Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku i zasądził od niego 5400 zł kosztów

Wyrokiem z 28 czerwca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację

pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 23 marca

2023 r., w którym Sąd ustalił, iż umowa kredytu hipotecznego zawarta między

powodem i pozwanym jest nieważna, a także zasądził zwrot świadczenia

spełnionego przez powoda w wykonaniu tej umowy.

I CSK 3926/24

2

Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego,

zaskarżając go w całości. Skarżący wskazał, że skarga jest oczywiście

uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) z uwagi na bezpodstawne przyznanie

powodowi statusu konsumenta przez Sądy obu instancji, podczas gdy ze

zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że środki uzyskane

z kredytu posłużyły do nabycia nieruchomości, która w 40% jest wykorzystywana

w celach zarobkowych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł m.in. o odmowę przyjęcia

skargi do rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów

postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości

trzykrotnej stawki minimalnej oraz opłaty skarbowej od udzielonego

pełnomocnictwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4

k.p.c.) zachodzi wówczas, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze jest

dostrzegalna prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie

uchybień sądu drugiej instancji o charakterze elementarnym, polegających

w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście

sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie

i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na

oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie

faktycznym (zob. postanowienia SN: z 29 listopada 2022 r., I CSK 4912/22; z 30

listopada 2022 r., I CSK 2735/22; z 20 października 2023 r., I CSK 1612/23; z 26

października 2023 r., I CSK 76/23, i z 31 października 2023 r., I CSK 4805/22).

Skargi kasacyjnej nie można uznać za oczywiście uzasadnioną.

I CSK 3926/24

3

Zgodnie z art. 221 k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą

z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością

gospodarczą lub zawodową. Mając na względzie dokonane przez Sądy meriti

ustalenia faktyczne, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.),

należy stwierdzić, że Sąd drugiej instancji prawidłowo przyznał powodowi status

konsumenta. Z ustaleń faktycznych wynika bowiem, że celem kredytu, w którego

samej nazwie ujęto wyrażenie „dla osób fizycznych”, był zakup nieruchomości na

rynku wtórnym oraz jej remont. Ponadto powód jako strona umowy został w niej

zidentyfikowany z imienia, nazwiska oraz numeru PESEL. Na innych dokumentach

przedkładanych powodowi przez bank przy zawieraniu umowy podana została

nazwa handlowa kredytu zawierająca słowo „mieszkaniowy”, zaś typ kredytu

określono jako „kredyt na cele mieszkaniowe”. Podobnie w regulaminie,

stanowiącym integralną część umowy, wskazano, że warunkiem skorzystania

z oferty banku jest zaciągnięcie kredytu na cele mieszkaniowe.

Nie można zatem uznać, że zawarta umowa kredytu była bezpośrednio

związana z działalnością gospodarczą lub zawodową. Zarejestrowanie pod

adresem nieruchomości, na której zakup zaciągnięty został kredyt, działalności

gospodarczej i wykorzystywanie nieruchomości do celów prowadzenia działalności

gospodarczej nastąpiło kilka lat po zawarciu umowy i nie ma znaczenia dla uznania

powoda za konsumenta (zob. wyroki SN z 27 maja 2022 r., II CSKP 314/22, OSNC-

ZD 2022, nr 4, poz. 50, i z 14 czerwca 2023 r., II CSKP 254/22, oraz postanowienie

SN z 20 grudnia 2023 r., I CSK 2646/23). Konsumencki charakter umowy

identyfikowany w oparciu o cel umowy ocenia się na chwilę jej zawarcia (zob. m.in.

postanowienie SN z 18 lutego 2025 r., 2988/23; zob. też wyrok SN z 18 grudnia

2025 r., II CSKP 242/24). Przyjęcie innego założenia prowadziłoby do

niemożliwego do zaakceptowania wniosku, zgodnie z którym status umowy, a co za

tym idzie również jej ocena prawna, zmieniają się wraz z upływem czasu

Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11, 3 i 4 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 oraz § 20 rozporządzenia

I CSK 3926/24

4

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności adwokackie. Sąd Najwyższy nie dostrzegł przy tym, by zachodziła

którakolwiek ze wskazanych w § 15 ust. 3 pkt 1-4 wspomnianego rozporządzenia

przesłanek uzasadniających zasądzenie wynagrodzenia w wysokości

przewyższającej stawkę minimalną.

(E.M.)

[SOP]