Środa Wydanie nr 32

Sygnatura akt
IV RC 88/22
Sąd
Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu
Wydział
IV Wydział Rodzinny i Nieletnich
Rodzaj
Wyrok częściowy
Data orzeczenia
19 grudnia 2022 r.
Rozstrzygnięcie
Powództwo oddalone
Żądanie pozwu
1500 zł
Opublikowano w portalu
28 października 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu
© autorzy OpenStreetMap

Sprawa

Mąż zniszczył kartę płatniczą żony, ale płacił za mieszkanie. Sąd oddalił jej żądanie

Przejdź do orzeczenia, 21 min czytania

Spór

Żona domagała się od męża 1500 zł miesięcznie na zaspokojenie potrzeb rodziny, w tym własnych, od stycznia 2022 r. Mąż wnosił o oddalenie powództwa za okres od wniesienia pozwu do 4 marca 2022 r.

Ustalenia sądu

Sąd ustalił, że w spornym okresie koszty utrzymania rodziny wynosiły około 6200 zł miesięcznie, z czego mąż pokrywał około 4800 zł, w tym mieszkanie w całości. Żona otrzymywała zasiłek, świadczenie 500 plus i pomoc rodziny, a nie wykorzystywała możliwości zarobkowych.

Rozstrzygnięcie

Wyrok częściowy: Sąd oddalił powództwo za okres od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r.

Dlaczego

Sąd uznał, że mąż w znacznie większym zakresie niż żona finansował rodzinę, a żona mogła podjąć zatrudnienie i pokryć część wydatków. Nie było podstaw, by obciążać go w większym stopniu niż dotychczas poniesionymi kosztami.

Dla firm

Małżonek, który sam pokrywa większość kosztów utrzymania rodziny, nie musi ponosić wyższego udziału tylko dlatego, że drugi małżonek nie pracuje, jeśli ten ma możliwości zarobkowe i inne źródła dochodu.

Więcej o sprawie

Żona, która od lat leczy się psychiatrycznie, domagała się 1500 zł miesięcznie. Za sporny okres siedmiu dni w marcu 2022 r. sąd uznał, że to mąż ponosił większość wydatków rodziny.

Przeciwnie, pozwany co prawda nie partycypował w osobistych kosztach utrzymania powódki, jednak samodzielnie ponosił bardzo wysokie koszty utrzymania mieszkania

Z uzasadnienia, Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu
Rozstrzygnięcie
Powództwo oddalone
Żądanie pozwu
1500 zł
Sąd
Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, IV Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura
IV RC 88/22

Treść orzeczenia około 21 minut czytania

​

WYROK CZĘŚCIOWY

​

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 19 grudnia 2022 r.

Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, Wydział IV Rodzinny i Nieletnich

w składzie

Przewodniczący: sędzia Kamila Charzyńska

Protokolant: sekr. sąd. Aleksandra Marszał-Chlebowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2022 r. sprawy

z powództwa: I. P.

przeciwko: A. P.

o: zaspokojenie potrzeb rodziny

oddala powództwo za okres od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r.

sędzia Kamila Charzyńska

Uzasadnienie

Pozwem z 16 grudnia 2021 r. (data nadania) powódka I. P. wystąpiła z żądaniem zasądzenia od pozwanego A. P. na swoją rzecz kwoty 1 500 zł miesięcznie tytułem przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, począwszy od 15 stycznia 2022 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że strony są małżeństwem, z którego pochodzi małoletni syn. Powódka nie pracuje, jest osobą schorowaną, leczy się na depresję, nerwicę lękową, fobię społeczną. Czterokrotnie była hospitalizowana w szpitalu (...). Pozwany odciął powódkę od środków do życia niszcząc fizycznie kartę płatniczą i od tego czasu przestał przekazywać jej jakiekolwiek środki na utrzymanie. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą 5 100 zł miesięcznie, na co składają się: koszty wynajmu mieszkania (2 600 zł), opłaty za prąd (400 zł), wyżywienie (2 000 zł), telewizja i internet (100 zł). Pozwany z kolei pracuje na stanowisku kucharza za wynagrodzeniem 6 000 zł miesięcznie.

W piśmie z 12 stycznia 2022 r. powódka wskazała, że koszty związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz + inne opłaty) ponosi jej mąż, podobnie jak wydatki związane z zakupem żywności i innych artykułów domowych. Z kolei powódka środki otrzymywane od rodziny jako pomoc oraz świadczenia z MOPR powódka przeznacza na własne lekarstwa.

