SN odmówił przyjęcia skargi o zasiedzenie działki i zasądził 2700 zł kosztów

Postanowieniem z 6 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w

Warszawie stwierdził, że wnioskodawczyni B.S. z dniem 17 lipca 2017 r. nabyła

przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę

ewidencyjną numer […] z obrębu […], o pow. 800 m2, położoną w W., przy ulicy

I CSK 1548/25

2

[…], dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy- Mokotowa w Warszawie prowadzi

księgę wieczystą […] i orzekł o kosztach postępowania.

Postanowieniem z 10 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie

uwzględniając apelację uczestnika miasta […] zmienił zaskarżone postanowienie w

ten sposób, że wniosek o stwierdzenia zasiedzenia oddalił i rozstrzygnął o kosztach

postępowania.

U podstaw oddalenia wniosku i uwzględnienia apelacji legło stwierdzenie, że

w okolicznościach sprawy nie została spełniona przesłanka samoistności

posiadania umożliwiająca stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości

przez zasiedzenie. Faktycznie manifestowane przez poprzednika prawnego

wnioskodawczyni władztwo nad nieruchomością objętą sporem oraz jego postawa

wobec właściciela nieruchomości jednoznacznie bowiem wskazuje na zależny

charakter posiadania (użytkowanie wieczyste), które ostatecznie nie zostało

ustanowione (art. 172 § 1 i 2 w zw. z art. 336 k.c.). Taki też charakter miało

posiadanie wnioskodawczyni, której czynności wskazują na respektowanie prawa

własności służącego uczestnikowi.

Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez

wnioskodawczynię.

Skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołała się na

przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.

Jej zdaniem w sprawie występują istotne zagadnienie prawne

sprowadzające się do odpowiedzi na pytania:

1. „Czy przesłanka samodzielności posiadania nieruchomości w ujęciu art. 172

k.c. i art. 336 k.c. jest spełniona tylko wtedy, gdy w zakresie elementu corpus

posiadacz wykazał, że legitymuje się wszystkimi uprawnieniami określonymi

w art. 140 k.c., czy też wystarczającym jest wykazanie tylko niektórych

uprawnień, odpowiednich i charakterystycznych dla posiadania rozumianego

jako faktyczne władztwo nad nieruchomością?”;

2. „Czy przy ustaleniu samoistności posiadania nieruchomości w ujęciu art. 172

k.c. sąd meriti jest uprawniony do ustalenia stanu psychicznego

(mentalnego) nieżyjącego poprzednika wnioskodawcy w sposób inny, niż

I CSK 1548/25

3

poprzez materialne efekty jego działań podjętych w stosunku do posiadanej

nieruchomości oraz czy dopuszczalnym jest przyjęcie, że wzniesienie na

nieruchomości przez jej posiadacza budynku mieszkalnego i następnie

wieloletnie mieszkanie w nim nie stanowi przejawu dostatecznego

zamanifestowania zamiaru posiadania takiej nieruchomości dla siebie?”;

3. „Czy w kontekście skutków prawnych, jakie w odniesieniu do nieruchomości

zabudowanych na cele mieszkaniowe spowodowała ustawa z dnia 20 lipca

2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów

zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów,

zasadnym i zgodnym z ustrojową zasadą ochrony prawa własności, jest

dyferencjonowanie posiadania właścicielskiego takiej nieruchomości oraz

posiadania charakterystycznego dla użytkowania wieczystego, w tym

kwalifikowanie posiadania charakterystycznego dla użytkowania wieczystego

jako posiadania zależnego?”;

4. „Czy posiadanie nieruchomości rozumiane jako faktyczne władztwo nad

rzeczą charakterystyczne dla użytkowania wieczystego różni się

w jakimkolwiek zakresie od posiadania właścicielskiego przy uwzględnieniu

normy określonej przepisem art. 233 k.c.?”;

