Bank nie przeszedł z kasacją w sporze o potrącenie z kredytobiorczynią

Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Lublinie z 5 czerwca 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa

E.W. przeciwko temu Bankowi o ustalenie i zapłatę.

Powódka wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

i zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

I CSK 2793/25

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane

jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może

być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową

i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem

zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie

obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności

i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi

Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały

składu 7 sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4,

poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r.,

II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł

na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te

nie zostały jednak spełnione.

Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu

na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego

zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane

I CSK 2793/25

3

w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi

kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (zob. postanowienia SN: z 10 maja

2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01,

OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, z 15 czerwca

2016 r., V CSK 4/16).

Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym,

że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że

określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się

wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez

skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN:

z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15,

z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15).

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni skarżący

łączy z rozstrzygnięciem: 1) czy art. 2031 k.p.c. determinuje tryb i termin

dla pozwanego na podniesienie okoliczności rzutujących na istnienie lub wysokość

wierzytelności powoda związanych z dokonanym potrąceniem, w sytuacji gdy

to powód dokonał potrącenia swojej wierzytelności objętej pozwem

z wierzytelnością wzajemną pozwanego?; 2) czy aktualne przepisy procesowe

obligują sąd do badania i uwzględniania kwestii materialnoprawnych i ustaleń

faktycznych rzutujących na istnienie lub wysokość wierzytelności powoda

związanych z instytucją potrącenia wyłącznie w przypadku skutecznego

podniesienia przez pozwanego procesowego zarzutu potrącenia w trybie

art. 2031 k.p.c., nie różnicując sytuacji w zależności od tego, która strona dokonała

potrącenia, czy też w sytuacji gdy potrącenia dokonuje powód poza

postępowaniem, zaś obrona pozwanego polega na podniesieniu zarzutu

nieistnienia roszczenia powoda?

Skarżący nie przedstawił argumentów na rzecz przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania w zakresie zagadnienia prawnego czy w zakresie wykładni

przepisu dotyczącego zarzutu potrącenia. Problematyka potrącenia była bowiem

I CSK 2793/25

4

wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa Sądu Najwyższego, a sprawy dotyczące

kredytów frankowych nie zawierają w tym zakresie istotnych odrębności

odbiegających od zasad ogólnych (zob. postanowienia SN: z 23 kwietnia 2025 r.,

I CSK 1888/24, z 28 sierpnia 2025 r. I CSK 1967/25).

W odniesieniu do zagadnienia prawnego dotyczącego zarzutu potrącenia

Sąd Najwyższy wskazuje, że Sąd drugiej instancji ustalił, iż pismem z 23 sierpnia

2024 r. pozwany wniósł o uwzględnienie nowej okoliczności zaistniałej po dacie

wyrokowania przez Sąd Okręgowy, tj. faktu złożenia pozwanemu przez

kredytobiorców oświadczenia o potrąceniu ich wierzytelności, w tym dochodzonych

w niniejszej sprawie, z wierzytelnością Banku z tytułu kapitału kredytu

udostępnionego w wyniku realizacji postanowień umowy wskazanej w podstawie

faktycznej powództwa, co w ocenie pozwanego doprowadziło do umorzenia

wierzytelności dochodzonej w sprawie. Niemniej, jak ustalił Sąd Apelacyjny,

w przedmiotowym piśmie pozwany wniósł wyłącznie o dopuszczenie dowodu

z dokumentu - kopii pisma powodów, nie zgłosił zaś formalnie zarzutu

normowanego

w art. 2031 k.p.c. Oświadczenie o potrąceniu złożone przez powódkę wynikało

z otrzymania od pozwanego wezwania do zapłaty. Powódka złożyła

materialnoprawne oświadczenie na wypadek powództwa pozwanego opiewającego

na wartość kapitału kredytu.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie

z art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

Ewa Stefańska

(M.T.)

[SOP]

I CSK 2793/25

5