Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi wykonawcy o wynagrodzenie za projekt drogi

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o pierwszą,

drugą i czwartą z wymienionych przesłanek.

I CSK 4092/24

2

Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle

konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że

jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć

charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć

rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego

wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w

związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez

sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w

związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia SN: z 21

maja 2013 r., IV CSK 53/13, z 3 lutego 2012 r., I UK 271/11, nie publ.). Konieczne

jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub

procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną

argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego

rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie

(zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, z 9 lutego 2011 r.,

III SK 41/10, nie publ.).

Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga

wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie

doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN: z

13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża

się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga

jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości

widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob.

I CSK 4092/24

3

m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem

sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa

materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało

wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 6

listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.).

Skarżąca zagadnienia prawne i potrzebę wykładni związała z art. 635 k.c.

oraz art. 11h ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach

przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U.

z 2024 r., poz. 311) co do oceny opóźnienia w wykonaniu dzieła i niemożliwości

jego wykonania w umówionym terminie. Z kolei oczywista zasadność skargi

dotyczy art. 635 k.c., art. 6 k.c. w związku z art. 635 k.c., art. 639 k.c., art. 11h

ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i

realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych co do nieotrzymania przez

skarżącą wynagrodzenia za wykonaną przez nią część dzieła.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie przemawia

jednak za jego zasadnością. Zostało ono połączone z uzasadnieniem podstaw

skargi kasacyjnej. Taki sposób jego skonstruowania jest wadliwy, gdyż wymagałby

domysłów Sądu Najwyższego. Należy przypomnieć, że wniosek o przyjęcie skargi

do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie

częścią skargi kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w

innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim

twierdzeń (zob. postanowienie SN z 22 kwietnia 2015 r., IV CSK 613/14, nie publ.).

Rolą Sądu Najwyższego nie jest domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności,

które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob.

postanowienia SN z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 i z 14 grudnia 2004 r., II CZ

142/04 - nie publ.).

Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają

analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich

uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej

merytorycznego rozpoznawania; oba te elementy muszą być przez skarżącego

I CSK 4092/24

4

wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z

art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy

w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające

przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizując podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia

(zob. postanowienie SN z 8 lipca 2014 r., I UK 65/14, nie publ.).

Należy ubocznie zauważyć, że skarżąca nie zakwestionowała skutecznie

tego, iż prace projektowe wykonywane były niezgodnie z umową, a opóźnienie się

z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła było tak dalekie, że nie było

prawdopodobnym jego ukończenie w czasie umówionym. Pozwana nie mogła

zdążyć z uzyskaniem wszystkich pozwoleń na budowę, a zależało jej na

dotrzymaniu terminu wykonania tej umowy, gdyż starała się o uzyskanie

dofinansowania. Odstąpienie przez pozwaną od umowy było skuteczne, dotyczyło

całej umowy, a świadczeniem skarżącej było wyłącznie wykonanie kompleksowej

dokumentacji oraz uzyskanie odpowiedniego pozwolenia; wykonanie tego w

niepełnym zakresie nie może być uznane za częściowe wykonanie dzieła, za które

miałoby powódce przysługiwać wynagrodzenie.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

(A.T.)

[a.ł]