Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi w sprawie o zasiedzenie nieruchomości

Postanowieniem z 23 października 2025 r. Sąd Okręgowy w Krakowie, w

sprawie z wniosku A.H. przy uczestnictwie D.H., M.P., S.T., B.H., M.K., E.M., Gminy

Miejskiej K. i Prokuratury Rejonowej w O. o zasiedzenie, na skutek apelacji uczestnika

- Gminy Miejskiej K. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Podgórza

w Krakowie z 6 września 2024 r., zmienił zaskarżone postanowienie i wniosek o

zasiedzenie oddalił (pkt I) oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt II) oraz

rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt III).

I CSK 1321/26

2

Postanowienie zostało zaskarżone przez wnioskodawcę A.H. oraz

uczestniczkę B.H.. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania skarżący wskazali, że w sprawie występują istotne zagadnienia

prawne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Konieczna selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu odbywa się w drodze badania zasadności

wniosku skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki

pozytywnej weryfikacji tego wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Są nimi: (1)

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) nieważność postępowania lub (4)

oczywista zasadność skargi. Dokonując tej weryfikacji, Sąd Najwyższy bada jednie

to, czy w sprawie zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek uzasadniających

wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, nie zaś podstawy kasacyjne i ich

uzasadnienie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym

zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie

objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy

i nierozstrzygnięte dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić

do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga

I CSK 1321/26

3

jego sformułowania oraz uzasadnienia twierdzenia, że występuje ono w danej

sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 listopada 2003 r., II CK

324/03, 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, 22

listopada 2007 r., I CSK 326/07, 26 września 2005 r., II PK 98/05, 10 maja 2019 r., I

CSK 627/18). Zagadnienie przedstawione w skardze kasacyjnej nie spełnia

powyższego kryterium.

Strona skarżąca wskazała, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne

dotyczące oceny czy w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości przez wieloletni okres

nie wykonuje żadnych uprawnień właścicielskich, nie jest znany posiadaczowi ani

jego otoczeniu, a nieruchomość pozostaje w nieprzerwanym faktycznym władaniu

jednego podmiotu, dopuszczalne jest uzależnianie rozpoczęcia biegu zasiedzenia

od wykazania zamanifestowania zmiany charakteru posiadania wobec konkretnego

właściciela tej nieruchomości oraz w jaki sposób ma zostać spełniony przy

stwierdzeniu zasiedzenia wymóg jednoczesnego zamanifestowania zmiany

władztwa nad rzeczą z posiadania zależnego w posiadanie samoistne wobec

otoczenia i wobec właściciela w sytuacji, gdy właściciel nie żyje, bądź też jest

nieujawniony.

Należy podkreślić, że tak sformułowane zagadnienia nie mają związku ze

sprawą, w dużym stopniu są oparte na twierdzeniach faktycznych skarżących, które

nie znajdują oparcia w ustaleniach sądów. Sąd Okręgowy wyraźnie przyjął, że

posiadanie nieruchomości przez poprzedników prawnych skarżących miało charakter

posiadania zależnego. Aż do końca lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku strona

skarżąca nie podjęła względem nieruchomości jakichkolwiek czynności mogących

świadczyć o zamiarze zamanifestowania przyjęcia jej we władztwo samoistne,

nawet zaniechała podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej.

Drugie ze sformułowań zaprezentowanych jako istotne zagadnienie prawne

nie spełnia tego kryterium. Stanowi ono raczej wniosek o snucie hipotetycznych

rozważań nie prezentując problemu prawnego, który realnie zaistniał w sprawie i

poddawałby się rozstrzygnięciu. Sformułowanie zagadnienia prawnego nie może

bowiem polegać na pytaniu o okoliczności, które – gdyby zaistniały – mogłyby

hipotetycznie wpływać na rozstrzygnięcia w sprawie, lecz których zaistnienia nie

I CSK 1321/26

4

stwierdził sąd odwoławczy. Tymczasem do tego właśnie sprowadzało się pytanie o

sposób, w jaki zamanifestować mianoby zmianę władztwa nad rzeczą z posiadania

zależnego w posiadanie samoistne.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). W kwestii kosztów postępowania kasacyjnego

zastosowano art. 520 § 1 k.p.c.

Aleksander Stępkowski

(Ł.W.)

[r.g.]