5. „Czy wydanie przez podmiot prawa publicznego w posiadanie nieruchomości

osobie fizycznej w związku z decyzją administracyjną o oddaniu

w użytkowanie wieczyste tej nieruchomości, która to decyzja nie

zmaterializowała się następnie w postaci umowy o oddanie tej

nieruchomości w użytkowanie wieczyste - z przyczyn innych niż leżące po

stronie takiej osoby - uprawnia do twierdzenia, że posiadanie tej

nieruchomości przez taką osobę jest posiadaniem charakterystycznym dla

użytkowania wieczystego i jako takie jest posiadaniem zależnym?”;

6. „Czy jest zgodnym z zasadą państwa prawa oraz ze standardem ochrony

prawa własności, że mimo oczywistego samoistnego posiadania przez

stronę nieruchomości przez okres niezbędny do jej zasiedzenia w złej

wierze, strona nie może uzyskać stwierdzenia takiego zasiedzenia,

w sytuacji, gdy nabyłaby własność tej nieruchomości z mocy prawa na

skutek ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania

I CSK 1548/25

4

wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo

własności, gdyby podmiot prawa publicznego […] dopełnił obowiązku

zawarcia umowy o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste?”;

7. „Czy wieloletnia zwłoka właściciela nieruchomości (będącego podmiotem

prawa publicznego, co nakazuje stosować do oceny jego działania miarę

najwyższej staranności, albowiem działalność władzy publicznej powinna

wyznaczać standardy zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów)

w doprowadzeniu do uregulowania prawa do tej nieruchomości jej

posiadacza, zgodnie ze znajdującą się w obrocie prawnym decyzją

administracyjną, uzasadnia przyznanie takiemu właścicielowi ochrony prawa

w przypadku ubiegania się posiadacza o stwierdzenie zasiedzenia takiej

nieruchomości po upływie okresu wymaganego dla posiadania w złej

wierze?”;

8. „Czy zawarcie przez samoistnego posiadacza nieruchomości z jej

właścicielem, umowy (lub umów) najmu lub dzierżawy tej nieruchomości

tylko z tej przyczyny, że właściciel pozostaje w zwłoce w doprowadzeniu do

trwałego uregulowania prawa posiadacza do tej nieruchomości, w sytuacji,

gdy taka umowa (lub umowy) nie zmieniają charakteru faktycznego

władztwa posiadacza nad rzeczą, a posiadacz zawiera taką umowę (lub

umowy) tylko z tej przyczyny, że obawia się pozbawienia go władztwa nad

nieruchomością, może zostać uznane za przejaw posiadania zależnego,

ewentualnie za przejaw zmiany charakteru posiadania z samoistnego na

zależne?”;

9. „Czy uprawnionym jest stanowisko, że właściciel nieruchomości oddanej

w użytkowanie wieczyste jest jej posiadaczem samoistnym, a użytkownik

wieczysty jest posiadaczem zależnym, w sytuacji, gdy w tym samym czasie

możliwym jest wykonywanie tylko jednego rodzaju faktycznego władztwa

nad rzeczą?”;

10. „Czy dla ustalenia samoistnego charakteru posiadania nieruchomości jako

przesłanki stwierdzenia jej zasiedzenia przez stronę, prawną relewancję

posiada zachowanie strony w stosunku do takiej nieruchomości już po

upływie terminu zasiedzenia?”.

I CSK 1548/25

5

Ponadto zdaniem skarżącej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona

z uwagi na błędną wykładnię i zastosowanie przez Sąd Okręgowy art. 172 k.c. i art.

336 k.c. do prawidłowo ustalonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym stanu

faktycznego.

