Upadłość banku ogłoszona po wyroku nie wstrzymała sporu o kredyt indeksowany do franka

Wyrokiem z 17 grudnia 2021 r., XXVIII C 1137/21, Sąd Okręgowy

w Warszawie ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu,

zawartej pomiędzy poprzednikiem prawnym pozwanego banku i powodowym

kredytobiorca, zasądził od banku na rzecz kredytobiorcy 133 576,04 zł i 65,31 CHF

z odsetkami od 27 kwietnia 2021 r., a w pozostałej części oddalił powództwo.

Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Warszawie

zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił powództwo o zapłatę 41 105,74 zł

z odsetkami od 6 lipca 2022 r. oraz zapłatę odsetek od pozostałej sumy za okres od

27 kwietnia 2021 r. do 3 czerwca 2022 r., a w pozostałej części oddalił apelację

banku.

Sąd drugiej instancji ustalił, że 13 marca 2006 r. strony zawarły umowę kredytu

w wysokości 46 105,74 zł, indeksowanego do CHF, na okres 240 miesięcy. W dniu

wypłaty kredytu kwota wypłacanych środków miała zostać przeliczona według kursu

kupna walut określonego w tabeli kursów obowiązującego w dniu uruchomienia

środków. Wysokość zobowiązania miała być ustalana jako równowartość wymaganej

spłaty wyrażonej w CHF - po jej przeliczeniu według kursu sprzedaży walut

określonego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz

indeksowanych kursem walut obcych” do CHF obowiązującego w dniu spłaty”.

W dniu 31 marca 2006 roku kredytobiorca wpłacił na rzecz banku 65,31 CHF tytułem

spłaty odsetek, a tytułem wykonania umowy i spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od

26 kwietnia 2006 r. do 8 grudnia 2020 r. wpłacił łącznie 133 576,04 zł.

Sąd drugiej instancji wskazał, że w umowie będącej przedmiotem niniejszej

sprawy bank w sposób jednostronny oznaczał kurs waluty właściwej do wyliczenia

zobowiązania kredytobiorcy. Z treści umowy nie wynikały zaś ani obiektywne, ani

weryfikowalne oznaczenia tego kursu. Przedmiotowa umowa nie była negocjowana

indywidualnie, zawiera postanowienia naruszające w sposób rażący interesy

konsumenta i jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. W ocenie Sądu drugiej instancji

nie ma możliwości utrzymania umowy po wyeliminowaniu postanowień abuzywnych,

dlatego przedmiotowa umowa jest bezskuteczna na skutek zastosowania przez bank

niedozwolonych postanowień umownych.

I CSK 2790/25

3

Po wydaniu wyroku zaskarżonego skargą kasacyjną Sąd Rejonowy dla m.st.

Warszawy w Warszawie 20 lipca 2023 r. wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości

pozwanego banku, a Sąd odwoławczy postanopwieniem z 20 października 2023 r.

podjął postępowanie z udziałem syndyka” w miejsce upadłego.

Syndyk masy upadłości banku wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia

prawnego: czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie

nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego (indeksowanego

albo denominowanego) do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi

(kredytodawcy), jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy

upadłości" w rozumieniu art. 145 ust. 7 pr.upadł. i tym samym podlega zawieszeniu

na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 lub art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 144 ust. 1

w zw. z art. 145 ust. 1 pr.upadł. do czasu rozpoznania zgłoszenia wierzytelności na

liście wierzytelności lub, odpowiednio, odmowy uwzględnienia wierzytelności na

liście i wyczerpania trybu określonego ustawą?

Syndyk masy upadłości banku wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania również z uwagi na istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych:

art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 144 ust. 1 i art. 145 ust. 1 pr.upadł. oraz art. 177

§ 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 144 ust. 1 i art. 145 ust. 1 pr.upadł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 144 ust. 1 pr.upadł. po ogłoszeniu upadłości postępowania

sądowe, administracyjne lub sądowoadmimstracyjne dotyczące masy upadłości

mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko memu.

Postępowanie w toku podlega zawieszeniu i podjęciu z udziałem syndyka w miejsce

upadłego. Przy tym postępowanie o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do

masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy

w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta nie została umieszczona na liście

wierzytelnośco (art. 145 pr.upadł.).

Powyższe zasady te nie dotyczą postępowań prawomocnie zakończonych,

ponieważ nie można zawiesić postępowania prawomocnie zakończonego. Syndyk

masy upadłości może wnieść skargę kasacyjną, jeżeli termin do jej wniesienia nie

I CSK 2790/25

4

upłynął przed ogłoszeniem upadłości, lecz nie ma można oprzeć skargi kasacyjnej

na zarzucie ropoznania sprawy, która rzekomo podlegała zawieszeniu. Sąd

Apelacyjny nie mógł zawiesić postępowania przed wydaniem wyroku, ponieważ

upadłość pozwanego banku została ogłoszona dopiero po wydaniu wyroku.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. powodom przysługuje od skarżącego zwrot

kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki

minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia

Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

(G.G.)

[SOP]