SN odmówił przyjęcia skargi banku, kredytobiorcy dostaną 4050 zł kosztów

Wyrokiem z 1 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku ustalił, że stosunek

prawny wynikający z zawartej w dniu 11 września 2006 r. pomiędzy M.S. i M.S.1 a

Bank1 S.A. w G. (poprzednikiem prawnym pozwanego) umowy kredytu nie istnieje

z uwagi na nieważność umowy (pkt 1); zasądził od Banku S.A.

I CSK 3049/25

2

w W. na rzecz powodów 20 031,10 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie

od 8 maja 2021 r. do dnia zapłaty (pkt 2); zasądził od pozwanego na rzecz

powodów 33 841,28 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od

8 maja 2021 r. do dnia zapłaty (pkt 3) i orzekł o kosztach postępowania (pkt 4).

Wyrokiem z 4 kwietnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację

pozwanego i orzekł o kosztach postępowania.

Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu

Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący powołał się na jej oczywistą zasadność wskazując, że Sąd Apelacyjny nie

uwzględnił na etapie wyrokowania skutków potrącenia, mimo że powodowie złożyli

poza procesem oświadczenie o potrąceniu, które zostało wprowadzone do

materiału dowodowego przez pozwanego pismem z dnia 19 listopada 2024 r.

W odpowiedzi powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania i zasądzenie na ich rzecz od pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do

zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych

sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) zachodzi

wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych

I CSK 3049/25

3

rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku,

gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,

powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się

wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest w związku z tym wykazanie

kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającej

na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r.,

V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu Najwyższego

z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4, poz. 75; postanowienie Sądu

Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga przy tym podkreślenia,

że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.

postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Wynikająca

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma

charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje

się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu „oczywistym”, jeżeli można ją

stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności

sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).

Bliższa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

pozwala przyjąć, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w przyjętym

wyżej rozumieniu.

Należy podkreślić, że skarżący nie składał w niniejszym procesie

oświadczenia o potrąceniu w trybie art. 2031 k.p.c., lecz w postępowaniu

odwoławczym powoływał się na oświadczenie powodów o potrąceniu, jednocześnie

podnosząc w apelacji zarzuty przeciwko rozstrzygnięciu Sądu pierwszej instancji

o nieważności umowy kredytowej. W konsekwencji nawet ewentualny brak

merytorycznego zbadania w niniejszym procesie przez Sąd drugiej instancji

skutków zarzutu potrącenia złożonego przez powodów poza procesem, w sytuacji

gdy pozwany do zakończenia postępowania odwoławczego nie podniósł własnego

zarzutu potrącenia, jak tego wymaga art. 2031 k.p.c., lecz kontestował orzeczenie

I CSK 3049/25

4

Sądu pierwszej instancji orzekające o nieważności umowy kredytowej, nie pozwala

na podzielenie tezy skarżącego o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej

w znaczeniu wyżej opisanej przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania. Konieczne jest

przy tym odróżnienie zarzutu potrącenia jako czynności materialnoprawnej, której

celem jest lub było doprowadzenie do wygaśnięcia zobowiązania od procesowego

zarzutu potrącenia mającego na celu doprowadzenie do oddalenia powództwa

w całości lub w części. Zważywszy, że skuteczność procesowego zarzutu

potrącenia została ograniczona do przypadków, które objęte są dyspozycją

art. 2031 k.p.c., brak spełnienia określonych w nim wymagań skutkuje tym, że

zarzut potrącenia nie może zostać uwzględniony na etapie wyrokowania, nawet

jeśli materialnoprawne oświadczenie o potrąceniu było złożone skutecznie

(postanowienie SN z 20 kwietnia 2026 r., I CSK 1946/25).

Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11

i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie.

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

A.G.

[SOP]