Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego w sporze o zapłatę

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją

w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że

w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności

I CSK 3706/25

2

o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący pozwany

J.P. powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, podnosząc, że na

skutek naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 233 § 1

w związku z art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., a także błędnej subsumpcji prawa

materialnego, tj. art. 189 k.p.c. i błędnej wykładni art. 4421 § 2 w związku

z art. 4421 § 1 k.c., Sąd Okręgowy wydał wyrok rażąco sprzeczny z obowiązującym

porządkiem prawnym, który nie powinien się ostać.

Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej stawia skarżącemu

szczególnie wysokie wymagania. Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu

Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego

prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie.

Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy,

czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą

zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych

przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por.

m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,

OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001,

nr 10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).

W zestawieniu z motywami zaskarżonego wyroku, bliższa analiza wniosku

nie pozwalała uznać, by skarga kasacyjna była – w przyjętym rozumieniu –

oczywiście uzasadniona.

W zakresie, w jakim w skardze wskazywano na dopuszczalność

podniesienia zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., stanowisko skarżącego

kolidowało z jasnym brzmieniem art. 3983 § 3 k.p.c. i opierało się na nieaktualnym

orzecznictwie Sądu Najwyższego, bazującym na stanie prawnym sprzed wejścia

w życie powołanego przepisu. Błędne, a tym bardziej w stopniu oczywistym, nie

było również przyjęcie, że powód ma interes prawny (art. 189 k.p.c.) w ustaleniu

odpowiedzialności pozwanego za szkodę na przyszłość (por. np. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 11 marca 2022 r., II CSKP 283/22). Wbrew przekonaniu

pozwanego, stwierdzenie przesłanek zastosowania art. 4421 § 2 k.c. może mieć

I CSK 3706/25

3

miejsce również w toku postępowania cywilnego i nie wymaga uprzedniego

skazania prawomocnym wyrokiem karnym (por. np. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2018 r., III CZP 108/17,

OSNC 2018, nr 12, poz. 111 i powołane tam szerokie orzecznictwo).

Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji.

(K.G.)

[SOP]