Zarządzeniem z dnia 26 stycznia 2022 r. pozew został zwrócony – zarządzenie prawomocne z dniem 26 lutego 2022 r.

W związku z pismem powódki z 24 lutego 2022 r. pozew został zarejestrowany na nowo pod sygn. akt IV RC 88/22., z datą złożenia 24 lutego 2022 r.

Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa za okres od dnia złożenia pozwu do 4 marca 2022 r. oraz zawieszenie postępowania co do roszczenia powódki w pozostałym zakresie tj. od dnia 5 marca 2022 r.

W uzasadnieniu wskazano, że wszelkie potrzeby rodziny od czasu złożenia przez powódkę pozwu o rozwód były zaspokajane przez pozwanego. Pozwany obecnie pełni rolę pierwszoplanowego rodzica, a w toczącym się postępowaniu rozwodowym ubiega się o przyznanie mu opieki nad synem.

Pełnomocnik powódki pismem z 20 czerwca 2022 r. poinformował Sąd, że od marca 2022 r. pomiędzy stronami toczy się przed Sądem Okręgowym w Poznaniu sprawa o rozwód pod sygn. akt XVIII C 548/22, w której powódka domaga się zasądzenia alimentów na siebie i syna oraz wystąpiła z wnioskiem o zabezpieczenie zaspokajania potrzeb rodziny w czasie trwania postępowania.

Powódka wytoczyła pozwanemu powództwo o rozwód – pozew wpłynął do Sądu Okręgowego w Poznaniu 4 marca 2022 r.

Postanowieniem z 30 sierpnia 2022 r. postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszona na podstawie art. 445 § 2 k.p.c. za okres od 4 marca 2022 r.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Małoletni P. P. ur. (...) w P. pochodzi ze związku małżeńskiego A. P. i I. P. zawartego w dniu 26 grudnia 2005 r. Małoletni jest jedynym dzieckiem stron. Małoletni uczęszcza do Szkoły Podstawowej nr (...) w P.. Kontakt ze szkołą ojca jest sporadyczny, z kolei kontakt matki ze szkołą jest dobry i regularny.

W toku trwania małżeństwa relacje stron pogarszały się. Powódka od wielu lat leczyła się psychiatrycznie, co bezpośrednio wpływało na małżeństwo stron, ich relacje. Ostatecznie strony popadły w konflikt. Pozwany uniemożliwił powódce dostęp do środków zgromadzonych na rachunku bankowych fizycznie niszcząc kartę płatniczą. Jednak w dalszym ciągu pozwany ponosił koszty utrzymania rodziny, samodzielnie płacił za mieszkanie, wyżywienie, art. domowe itp., nie finansował jedynie lekarstw żony i jej wydatków na benzynę.

Strony w okresie od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r. mieszkały wspólnie w mieszkaniu w P. wraz z ich małoletnim synem P. P.. Na miesięczne koszty utrzymania zajmowanej nieruchomości składały się: czynsz najmu (2 000 zł), czynsz do spółdzielni (760 zł), telewizji i internetu (150 zł), opłaty za prąd (400 zł/2-mc) – łącznie 3 110 zł miesięcznie.

Koszty utrzymania mieszkania (w tym w okresie od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r.) w całości pokrywał i ponosi do chwili obecnej pozwany, podobnie jak opłaty za telefon swój i małoletniego syna (143 zł miesięcznie). Pozwany ponadto przeznacza około 1 300 zł miesięcznie na zakup żywności dla rodziny (nie odmawia żonie korzystania z kupionych przez niego produktów), nadto przynosi z pracy przygotowane wcześniej obiady. Pozwany finansuje i robi zbiorcze zakupy art. domowych. Nadto wraz z żoną finansują potrzeby syna w zakresie zakupu odzieży, lekarstw. W okresie od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r. pozwany – poza zakupami lekarstw dla powódki i jej indywidualnymi wydatkami – w większości finansował koszty utrzymania rodziny.

W okresie od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r. zarówno powódka jak i pozwany mieszkali z synem, uczestniczyli w jego życiu, dokładali osobistych starań w wychowanie i utrzymanie dziecka.

