Zapłata z zajętej wierzytelności. SN nie przyjął skargi kasacyjnej powódki

Powódka, M.B., wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego

we Wrocławiu z 3 sierpnia 2023 r., wydanego w sprawie przeciwko T. spółce

akcyjnej we W. o zapłatę.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca wskazała

na oczywistą zasadność skargi, polegającą na „zaniechaniu bezwzględnemu

obowiązkowi przekazywania organowi egzekucyjnemu środków „trzeciodłużnika” –

I CSK 3863/24

2

zgodnie z art. 896 § 1 pkt 2 k.p.c. w sytuacji, gdy brak jest okoliczności

uzasadniających odmowę wypłaty środków”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego

prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań –

w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na

uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.

Przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest jej oczywista

zasadność, może dotyczyć jedynie przepisów prawa niepodlegających różnej

wykładni i niepozostawiających sądowi swobody oceny. Chodzi przy tym

o wykładnię w oczywisty, dostrzegalny już prima facie sposób, sprzeczną

z jednolitą i ugruntowaną wykładnią skonkretyzowanego przepisu, przyjmowaną

w orzecznictwie i nauce prawa (zob. m.in. postanowienia SN: z 21 maja 2025 r.,

I CSK 558/24; z 26 marca 2025 r., I CSK 3537/23; z 30 stycznia 2025 r.,

I CSK 3814/23; z 31 grudnia 2024 r., I CSK 1853/23; z 20 listopada 2024 r.,

I CSK 2892/23; z 14 września 2023 r., I CSK 518/23; z 27 lipca 2023 r.,

I CSK 5328/22).

Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie została spełniona. Powódka pod pozorem oczywistej

zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Okręgowego wyrażonego

w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Przedstawiła wyłącznie własne

stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem Sądu drugiej

instancji.

Podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być objęte zarzuty błędnych ustaleń

faktycznych i oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), więc nie można z odwołaniem

się do nich kreować zagadnienia prawnego opartego na założeniu, że

I CSK 3863/24

3

w rzeczywistości miał miejsce stan faktyczny inny, niż ustalony przez sądy obu

instancji, czyli inny, niż stanowiący podstawę rozstrzygnięcia.

Nie jest rzeczą Sadu Najwyższego ustalanie stanu faktycznego

i dopuszczanie w sprawie nowych dowodów. Skarżąca błędnie traktuje skargę

kasacyjną jako trzecią instancję odwoławczą. Znamienne, że sądy obu instancji

wyczerpująco i wnikliwie odniosły się do charakteru egzekucji przekształconej

spółki oraz wymaganych dokumentów do dokonania wpisu w księgach wieczystych.

Nie ma racji skarżąca, bowiem zajęcie wierzytelności zgodnie z przepisami

procedury cywilnej oznacza, że z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu

dłużnikowi zajętej wierzytelności dłużnikowi egzekwowanemu nie wolno odbierać

żadnego świadczenia ani rozporządzać zajętą wierzytelnością, a dłużnik

wierzytelności zajętej nie może uiścić należnego świadczenia do rąk dłużnika

egzekwowanego, lecz powinien je złożyć organowi egzekucyjnemu

(art. 896 § 1 k.p.c.). Dłużnik zajętej wierzytelności traci zatem prawo

rozporządzenia nią na rzecz dłużnika egzekwowanego, wierzyciel zajętej

wierzytelności (dłużnik egzekwowany) traci uprawnienie do żądania od swojego

dłużnika świadczenia będącego przedmiotem zajęcia, a odpowiadający temu

uprawnieniu obowiązek świadczenia ulega przekształceniu. Dłużnik zajętej

wierzytelności nie ma bowiem obowiązku świadczenia na rzecz wierzyciela

(dłużnika egzekwowanego), ale na rzecz organu egzekucyjnego, z którym wiąże go

stosunek procesowy w ramach egzekucji sądowej (zob. wyrok SN

z 18 grudnia 2018 r., IV CSK 456/17).

Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w postaci nieważności

postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego

rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4

pkt 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za

czynności radców prawnych.

I CSK 3863/24

4

Adam Doliwa

(P.H.)

[a.ł]