Uczestnik w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej odrzucenie

ewentualnie odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów

postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej. Wbrew

stanowisku uczestnika zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę treść

pełnomocnictwa wskazuje, że jego zakres obejmuje także reprezentację

w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości objętej sporem

w postępowaniu kasacyjnym ( k. 24)

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego

rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej

doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi

swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi

nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd

Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej

okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne

i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być

osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze

publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej

pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją

sądową i nie jest jego rolą usuwanie błędów w zakresie wykładni i stosowania

prawa w każdej indywidualnej sprawie.

W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że wskazanie

przyczyny określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nakłada na skarżącego obowiązek

I CSK 1548/25

6

przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami

prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ono

rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie

nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych

spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa. Nie może mieć charakteru

kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do

kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego

orzeczenia. Zagadnienie ma cechować się istotnością, czyli być doniosłe z uwagi

na rangę zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczenie

wykraczające poza potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, w której wniesiono skargę

(zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC

2002, nr 1, poz. 11 i z 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.

151).

Wymogi te w rozpoznawanym przypadku nie zostały zrealizowane. Skarżąca

prezentując szereg silnie kazuistycznych pytań na tle specyfiki stanu faktycznego

sprawy nie wykazała by w sprawie ujawniły się istotne zagadnienia prawne mające

charakter precedensowy, których rozstrzygnięcie wymaga zaangażowania Sądu

Najwyższego i przyczyni się do rozwoju prawa. Wskazane przez skarżącą

wątpliwości orzecznicze nie mają charakteru abstrakcyjnego, syntetycznego

i uniwersalnego, lecz są osadzone w okolicznościach sprawy, i sprowadzają się

w istocie do pytań o trafność wykładni i zastosowania przez Sąd Okręgowy

przepisów prawa materialnego stanowiących podstawy skargi kasacyjnej. Skarżąca

zmierza bowiem do wyjaśnienia, czy Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że

posiadanie nieruchomości objętej sporem przez jej poprzednika prawnego oraz

skarżącą miało charakter samoistny, czy zależny. Takie ujęcie zagadnienia

prawnego nie zawiera w sobie elementów, które mogłyby pozwolić na

sformułowanie przez Sąd Najwyższy – w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej –

ogólnego stanowiska o uniwersalnym wymiarze.

Ocenę tę wzmacnia brak w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych

ocen przedstawionego problemu oraz na to, że przepisy dotyczące tej kwestii nie

doczekały się wykładni. Skarżąca poza przedstawionymi wątpliwościami nie

I CSK 1548/25

7

zaprezentowała odpowiedniego wywodu prawnego i nie dokonała w najmniejszym

nawet zakresie analizy orzecznictwa i poglądów doktryny, z której wynikałyby

jakiekolwiek rozbieżności i nie rozstrzygnięte problemy prawne. W konsekwencji nie

wykazała, że w sprawie ujawniły się zagadnienia wykładnicze o problemowym czy

precedensowym charakterze, których wyjaśnienie wymaga zaangażowania Sądu

Najwyższego i będzie sprzyjało rozwojowi prawa.

Ponadto istota posiadania samoistnego i posiadania zależnego oraz jego

związek z okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy, była już wielokrotnie

wyjaśniana w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. m.in. uchwała pełnego składu

Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 26 października 2007 r., III CZP 30/07, OSNC

2008, nr 5, poz. 43; uchwała Sądu Najwyższego z 28 marca 2014 r., III CZP 8/14,

OSNC 2015, nr 1, poz. 6; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego

z 6 grudnia 1991r., III CZP 108/91, OSNCP 1992, nr 4, poz. 48, postanowienia

Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 1961r., CR 961/60, NP. 1962, nr 12, s. 1688,

z 7 maja 1986 r., III CRN 60/86, OSNCP 1987, nr 9, poz. 138, z 4 października

1979 r., II CRN 163/79, OSNCP 1980, nr 5, poz. 95, z 9 października 1996r., III

CKU 8/96, OSNC 1997, nr 4, poz. 38, z 16 stycznia 2001r, II CKN 901/00, niepubl.,