W okresie od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r. na główne koszty utrzymania rodziny w skali całego miesiąca składały się: koszt utrzymania mieszkania (3 110 zł), koszt wyżywienia rodziny (2 000 zł), wydatki związane z leczeniem powódki (400-500 zł), koszty art. domowych (100-150 zł), pozostałe koszty utrzymania dziecka (500 zł) – łącznie około 6 200 zł miesięcznie. Pozwany ponosił te wydatki w następującym zakresie: koszty mieszkania w całości, koszty wyżywienia do kwoty 1 300 zł miesięcznie, koszty art. domowych w całości, pozostałe koszty utrzymania dziecka – co najmniej w połowie. Pozwany wydatkował na utrzymanie rodziny kwotę około 4 800 zł miesięcznie.

Powódka nie pracuje, posiada orzeczenie o niepełnosprawności typu umiarkowanego wydane do 30 września 2024 r. (niepełnosprawność od 33 roku życia) ze wskazaniami do pracy w warunkach chronionych lub na stanowisku przystosowanym. Zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. bez prawa do zasiłku. Powódka nie posiada orzeczenia o niezdolności lub częściowej niezdolności do pracy (zaświadczenia takiego nie posiadała też w okresie od 24 lutego 2022 r. do 4 marca 2022 r.). Jest skonfliktowana z mężem – 4 marca 2022 r. wytoczyła powództwo o rozwód. Powódka jest beneficjentem świadczenia z programu 500+ na syna. Nadto uzyskała świadczenie z programu 300+, za co kupiła dziecku wyprawkę do szkoły.

Powódka w przeszłości pracowała – przepracowała co najmniej 10 lat w zawodach kosmetyczki, kelnerki, opiekunki w żłobku, pracowała również w handlu.

Powódka w okresie od 1 grudnia 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. miała przyznany zasiłek stały w wysokości 466 zł miesięcznie. Nadto w grudniu 2021 r. otrzymała zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 350 zł. Powódka otrzymuje pomoc finansową od rodziny około 1000 zł miesięcznie. Ojciec powódki współfinansuje zakup lekarstw dla niej.

Powódka stosuje dietę – choruje na insulinoodporność, nie może jeść węglowodanów, cukrów, tłustych potraw. Powódka na własne wyżywienie wydatkuje 500 zł miesięcznie, nadto częściowo kupuje żywność synowi, na co przeznacza około 200-300 zł miesięcznie. Powódka cierpi na choroby kręgosłupa, dyskopatię, choroby neurologiczne, depresję, lęk uogólniony, fobię społeczną, niedoczynność tarczycy, zaburzenia afektywne dwubiegunowe. Kilkukrotnie była hospitalizowana psychiatrycznie. Powódka musi stale przyjmować lekarstwa, które miesięcznie generują koszt 400-500 zł (finansowane przez powódkę i jej ojca). Nadto powódka przeznacza około 500 zł miesięcznie na paliwo – wyjazdy do bliskich, lekarzy. Z usług specjalistów korzysta w ramach NFZ. Powódka korzysta z pomocy Caritas od około 2 lat – otrzymuje mięso, chleb jasny i ciemny, owoce, mleko, zdarzyło się, że otrzymała również środki chemiczne.

Pozwany zatrudniony jest w zakładzie produkującym jedzenie do maszyn vendingowych – pełni funkcję wiceprezesa w tej spółce, szefa kuchni i menagera. Wcześniej prowadził własną działalność gospodarczą – obecnie w toku postępowania po zgłoszeniu wniosku o upadłość. Pozwany jest pomysłodawcą spółki, która obecnie go zatrudnia. Pozyskał inwestora ze S.. Zakład produkcyjny zlokalizowany jest w P., zaś siedziba spółki znajduje się w S., gdzie pozwany wyjeżdża raz w miesiącu, nadto musi także jeździć na wyjazdy 2-3 dniowe celem montażu automatów lub w celach promocyjnych. Pozwany zatrudniony jest w pełnym wymiarze czasu pracy za minimalnym wynagrodzeniem. Dodatkowo korzystał w okresie od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r. z pożyczki udzielonej mu przez inwestora, która przeznaczył na pokrycie należności z tytułu najmu mieszkania oraz korzysta co miesiąc ze wsparcia swojej rodziny w wysokości około 2 000 zł.

