Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powodów w sporze o szkody górnicze

1. Wyrokiem z 16 października 2025 r., Sąd Apelacyjny w Katowicach, w

sprawie z powództwa P.T. i E.T. przeciwko S. spółce akcyjnej w B., o naprawienie

szkód górniczych, na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w

Rybniku z 29 grudnia 2023 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: zasądził

od pozwanej na rzecz powodów kwotę 780 000 zł z ustawowymi odsetkami za

opóźnienie od 30 maja 2025 r. (pkt I.1.); oddalił powództwo w pozostałym zakresie

(pkt I.2.); orzekł o kosztach postępowania (pkt I.3); oddalił apelację w pozostałym

zakresie (pkt II); orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt III).

2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona

I CSK 1478/26

2

powodowa, zaskarżając wyrok w części, tj. „co do punktów I.1 i I.2 i co do punktu II

-tj. w zakresie w jakim oddalono powództwo, i oddalono apelację, a przede

wszystkim w zakresie w jakim Sąd dokonał zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie

odsetek”.

3. Skarżący wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 2, 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Przedmiotowa skarga kasacyjna została obarczona nieusuwalnym

brakiem konstrukcyjnym, a zatem podlegała odrzuceniu.

Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać

m.in.:

- oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono

zaskarżone w całości czy w części,

- wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu

żądanego uchylenia i zmiany.

Powyżej wymienione elementy mają charakter konstrukcyjny. Do niedawna,

zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego brak ten nie podlegał

uzupełnieniu. Konieczność sprecyzowania zakresu żądanego uchylenia lub zmiany

orzeczenia sądu drugiej instancji dotyczył każdego wniosku skargi kasacyjnej (zob.

postanowienie SN z dnia 25 maja 2018 r., I CZ 47/18). Inaczej się to ma po

wydaniu uchwały Sądu Najwyższego z 5 marca 2026 r. (III CZP 29/25), przy czym

trzeba wskazać, że Sąd w tym składzie nie podziela jej treści (zdanie odrębne do

uchwały zgłosił m.in. sędzia SN Piotr Telusiewicz).

Należy więc wskazać, że bezwzględnym wymogiem jest, aby zakres

zaskarżenia skargi kasacyjnej i wniosek o jej uchylenie lub o uchylenie i zmianę

orzeczenia były ze sobą ściśle skorelowane, Wymaganie to jest niezależne od

rozmiarów rozbieżności między zakresem zaskarżenia a wnioskiem z art. 3984 § 1

pkt 3 k.p.c.; korelacja między wskazanymi elementami konstrukcyjnymi skargi

powinna być bowiem pełna (zob. postanowienie SN z 30 grudnia 2021 r., II CSK

204/21). W orzecznictwie dominuje przy tym stanowisko, że Sąd Najwyższy nie

I CSK 1478/26

3

może ustalić zakresu i treści wskazanych wymagań konstrukcyjnych skargi w

drodze jakichkolwiek zabiegów interpretacyjnych (zob. postanowienie SN z 11

stycznia 2011 r., V CSK 272/10).

Przypomnieć trzeba, że od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną

wywiodła strona powodowa, zaskarżając wyrok w części, tj. „co do punktów I.1 i I.2

i co do punktu II -tj. w zakresie w jakim oddalono powództwo, i oddalono apelację, a

przede wszystkim w zakresie w jakim Sąd dokonał zmiany rozstrzygnięcia w

przedmiocie odsetek”.

W niniejszej sprawie skarżący wskazali natomiast, że wnoszą o „uchylenie

zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w

Katowicach do ponownego rozpoznania”.

Biorąc pod uwagę treść wyroku Sądu drugiej instancji, sformułowanie

zakresu zaskarżenia oraz nieprzystający do niego zakres wniosku o uchylenie, Sąd

Najwyższy uznał, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., że skarga kasacyjna podlegała

odrzuceniu już na etapie badania jej przez Sąd drugiej instancji. Taka sytuacja

jednak nie nastąpiła, zatem na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzeczono jak w

sentencji postanowienia.

Dodatkowo można odnotować, że skarga kasacyjna została wniesiona w

styczniu 2026 r., czyli jeszcze przed wydaniem uchwały w sprawie III CZP 29/25, a

więc pełnomocnik powodów powinien zwrócić uwagę na dominujące wtedy

orzecznictwo Sądu Najwyższego odnoszące się do powyższego problemu.

5. Oddaleniu podlegał wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów

postępowania kasacyjnego. Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek

pozwanego, dotyczący kosztów postępowania, został powiązany z odmową

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania lub jej oddaleniem (zob. orzeczenie SN

z dnia 15 listopada 1934 r., C II 1677/34, Zb. Urz. 1935 r. poz. 204; postanowienia

SN: z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, z dnia 29 maja 2009 r., V CSK

37/09, z dnia 8 sierpnia 2012 r., II CSK 112/12).

[SOP]

I CSK 1478/26

4