Sąd Najwyższy odrzucił skargę banku w sporze powodów o zapłatę z kredytu

Pozwany Bank S.A. (poprzednio: Bank1 S.A.) w W. wniósł skargę kasacyjną

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 2 lutego 2026 r., zaskarżając ten wyrok

„w części, to jest w zakresie, w jakim Sąd Apelacyjny podtrzymał stanowisko Sądu I

instancji ustalające, że Umowa kredytu jest nieważna, a nadto co do

rozstrzygnięcia w punkcie I, oraz w punkcie zasądzającym zwrot kosztów procesu

na rzecz Powoda”.

I CSK 2180/26

2

W odpowiedzi na skargę powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma istotne wady konstrukcyjne, przesądzające

o konieczności jej odrzucenia. Nawet kierując się najdalej posuniętą życzliwą

interpretacją nie sposób dokonać takiej wykładni treści wniesionej skargi, która

pozwalałaby nadać jej wymagany przepisami kształt.

Wymaga wyjaśnienia, że Sąd Okręgowy w Siedlcach wyrokiem z 18 grudnia

2023 r. w pkt I. zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów 232 560,70 zł

z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 13 maja 2023 r.; w pkt II. oddalił

powództwo w pozostałej części w zakresie żądania odsetek ustawowych za

opóźnienie; a w pkt III. zasądził od pozwanego na rzecz powodów koszty procesu.

Na skutek apelacji pozwanego banku Sąd Apelacyjny w pkt I. zmienił zaskarżony

wyrok w ten sposób, że obniżył zasądzoną w nim kwotę do 104 560,70 zł, zasądził

odsetki ustawowe za opóźnienie od 128 000 zł za okres od 13 maja 2023 r. do 28

czerwca 2024 r. i oddalił powództwo „ponad te kwoty”; w pkt II. oddalił apelację

w pozostałej części; a w pkt III. obciążył pozwanego kosztami postępowania

apelacyjnego.

Na tym tle określony w skardze kasacyjnej zakres zaskarżenia jest zupełnie

niezrozumiały.

Po pierwsze, sformułowanie, że skarga obejmuje tę część wyroku Sądu

Apelacyjnego, w której zostało podtrzymane stanowisko Sądu pierwszej instancji

ustalające, że umowa kredytu jest nieważna, a nadto co do rozstrzygnięcia w

punkcie I., sugeruje, iż zaskarżony jest pkt I. wyroku w całości, a pkt II. w zakresie

dotyczącym ustalenia nieważności umowy. Umiejscowienie tego ostatniego

rozstrzygnięcia wynika z tego, że pkt I. jest zaskarżony odrębnie („a nadto co do

rozstrzygnięcia w punkcie I”), podobnie jak koszty procesu. Rzecz jednak w tym, że

w pkt II. wyroku Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego w pozostałej części, tj.

poza tym zakresem, który został uwzględniony w pkt I. wyroku, a wyrok Sądu

Okręgowego nie zawiera rozstrzygnięcia o ustaleniu nieważności umowy. Sąd

Apelacyjny nie mógł więc takiego rozstrzygnięcia „podtrzymać” przez – jak się

I CSK 2180/26

3

można domyślać – oddalenie apelacji. W tym fragmencie zakres zaskarżenia,

nawiązujący do ustalenia nieważności umowy, odnosi się zatem do nieistniejącego

rozstrzygnięcia, skoro pkt II. wyroku Sądu Apelacyjnego takiego rozstrzygnięcia

w ogóle nie dotyczy.

Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c. do elementów konstrukcyjnych skargi

kasacyjnej należy m.in. wskazanie czy orzeczenie, od którego jest wniesiona

skarga, zostało zaskarżone w całości czy w części. Skarga kasacyjna powinna być

tak zredagowana, aby nie stwarzała żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Zakres

zaskarżenia nie może być ustalany przez Sąd Najwyższy na podstawie wykładni

użytych przez skarżącego sformułowań. Znaczenie tych wymagań i bezwzględny

obowiązek precyzji w oznaczaniu zakresu zaskarżenia i wniosków skargi powoduje,

że braki skargi w tym zakresie nie podlegają usunięciu w ramach procedury

naprawczej stosowanej przy usuwaniu braków formalnych (zob. m.in.

postanowienie SN z 3 czerwca 2016 r., IV CSK 796/15).

Po drugie, jedną z przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia jest

interes prawny w zaskarżeniu. Dla jego powstania konieczne jest istnienie stanu

pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), który występuje, gdy zaskarżone

orzeczenie narusza interesy skarżącego (uchwała składu siedmiu sędziów SN z 15

maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz. 108). Powód nie ma interesu

prawnego w zaskarżeniu pkt I. wyroku Sądu Apelacyjnego w części, w jakiej

uwzględniono jego apelację i oddalono powództwo – przede wszystkim co do kwoty

stanowiącej różnicę między 232 560,70 zł a 104 560,70 zł. W tym zakresie istnieje

więc samoistna przyczyna odrzucenia skargi. Brak interesu prawnego w

zaskarżeniu powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej w tej części, na podstawie art.

3986 § 3 k.p.c., jako niedopuszczalnej.

Po trzecie, w pkt I. Sąd Apelacyjny zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie

od 128 000 zł za okres od 13 maja 2023 r. do 28 czerwca 2024 r. Niewątpliwie w

tym zakresie pozwany ma gravamen, chociaż niejasne jest, dlaczego Sąd drugiej

instancji w ramach uwzględnienia apelacji zasądził od strony wnoszącej apelację

powyższą kwotę. Istotne jest jednak to, że odsetki ustawowe za opóźnienie za ten

okres naliczane od 128 000 zł wynoszą 16 599,68 zł. Według art. 3982 § 1 k.p.c.

I CSK 2180/26

4

skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których

wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych.

W konsekwencji w zakresie rozstrzygnięcia o zasądzeniu odsetek skarga kasacyjna

jest niedopuszczalna ze względu na zbyt niską wartość zaskarżenia.

Taka konstrukcja skargi, gdy jest ona częściowo niedopuszczalna ze

względu na objęciem zakresem zaskarżenia nieistniejącego rozstrzygnięcia,

częściowo – z uwagi na brak interesu w zaskarżeniu (co do pkt I. wyroku

oddalającego powództwo), a w pozostałym zakresie, ponieważ wartość przedmiotu

zaskarżenia jest za niska (co do pkt I. zasądzającego odsetki), przesądza

o niedopuszczalności tego środka zaskarżenia w całości.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. odrzucił

skargę kasacyjną, a stosownie do art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 10

ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22

października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych obciążył

skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.

(D.Z.)

[SOP]