Dowód:

zaświadczenie lekarskiej, karta informacyjna z izby przyjęć, recepty (k. 3a-4, 6-7, 13-26, 37, 42, 47, 49-50, 113-123), orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (k. 5, 56-57, ), odpis skrócony aktu małżeństwa (k. 8), odpis skrócony aktu urodzenia (k. 9), faktury, paragony, potwierdzenia przelewu (k. 10-12, 39, 53-55), zaświadczenie z (...) w O. (k. 58), decyzja Prezydenta Miasta P. (k. 59-64), niebieska karta (k. 65-72), zaświadczenie z Parafii pw. M. (...)(k. 160), zeznania powódki (k. 168-169), zeznania pozwanego (k. 170-171), dokumenty zgromadzone w aktach sprawy Sądu Okręgowego w Poznaniu sygn. akt XVIII C 548/22

Opisany wyżej stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dokumentów, nadto w oparciu o dowód z zeznań stron postępowania.

Wskazanym wyżej dokumentom Sąd dał wiarę, bowiem żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości ani mocy dowodowej, a Sąd nie znalazł podstaw, dla których miałby to czynić z urzędu. Wskazanym dokumentom urzędowym i prywatnym Sąd przypisał znaczenie, jakie wynika z art. 244 i 245 k.p.c.

Dowód z przesłuchania powódki zasługiwał na uwzględnienie. Powódka szczegółowo opisała sytuację rodzinną, w szczególności w zakresie, które z małżonków ponosi jakie wydatki związane z utrzymaniem rodziny. Powódka od początku nie kwestionowała, że pozwany co prawda uniemożliwił jej dostęp do środków zebranych na rachunku bankowym, jednak to jej mąż samodzielnie ponosi w całości koszty utrzymania mieszkania, kupuje jedzenie, w tym dla małoletniego syna, art. domowe, jak również w dużym stopniu partycypuje w kosztach utrzymania syna. Powódka przede wszystkim wskazywała, że samodzielnie musi ponosić koszty własnego utrzymania, w tym przede wszystkim zakup lekarstw, w czym pomaga jej rodzina. Brak był w tym zakresie podstaw do kwestionowania jej wiarygodności. Nadto należy odnieść się do zeznań powódki odnośnie braku korzystania z wyżywienia kupowanego przez pozwanego. Sąd zeznania w tym zakresie za wiarygodne. Sam fakt udostępniania produktów i obiadów finansowych przez pozwanego wszystkim członkom rodziny nie świadczy o tym, że powódka faktycznie z nich korzysta. Niemniej jednak należy zwrócić uwagę, że jest to jej samodzielna decyzja, przy czym bez wątpienia może korzystać z żywności kupowanej dla rodziny przez męża. Pozwana szczegółowo opisała również swój stan zdrowia, choroby, na które cierpi, co znajduje potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w toku postępowania.

Zeznania pozwanego Sąd uznał za wiarygodne. Pozwany szczegółowo opisał swoją aktualną sytuację życiową, odniósł się do sposoby zatrudnienia i pozyskiwania środków na zaspokojenie potrzeb rodziny, jak również wskazał w jakim zakresie ponosi te wydatki. Jego zeznania w zakresie finansowania przez niego potrzeb rodziny w dużej mierze korelowały z zeznaniami samej powódki. Co się zaś tyczy możliwości zarobkowych to co prawda zaskakują nie sposób wykluczyć tego, że istotnie zatrudniony jest on obecnie za minimalnym wynagrodzeniem oczekując na rozwój firmy, zeznał bowiem, że razem z inwestorem przewidują czas na jej „rozruch” i moment, kiedy zacznie przynosić dochody, to 3 lata, co jest rozsądnym terminem w nowej dziedzinie działalności – automaty vendingowe są już powszechnie obecne, jednak nie jest jeszcze rozpowszechnione kupowanie w nich dań gotowych do spożycia (co cieszy się popularnością np. w Japonii) – klienci muszą przyzwyczaić się do tego rodzaju produktu. Dodatkowo pozwany wskazał, że aby utrzymać swoją rodzinę skorzystał z pożyczki od kontrahenta, a także co miesiąc korzysta z pomocy swoich krewnych w wysokości aż 2 000 zł.