z 1 kwietnia 2011r., III CSK 184/10, OSNC-ZD 2012, nr B, poz. 24, z 11 marca

2009 r., I CSK 360/08, niepubl.; z 17 czerwca 2015 r., I CSK 309/14, niepubl.; z 19

lutego 2015 r., III CSK 188/14; z 3 października 2014 r., V CSK 579/13, niepubl.;

z 7 kwietnia 2011 r., IV CSK 425/10, OSNC-ZD nr B/2012, poz. 27, z 9 grudnia

2014r., III CSK 336/13, OSNC-ZD 2016, nr 1, poz. 16, z 12 grudnia 2014 r., IV CSK

271/13, niepubl., z 20 marca 2014 r., II CSK 279/13, OSNC 2015, nr 3, poz. 35).

Samoistnym posiadaczem nieruchomości jest ten, kto włada nią jak

właściciel dlatego, że z przyczyn usprawiedliwionych uważa się za właściciela albo

dlatego, że chce rzeczą władać jak właściciel, chociaż wie, że nie jest właścicielem

(art. 336 k.c.). Tych cech nie można przypisać tym, którzy władają nieruchomością

w zakresie innego prawa zależnego, a także tym, którzy korzystają z nieruchomości

za zgodą właściciela, w zakresie przez właściciela określonym i tolerowanym,

choćby nie łączył ich z właścicielem żaden stosunek prawny. Nie ulega żadnych

wątpliwości, że ustalenie, czy posiadanie ma charakter samoistny może wymagać

odwołania się do podstawy objęcia rzeczy we władanie a osoba, której właściciel

I CSK 1548/25

8

nieruchomości zezwolił na korzystanie z niej do czasu zawarcia z nią zamierzonej

umowy nie jest jej posiadaczem samoistnym (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego

z 5 grudnia 2007 r., I CSK 300/07, OSNC – ZD 2008, nr 3, poz. 91 i z 17 kwietnia

2015 r., IV CSK 222/14 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2012

r., I CSK 360/11; z 8 października 2008 r., V CSK 146/08, niepubl., z 9 grudnia

2014 r., III CSK 354/13, niepubl., i z 21 maja 2015 r., IV CSK 531/14, OSNC-ZD

2016, nr D, poz. 63).

Wprawdzie w prawie polskim nie obowiązuje zasada, że nikt nie może

zmienić sobie podstawy posiadania (zob. m.in. orzeczenie Sądu Najwyższego z 12

maja 1959 r., ICR 167/59, OSNCK 1961, nr 1, poz. 8 oraz postanowienie Sądu

Najwyższego z 12 marca 1971 r., III CRN 516/70, OSPiKA 1971, nr 11, poz. 207).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest jednak pogląd, że zmiana

charakteru posiadania musi być, w sposób niebudzący wątpliwości

zamanifestowana zarówno wobec otoczenia jak i, czy też przede wszystkim, wobec

właściciela. Właściciel, który wydał nieruchomość w posiadanie pod tytułem

niestanowiącym zagrożenia utratą prawa własności, musi bowiem wiedzieć, że

z oznaczoną chwilą, na skutek jawnych zachowań posiadacza jego prawo staje się

zagrożone (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 13 marca 1998 r., I CKN

538/97, niepubl.; z 25 marca 1999 r., III CKN 214/98, niepubl.; z 7 października

1999 r., I CKN 224/97, niepubl.; i z 17 grudnia 1999 r., III CKN 9/99, niepubl.).

W orzecznictwie nie budzi także wątpliwości pogląd, iż do okresu posiadania

samoistnego prowadzącego do nabycia własności nieruchomości w drodze

zasiedzenia nie dolicza się okresu posiadania rzeczy jak użytkownik wieczysty.

