Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej pozwanej J.D. w sporze o zapłatę z T.D.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego

osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze

publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej

I CSK 2905/24

2

pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd

Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania

skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 22 kwietnia

2024 r.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżąca wskazała na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego.

Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego

przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze

względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na

sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do

rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas

nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania

wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ

35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,

OSNC 2002, nr 12, poz. 151).

Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się

w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla

rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych

spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających

rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia

prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,

na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji

jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC

2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,

poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.).

Skarżąca w skardze podniosła jako przesłankę przedsądu występowanie

w sprawie istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do pytania:

I CSK 2905/24

3

1. „czy w świetle dyspozycji przepisów art. 1000 k.c. w zw. z art. 993 k.c.

należy przyjąć, iż norma art. 1000 k.c. znajdzie zastosowanie również w

sytuacji, gdy obdarowany jest osobą z kręgu spadkobierców?”

2. „czy biorąc pod uwagę treść art. 996 k.c. w zw. z art. 908 § 1 k.c. umowa

darowizny nieruchomości, w której obdarowana zobowiązała się obciążyć ją

służebnością mieszkania na rzecz darczyńców w dotychczasowym zakresie

oraz zobowiązała się sprawować nad nimi dożywotnią opiekę oraz w razie

potrzeby wspierać ich finansowo nie powinna być traktowana na równi z

umową dożywocia i w związku z tym jej wartości nie powinna zostać

doliczona do substratu zachowku?”

3. „czy spadkodawca może pozbawić uprawnionego prawa do zachowku na

podstawie art. 1008 pkt 3) k.c., jeżeli więź rodzinna ze spadkodawcą ma

jedynie formalny wymiar, a taki stan nie jest wynikiem czy spadkodawca

może pozbawić uprawnionego prawa do zachowku na podstawie art. 1008

pkt 3) k.c., jeżeli więź rodzinna ze spadkodawcą ma jedynie formalny

wymiar, a taki stan nie jest wynikiem wyłącznie winy wydziedziczonego?”

Tak sformułowane zagadnienie prawne sprowadza się jednak wyłącznie do

kwestii czysto incydentalnej o kazuistycznym charakterze, nie zawierając w sobie

elementów, które mogłyby pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy

– w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej – ogólnego stanowiska o uniwersalnym

wymiarze. W konsekwencji, z oczywistych powodów nie może stanowić istotnego

zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 §

1 oraz art. 98 § 11 k.p.c., a także art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 oraz art.

39821 k.p.c.

(M.M.)

[SOP]

I CSK 2905/24

4