Sąd zważył, co następuje:

Powódka domagała się zasądzenia od pozwanego na swoją rzeczy kwoty po 1 500 zł miesięcznie tytułem zaspokajania potrzeb rodziny.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że data wytoczenia powództwa została ustalona przez Sąd na 24 lutego 2022 r. Powódka bowiem co prawda pierwotnie wytoczyła powództwo 16 grudnia 2021 r., jednak na skutek nieuzupełnienia braków formalnych pozwu pozew został zwrócony, a zarządzenie to uprawomocniło się. W związku z powyższym, mając na uwadze treść pisma powódki z 24 lutego 2022 r. sprawa została zarejestrowana pod nową sygn. akt IV RC 88/22, a datą początkową wytoczenia powództwa jest 24 lutego 2022 r.

Nadto z ustaleń Sądu poczynionych w toku postępowania wynika, że powódka 4 marca 2022 r. skierowała do Sądu Okręgowego w Poznaniu pozew rozwodowy – sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt XVIII C 548/22. W myśl art. 445 k.p.c. w czasie trwania procesu o rozwód lub o separację nie może być wszczęta odrębna sprawa o zaspokojenie potrzeb rodziny i o alimenty pomiędzy małżonkami albo pomiędzy nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi co do świadczeń za okres od wytoczenia powództwa o rozwód lub o separację. Pozew lub wniosek o zabezpieczenie w takiej sprawie sąd przekaże sądowi, w którym toczy się sprawa o rozwód lub o separację, w celu rozstrzygnięcia według przepisów o postępowaniu zabezpieczającym. (§ 1). Postępowanie w sprawie o zaspokojenie potrzeb rodziny lub o alimenty, wszczęte przed wytoczeniem powództwa o rozwód lub o separację, ulega z urzędu zawieszeniu z chwilą wytoczenia powództwa o rozwód lub o separację co do świadczeń za okres od jego wytoczenia. Z chwilą wydania w sprawie o rozwód lub o separację postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia wykonania obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny lub o alimenty wstrzymuje się także z mocy prawa wykonanie nieprawomocnych orzeczeń o obowiązku tych świadczeń, wydanych w poprzednio wszczętej sprawie, za okres od wytoczenia powództwa o rozwód lub o separację. (§ 2) Po prawomocnym zakończeniu sprawy o rozwód lub o separację zawieszone postępowanie podejmuje się z mocy prawa, orzeczenia zaś, których wykonanie było wstrzymane, podlegają wykonaniu, jednak tylko co do okresu, za który w sprawie o rozwód lub o separację nie orzeczono o roszczeniach objętych zawieszonym postępowaniem. W pozostałym zakresie postępowanie ulega z mocy prawa umorzeniu. (§ 3)

Mając na uwadze powyższe postępowanie w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2022 r. postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszona na podstawie art. 445 § 2 k.p.c. od dnia 4 marca 2022 r. W tym stanie rzeczy Sąd nie mógł orzekać w zakresie żądania objętego pozwem za okres od 4 marca 2022 r., albowiem od tej daty wszczęte zostało pomiędzy stronami postępowanie rozwodowe, które do chwili obecnej nie zostało prawomocnie zakończone.

W niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania do rozstrzygnięcia nadawała się tylko część żądania tj. żądanie zasądzenia kwoty 1 500 zł miesięcznie tytułem zaspokajania potrzeb rodziny za okres od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r. W myśl art. 317 § 1 k.p.c. Sąd może wydać wyrok częściowy, jeżeli nadaje się do rozstrzygnięcia tylko część żądania lub niektóre z żądań pozwu; to samo dotyczy powództwa wzajemnego.

Roszczenie powódki znajduje oparcie w art. 27 k.r.o., zgodnie z którym oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. Regulacja art. 27 k.r.o. konkretyzuje wynikający z treści art. 23 k.r.o. obowiązek małżonków do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli stanowi. Na podstawie art. 27 k.r.o. można żądać zaspokojenia bieżących i przyszłych potrzeb rodziny, a nie potrzeb „przeszłych” (zob. wyrok SN z dnia 7 lipca 2000 r., III CKN 1015/00, LEX nr 51875). W uzasadnieniu uchwały całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r., III CZP 91/86, LEX nr 3342, wskazano, że art. 27 i 28 k.r.o. regulują „obowiązek przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny jako całości”. A zatem świadczenie, o którym mowa w art. 27 k.r.o., służy zaspokojeniu potrzeb wszystkich członków rodziny, w tym także drugiego małżonka. Potrzeby rodziny, o których mowa w tym przepisie, to zatem wspólne potrzeby całej grupy rodzinnej (koszty utrzymania mieszkania) oraz potrzeby indywidualne poszczególnych jej członków (koszty wyżywienia, odzieży).