Natomiast pojęcie przeniesienia posiadania, – przy którym możliwe jest doliczenie

posiadania poprzednika – ma ściśle określoną treść i oznacza przejście posiadania

na inną osobę w sposób unormowany w art. 348-351 k.c. Oznacza to, iż art. 176 §

1 k.c. nie znajdzie zastosowania między innymi w przypadku istnienia posiadania

zależnego lub dzierżawienia (zob. m.in. uchwały Sądu Najwyższego: z 28 marca

2014 r., III CZP 8/14, Prokuratura i Prawo – wkładka 2015, nr 7-8, s. 38 i z 23 lipca

2008 r., III CZP 68/08, OSNC 2009, nr 7-8, poz. 109; postanowienie Sądu

Najwyższego z 29 kwietnia 1987 r., III CRN 96/87, OSNC 1988, nr 11, poz. 157).

Nie ulega, bowiem wątpliwości, że przesłanką konieczną do nabycia własności

I CSK 1548/25

9

nieruchomości przez zasiedzenie jest, aby zarówno obecny posiadacz, jak i jego

poprzednicy – w przypadku doliczenia okresu ich posiadania - byli posiadaczami

samoistnymi, a nie zależnymi.

Wielokrotnie również Sąd Najwyższy zajmował stanowisko, że jeżeli

dochodzi do przekształcenia posiadania zależnego w samoistne, posiadacz nie

może powołać się na domniemanie z art. 339 k.c. bez uprzedniego wykazania, że

dokonał zmiany charakteru posiadania przez udowodnienie konkretnych

okoliczności faktycznych, które o tym świadczyły, jak również umiejscowienie ich

w czasie (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CSK

54/08, niepubl.; z 4 kwietnia 2012 r., I CSK 360/11, niepubl.; z 19 marca 2015 r.,

IV CSK 360/14, niepubl.; z 16 października 2015 r., I CSK 885/14, niepubl.; z 18

maja 2016 r., V CSK 590/15, niepubl; i z 1 czerwca 2017r., I CSK 587/16, niepubl.).

Celem domniemania z art. 339 k.c. jest ochrona posiadania, a nie wykorzystanie go

przeciwko innemu posiadaniu samoistnemu. Z tej przyczyny, mimo że często

posiadacz zależny wykonuje te same lub zbliżone czynności faktyczne jak

posiadacz samoistny, by nastąpiło przekształcenie statusu posiadania bez zgody

właściciela (posiadacza samoistnego) niezbędne jest wystąpienie szczególnych,

nowych okoliczności potwierdzających ten fakt, których wykazanie zgodnie zasadą

rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 k.c.) obarcza posiadacza zależnego. Za takim

stanowiskiem przemawiają także istotne racje aksjologiczne mające oparcie

w konstytucyjnej ochronie własności. Wskazują one na niedopuszczalność

interpretowania instytucji zasiedzenia w sposób rozszerzający, skoro jest ona

daleko idącym odstępstwem od zasady nienaruszalności prawa własności,

a posiadanie, jest tylko stanem faktycznym, nie mającym charakteru prawa

podmiotowego, także wtedy, gdy posiadacz znajduje się w trakcie biegu okresu

zasiedzenia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2003 r.,

P 3/03, OTK 2003, nr 8, poz. 82).

W związku z poruszoną przez skarżącą problematyką ustawy z dnia 20 lipca

2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych

na cele mieszkaniowe w prawo własności, ubocznie dostrzeżenia wymaga, że

w okolicznościach sprawy nie doszło ostatecznie do ustanowienia użytkowania

wieczystego, a jego planowany zakres nie dotyczył zabudowy na cele

I CSK 1548/25

10

mieszkaniowe.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego przez oczywistą

zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) należy natomiast rozumieć

sytuację, w której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na

rażące i poważne uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do

stwierdzenia bez konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań.

