiła 9600 zł. Zatem wysokość stawki adwokackiej w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do pełnomocnika powoda wynosiła 1800 zł. Na koszty procesu poniesione przez pozwanego składały się natomiast: wynagrodzenie adwokata w wysokości 240 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz opłata sądowa od sprzeciwu w wysokości 180 zł. Łącznie 437 zł. Zatem po stosunkowym rozliczeniu powodowi od pozwanego należał się zwrot kwoty 402 zł i taką kwotę zasądzono w pkt IV. sentencji wyroku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Powód był zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych). Tymczasowo koszty te ponosił w toku postępowania Skarb Państwa. Nieuiszczona dotychczas opłata sądowa wyniosła 500 zł, zaś łączne wydatki poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa na wynagrodzenie tłumacza przysięgłego wyniosły 1031,94 zł. Pozwany przegrał sprawę w 37,50 %, zatem powinien zwrócić Skarbowi Państwa koszty sądowe w tej części. Wobec tego sąd w pkt VI. nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Grudziądzu kwotę 574 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. W pozostałym zakresie na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych, nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążony został Skarb Państwa.

Na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd obligatoryjnie nadał rygor natychmiastowej wykonalności wyrokowi w punkcie II., tj. w punkcie zasądzającym alimenty.

ZARZĄDZENIE

1. Odnotować;

2. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełn. powoda - adw. Ł. K. (przez PI),

3. Przedłożyć z wpływem lub za 21 dni z epo.

G., dn. 2.01. 2026 r. Sędzia