Ustawodawca nie wskazuje kryteriów, które pomogłyby ustalić wysokość świadczenia na podstawie art. 27 k.r.o. Sąd Najwyższy w wytycznych w sprawach o alimenty (uchwała SN z dnia 16.12.1987 r., III CZP 91/86, OSN z 1998r., nr 4, poz.42; podobnie w uchwale z dnia 13 października 1976 r., III CZP 49/76, LEX nr 7855) wyraził pogląd, iż zakres obowiązków wynikający z treści przepisu art. 27 k.r.o. kształtuje zasada, w myśl której stopa życiowa małżonków, choćby pozostających w faktycznym rozłączeniu, powinna być równa. Małżeński obowiązek utrzymania rodziny nie ma na celu usunięcia niedostatku, lecz zapewnienie członkowi rodziny zaspokojenia potrzeb na podobnym poziomie. Potrzeby rodziny stanowią, oprócz utrzymania i wychowania dzieci, potrzeby z istoty swej wspólne, jak również indywidualne potrzeby małżonków. Mogą one być zaliczone do kategorii potrzeb rodziny, gdy zaspokojenie ich jest w danych okolicznościach usprawiedliwione interesem rodziny i odpowiada zasadom współżycia społecznego, a przede wszystkim zasadzie jednakowej stopy życiowej wszystkich członków rodziny. Małżonek lepiej zarabiający nie może więc żyć na wyższej stopie: jeździć dużo droższym samochodem, jadać osobno w droższych restauracjach, korzystać z droższych sprzętów, wakacji, produktów.

Obowiązek z art. 27 k.r.o. obciąża małżonków stosownie do ich możliwości zarobkowych i majątkowych oraz w zakresie świadczenia pracy własnej na rzecz rodziny. Wysokość świadczeń będzie zatem zależała od dochodów osiąganych przez małżonka, który nie spełnia obowiązku wskazanego w art. 27 k.r.o., ale także przesłanką roszczenia jest okoliczność, iż uprawniony małżonek nie ma wystarczających źródeł dochodu na zaspokojenie swych potrzeb.

Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że roszczenie z art. 27 k.r.o. wymaga wykazania możliwości zarobkowych i majątku małżonka zobowiązanego, potrzeb drugiego małżonka oraz tego, że małżonek nie może sam zaspokoić swoich uzasadnionych potrzeb. W przypadku, gdy jeden z małżonków ma możliwość zaspokojenia swoich uzasadnionych potrzeb własnymi siłami, a żąda środków utrzymania od drugiego małżonka wyłącznie na własne potrzeby, jego powództwo może zostać oddalone (por. Komentarz pod red. H. Ciepłej, Wydawnictw Prawnicze, W-wa 2001r.).

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w okresie objętym swym czasookresem żądanie pozwu w rozpoznawanym częściowym zakresie miesięczne koszty zaspokajania potrzeb całej rodziny tj. powódki, pozwanego i ich małoletniego syna potrzebna była kwota około 6 200 zł (około 206,67 zł dziennie), na co składały się: koszt utrzymania mieszkania (3 110 zł), koszt wyżywienia rodziny (2 000 zł), wydatki związane z leczeniem powódki (400-500 zł), koszty art. domowych (100-150 zł), pozostałe koszty utrzymania dziecka (500 zł). Koszty te do kwoty około 4 800 zł miesięcznie (około 160 zł dziennie) finansowane były przez pozwanego. Wyrok częściowy dotyczy okresu od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r., a zatem obejmuje 7 dni, w którym to czasie na zaspokojenie potrzeb rodziny konieczne było wydatkowanie kwoty około 1 446,67 zł, a które pozwany poniósł do kwoty około 1 120 zł.