Jedynie w takim wypadku możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu

drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną

wadą wskazuje, że usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym

– a tym samym, że może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej, jako

nadzwyczajnego środka zaskarżenia (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach

z 10 kwietnia 2013 r., III CSK 67/13, niepubl. i z 29 września 2017 r., V CSK

162/17, niepubl.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste

naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz

sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego

orzeczenia (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r.,

IV CSK 189/15, niepubl. i przywołane tam orzecznictwo).

Skonfrontowanie rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie,

by skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona w wyżej wskazanym rozumieniu.

Skarżąca powołując się ogólnikowo na oczywiste naruszenie przez Sąd Okręgowy

art. 172 k.c. i art. 336 k.c. nie uwzględniła, że na etapie przedsądu Sąd Najwyższy

nie bada podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Skarga kasacyjna powinna być

zatem tak zredagowana i skonstruowana, by Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać

w jej podstawach lub ich uzasadnieniu elementów kreatywnych skargi.

Wbrew stanowisku wnioskodawczyni uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu

Okręgowego nie wykazuje oczywistych i rażących uchybień, które mogłyby

odpowiadać analizowanej przesłance. Nie wynika z niego w szczególności by Sąd

ten w sposób oczywiście wadliwy zakwalifikował posiadanie przez

wnioskodawczynię i jej poprzednika prawnego nieruchomości objętej sporem jako

mające charakter zależny.

I CSK 1548/25

11

O oczywistej zasadności skargi nie była przy tym przekonana sama skarżąca

skoro w dziesięciu szczegółowych pytaniach mających stanowić istotne problemy

prawne upatrywała istnienia podstaw do przyjęcia skargi do rozpoznania.

Wobec kształtu tych przesłanek nie jest natomiast możliwe jednoczesne

skuteczne wykazywanie, że w sprawie istnieją wątpliwości interpretacyjne

dotyczące przepisów prawa i że skarga oparta na naruszeniu tych przepisów jest

oczywiście uzasadniona (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z 29 lipca

2015 r., I CSK 980/14, niepubl. i z 10 kwietnia 2013 r., III CSK 67/13, niepubl.). Nie

ulega bowiem wątpliwości, że ta sama kwestia nie może stanowić źródła

zagadnienia o problemowym i niejasnym charakterze i zarazem podstawę

ewidentnej zasadności skargi kasacyjnej, możliwej do stwierdzenia, bez

prowadzenia bardziej złożonych rozumowań.

Podkreślenia także wymaga, że w tego rodzaju sprawach istotne znaczenie

dla kwalifikacji posiadania, jako samoistnego i dokonania subsumpcji pod określoną

normę prawną, ma dokonanie uprzedniej oceny zgromadzonych w sprawie

dowodów, będących podstawą ustaleń faktycznych, a więc kwestie usuwające się

spod kontroli sądu kasacyjnego (art. 3983 § 3 i 39813 § 2 k.p.c.). Uwzględniając

spoczywający na wnioskodawczyni ciężar dowodu i wnioski wynikające z wyżej

wymienionego orzecznictwa nie można przy tym stwierdzić, by stanowisko zajęte

przez Sąd Okręgowy i dokonana kwalifikacja posiadania skarżącej i jej poprzednika

prawnego, nie odpowiadała wypracowanym w tym zakresie w orzecznictwie Sądu

Najwyższego kryteriom.

W konsekwencji argumentacja przytoczona we wniosku – akcentująca

wybiórczo tylko niektóre elementy stanu faktycznego sprawy - nie wykazuje tezy, że

zaskarżone orzeczenie stanowi konsekwencję kardynalnych błędów w zakresie

stosowania prawa, których efektem jest orzeczenie oczywiście wadliwe.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie

art. 530 § 3, art. 98 § 1 i 3, art. 99 oraz art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 w zw.

z art. 398²¹ k.p.c. oraz art. 13 § 2 k.p.c., a także § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 7 i w zw.

z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

I CSK 1548/25

12

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst. jedn.

Dz.U. z 2023 r., poz. 1935, ze zm.).

(M.M.)

[a.ł]