Sąd Najwyższy nie przyjął skargi lotniska w sporze o spadek wartości nieruchomości

Pozwany P. sp. z o.o. w P. (dalej: lotnisko) wniósł skargę kasacyjną od

wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu oddalającego w części apelację

skarżącego od wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie o zapłatę

z powództwa T.S.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jako pierwszą przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący wskazał potrzebę dokonania wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Podniósł, że wykładni takiej wymagają art. 129 ust. 2 p.o.ś. oraz

art. 136 ust. 3 p.o.ś., oraz wyjaśnił, że problem dotyczy tego, czy odszkodowanie

z tytułu utraty wartości nieruchomości (art. 129 ust. 2 p.o.ś.) przysługuje już

w związku z faktem wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) na

terenie, na którym znajduje się dana nieruchomość, czy też roszczenie

odszkodowawcze powstaje jedynie w związku z wprowadzeniem danym aktem

prawa miejscowego skonkretyzowanych ograniczeń w sposobie korzystania

z danej nieruchomości.

Potrzeba, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., oznacza, że określony

przepis, istotny z punktu widzenia podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia,

może być rozumiany na różne sposoby, a orzecznictwo i nauka prawa albo nie

wypracowały w tym przedmiocie żadnego poglądu, albo prezentują rozbieżne

stanowiska. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno

w takim wypadku zawierać wskazanie, które przepisy wymagają wykładni i na czym

polegają poważne wątpliwości związane z ich rozumieniem lub rozbieżnościami

w ich stosowaniu (zob. postanowienia SN z: 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09 oraz

24 kwietnia 2018 r., II CSK 743/17).

Rozbieżność w orzecznictwie sądów powinna natomiast zostać wykazana

przez przywołanie judykatów, w których odmienne rozstrzygnięcia zapadły

w stanach faktycznych nieróżniących się od siebie w relewantny prawnie sposób

I CSK 2782/25

3

(zob. postanowienie SN z 7 czerwca 2015 r., III CSK 59/15). Brak spójności

orzecznictwa przestaje mieć znaczenie prawne wtedy, gdy po jego wystąpieniu

wydana zostanie w danym przedmiocie uchwała Sądu Najwyższego działającego

w poszerzonym składzie (zob. postanowienie SN z 31 maja 2023 r.,

I CSK 3360/22).

Wstępnie należy wskazać na dwie kwestie.

Po pierwsze, nawiązanie do art. 136 ust. 3 p.o.ś. na s. 2 skargi kasacyjnej

stanowi zapewne wynik omyłki pisarskiej spowodowanej kopiowaniem treści z innej

skargi kasacyjnej. Sprawa nie dotyczyła bowiem odszkodowania z tego przepisu.

To samo tyczy się zawartego na s. 2 skargi kasacyjnej wywodu dotyczącego tzw.

nieponiesionych kosztów rewitalizacji akustycznej. Problem ten nie dotyczy bowiem

niniejszej sprawy.

Po drugie, na s. 2-3 skargi kasacyjnej wskazano na występowanie w sprawie

istotnego zagadnienia prawnego. Sprowadza się ono jednak do nakreślonego

wyżej problemu z wykładnią art. 129 ust. 2 p.o.ś., a w uzasadnieniu wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący skupia się na przyczynie

kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. i nie przedstawia odrębnego wywodu

dotyczącego istotnego zagadnienia prawnego. Z tego powodu wskazanie na

przyczynę kasacyjną z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jako drugą z przywołanych

przyczyn, nie wymaga odrębnego omówienia.

Przechodząc do meritum problemu dotyczącego art. 129 ust. 2 p.o.ś. należy

wskazać, że w uchwale – 7 – SN z 6 listopada 2024 r., III CZP 27/24, wyjaśniono, iż

właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek

wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, przysługuje odszkodowanie na

podstawie art. 129 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, chociażby zmniejszenie to nie

miało związku z ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a tej ustawy.

Wspomniana uchwała usunęła zatem istniejące wcześniej rozbieżności w wykładni

wskazanego przez lotnisko przepisu – w kierunku niekorzystnym dla skarżącego.

Tym samym sprawa nie podlegała przyjęciu do rozpoznania na podstawie

art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

I CSK 2782/25

4

Jako trzecią przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący

wskazał oczywistą zasadność skargi. Przedstawił przy tym krótki wywód dotyczący

tego, że zdaniem pozwanego lotniska Sąd Apelacyjny przerzucił na biegłego

dokonanie części ustaleń faktycznych oraz wykładni prawa w zakresie interpretacji

art. 129 ust. 2 p.o.ś., a w konsekwencji bezkrytycznie przyjął stanowisko biegłego

w tym zakresie na etapie orzekania w sprawie; do podobnie ujętych zarzutów

w postępowaniu apelacyjnym odnosił się również Sąd Apelacyjny

(s. 13 nienumerowanego uzasadnienia wyroku SA).

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie

sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa

z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa.

Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny

wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić

odpowiednie argumenty (zob. postanowienie SN z 5 września 2008 r., I CZ 64/08).

Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny

kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd

drugiej instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności

skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności

powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu

skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła

(zob. postanowienie SN z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18).

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w części

dotyczącej art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie wyjaśnia, dlaczego skarżący uważa, że Sąd

drugiej instancji przeniósł ciężar orzekania w sprawie na biegłego – wywody

skarżącego w tym przedmiocie (s. 15-16 skargi) sprowadzają się do kompilacji

poglądów orzecznictwa i doktryny na temat dowodu z opinii biegłego, lecz nie

odnoszą się do sprawy. Już ta okoliczność wyklucza uznanie skargi kasacyjnej za

oczywiście uzasadnioną. Nadto analiza uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego

wskazuje, że dokonał on samodzielnej oceny prawnej; ocenił także dowód z opinii

biegłego.

I CSK 2782/25

5

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że

z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone

w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.

O kosztach orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, ich

wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności radców prawnych.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak

w sentencji postanowienia.

[J.T.]

[SOP]