Odnosząc się do ustalonej przez Sąd kwoty utrzymania rodziny w okresie objętym wyrokiem częściowym należy wskazać, że Sąd ustalił wydatki rodziny w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania stron i przedstawione przez nich stanowiska w pismach procesowych. Już na wstępie należy zaznaczyć, że z treści pozwu wynikają mniejsze koszty utrzymania rodziny, aniżeli ustalone ostatecznie przez Sąd. Powódka w uzasadnieniu pozwu podała, że na miesięczne wydatki składają się: koszty mieszkania 2 600 zł, prądu 400 zł, wyżywienia 2 000 zł, telewizji i internetu 100 zł oraz jej lekarstw 400 zł – łącznie około 5 500 zł miesięcznie. Nie ulega jednak wątpliwości, co zostało ustalone na dalszym etapie postępowania, że poza tymi wydatkami konieczne jest jeszcze finansowanie przynajmniej pozostałych kosztów utrzymania małoletniego syna stron, jak również zakup art. domowych. Nadto ze szczegółowego ustalenia przez Sąd kosztów utrzymania mieszkania wynika, ze łącznie z opłatami za prąd, telewizję i internet kosztuje ono łącznie 3 110 zł miesięcznie. Sąd przyjął za wiarygodne potrzeby rodziny w zakresie wyżywienia na poziomie 2 000 zł miesięcznie. Z zeznań stron wynika, że obecnie pozwany ponosi koszty żywności do kwoty 1 300 zł miesięcznie, powódka zaś około 500 zł miesięcznie na siebie oraz od 200 do 300 zł na syna. Łącznie daje to zatem kwotę około 2 000 zł miesięcznie, a brak jest podstaw do uznania, by w ww. okresie wydatki te znacznie odbiegały od tej kwoty. Sąd na potrzeby rodziny zaliczył również wydatki na art. domowe do kwoty 100-150 zł uznając nadto, że w ówczesnym czasie w całości ponosił je pozwany. Powódka zeznając w grudniu 2022 r. wskazała bowiem, że dopiero od niedawna sama zaczęła również kupować tego typu artykuły. Co się zaś tyczy wydatków na lekarstwa powódki, to wydatek ten niewątpliwie jest zasadny i stanowi koszt, który należało uwzględnić, zaś kwota 500 zł miesięcznie podana przez powódkę została przez nią wykazana załączonymi do sprawy dokumentami związanymi ze stanem zdrowia, jak również kwota ta nie była negowana przez pozwanego. Na pozostałe koszty utrzymania małoletniego syna stron Sąd przyjął kwotę 500 zł miesięcznie. Należy bowiem mieć na uwadze, że największe wydatki tj. mieszkanie i wyżywienie zostało już uwzględnione wcześniej. Na pozostałe koszty utrzymania dziecka zatem Sąd zaliczył koszt zakupu odzieży i obuwia (150 zł), środków czystości (100 zł), rozrywki (100 zł), lekarstw (50 zł) i innych nieprzewidzianych wydatków (100 zł) – łącznie 500 zł miesięcznie. Sąd nie uwzględnił wydatków na paliwo powódki, bowiem w kontekście możliwości korzystania z komunikacji miejskiej, braku pracy wydatek ten zdaje się być zbyteczny.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w okresie od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r. potrzeby rodziny proporcjonalnie do miesięcznych wydatków wynosiły łącznie około 1 446,67 zł, a które pozwany poniósł do kwoty około 1 120 zł (około 77% kosztów utrzymania rodziny w tym okresie). Odnosząc powyższe do żądania pozwu należy jednak wskazać, że nie jest tak, że to tylko pozwany ma obowiązek ponoszenia wszystkich kosztów utrzymania rodziny. Powódka i pozwany dobrowolnie i bez przymusu zawarli związek małżeński i oboje winni dokładać starań w trakcie trwania małżeństwa do zaspokajania potrzeb rodziny, wychowania i utrzymania dziecka. Obowiązek ten nie spoczywa li tylko na jednym małżonku. Co prawda ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że powódka jest osobą schorowaną, posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Niemniej jednak z akt sprawy rozwodowej wynika, że w przeszłości podejmowała prace zarobkowe – pracowała przez co najmniej 10 lat m. in. w zawodzie kosmetyczki, kelnerki, w handlu. Ponadto o ile powódka cały czas się leczy, o tyle nie posiada orzeczenia o niezdolności do pracy lub częściowej niezdolności do pracy, a z zaświadczenia o niepełnosprawności nie wynika, by nie mogła ona podejmować zatrudnienia – powódka ma jedynie zalecenia do pracy w warunkach chronionych lub na stanowisku przystosowanym. Gdyby zatem zważywszy jedynie na stan zdrowia podjęła się ona pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy tj. połowy etatu i to za minimalnym wynagrodzeniem, to byłaby w stanie uzyskać dochód na poziomie co najmniej 1 200 – 1 300 zł netto miesięcznie. W ocenie Sądu jednak nic nie stoi na przeszkodzie, by podjęła zatrudnienie nawet w większym wymiarze czasu pracy, albowiem małoletni syn stron uczęszcza już do 5 klasy szkoły podstawowej i ma w tym czasie zapewnioną opiekę. Nadto szkołą zlokalizowana jest bardzo blisko jego miejsca zamieszkania. Ponadto należy zwrócić uwagę, że powódka otrzymuje zasiłek w wysokości 466 zł, jest beneficjentem świadczenia z programu 500+, które winna przeznaczyć na potrzeby syna, a nadto uzyskuje pomoc od rodziny, instytucji (żywność).

Ustalając sposób i wysokość przyczyniania się stron do zaspokojenia potrzeb rodziny Sąd wziął pod uwagę możliwości zarobkowe stron. W ocenie Sądu w kontekście braku przeciwskazań do pracy powódki, jak również zakresu jej chorób należało przyjąć możliwości zarobkowe na poziomie płacy minimalnej tj. około 2 300 zł netto miesięcznie. Z kolei ustalając możliwości zarobkowe pozwanego Sąd uznał, że są one obecnie na podobnym poziomie. Strona powodowa nie wykazała zgodnie ze swymi twierdzeniami, aby możliwości zarobkowe pozwanego były wyższe. Pozwany w całości wydatkuje swoje dochody na potrzeby rodziny, zaś powódka oczywiście tego nie czyni, bo nie pracuje, jednak zdaniem Sądu z własnej winy nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych. Gdyby jednak faktycznie podjęła zatrudnienie, to spokojnie byłaby w stanie pokryć koszty własne koszty utrzymania, jak również część wydatków na syna, a kwota ta i tak stanowiłaby znacznie mniejszy procentowo udział aniżeli wydatki pozwanego na utrzymanie rodziny.

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że nie można zarzucić pozwanemu, aby w okresie od 24 lutego 2022 r. do 3 marca w niewystarczającym zakresie przyczyniał się on do zaspokajania potrzeb rodziny. Przeciwnie, pozwany co prawda nie partycypował w osobistych kosztach utrzymania powódki, jednak samodzielnie ponosił bardzo wysokie koszty utrzymania mieszkania (z którego przecież korzystała także powódka), jak również w bardzo wysokim stopniu uczestniczył w kosztach utrzymania ich wspólnego syna. Ponadto należy stwierdzić, że w ww. okresie powódka pobierała świadczenie z programu 500+, otrzymywała zasiłek w kwocie 466 zł, jak również korzystała z pomocy rodziny, która współfinansowała jej potrzeby, a które to potrzeby zostały zaspokojone. Tym samym powódka nie tylko dysponowała wówczas odpowiednimi środkami do poniesienia kosztów utrzymania rodziny w okresie od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r. w kwocie 326,67 zł, ale też obarczenie jej wydatkami na utrzymanie rodziny w tej wysokości jest w pełni uzasadnione i odpowiada zasadom współżycia społecznego. Powódka winna bowiem podobnie jak pozwany przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny wykorzystując w tym celu w pełni swoje możliwości zarobkowe.

Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd uznał, że niezasadnym byłoby obciążanie pozwanego w większym zakresie aniżeli dotychczas przez niego poniesionym kosztami utrzymania rodziny za okres od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r. Pozwany i tak w znacznie większym wymiarze aniżeli powódka uczestniczy w finansowym przyczynianiu się do zaspokajania potrzeb rodziny. Powódka w zasadzie musi jedynie pokrywać część kosztów swojego wyżywienia i koszty leczenia, które w badanym okresie czasu mogła i sfinansowała dzięki świadczeniom socjalnym oraz pomocy rodzinie, a które bez problemu mogłaby sfinansować sama przy podjęciu pracy i wykorzystaniu w pełni swoich możliwości zarobkowych. Z koeli odnosząc się do finansowania przez nią kosztów utrzymania syna, to czyniła to i czyni nadal w znacznie mniejszym zakresie niż pozwany, a to przecież powódka jest beneficjentem świadczenia z programu 500+.

W ocenie Sądu powództwo wytoczone przez powódkę w zakresie jej roszczenia za okres od 24 lutego 2022 r. do 3 marca 2022 r. było niezasadne.

Zgodnie z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Sędzia Kamila Charzyńska

1409 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 19 grudnia 2022 r.
  2. Portal: 28 października 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.