Bank przegrał kasację w sporze o kredyt we frankach i zapłaci klientowi 2700 zł kosztów

Bank spółka akcyjna w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Białymstoku z 3 października 2024 r. Wniosek o jej przyjęcie do

rozpoznania uzasadnił potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt

2 k.p.c.), tj.: art. 56 oraz art. 65 § 2 w zw. z art. 3851 § 1 i 2 oraz art. 3852 k.c. w zw.

I CSK 443/25

2

z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w zw. z art. 288 TFUE oraz art. 2

i 54 Traktatu akcesyjnego w zw. z art. 2 i 9 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji.

Skarżący powołał się również na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989

§

1

pkt

4

k.p.c.),

wynikającą

z naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 455 w zw. z art. 481 § 1 w zw.

z art. 358 § 2 k.c.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód K.Ł. wniósł o wydanie

postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparty na potrzebie

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) powinien zawierać

wyjaśnienie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest

przedmiotem rozbieżnej wykładni w orzecznictwie i na czym rozbieżność ta polega,

co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie

zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa,

zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego,

z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny

i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto,

podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej

w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu

Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. np.

postanowienia SN: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r.,

I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).

Skarga kasacyjna pozwanego kryteriów tych nie spełnia. Skarżący potrzebę

wykładni powołanych w skardze kasacyjnej przepisów, połączył z problemem, czy

ocena zgodności z prawem postanowień umowy kredytu zawartej przed akcesją

Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.), możliwa jest przez odwołanie się do

dyrektywy 93/13 oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W ocenie

skarżącego umowa kredytu zawarta przed tą datą, powinna być oceniana

I CSK 443/25

3

z uwzględnieniem stanu prawnego z dnia jej zawarcia. Z ustaleń faktycznych Sądu

meriti wynika, że łącząca strony umowa kredytu została zawarta 6 kwietnia 2004 r.

W tej dacie obowiązywał już art. 3851 k.c., który – w obecnym brzmieniu – wszedł

w życie 1 lipca 2000 r., w związku z implementacją przez Polskę dyrektywy 93/13

(zob. art. 18 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw

konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt

niebezpieczny). Sąd meriti powołując podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał

m.in. art. 3851 i nast. k.c. Związek między tymi przepisami, dotyczącymi

niedozwolonych postanowień umownych, a dyrektywą 93/13 jest tak ścisły, że

zastosowanie i wykładnia art. 3851 k.c. nie może różnić się od wykładni

postanowień dyrektywy 93/13, w tym wymaga uwzględnienia orzecznictwa

Trybunału Sprawiedliwości UE ukształtowanego na gruncie tej dyrektywy (zob.

postanowienia SN z 25 listopada 2025 r., I CSK 1501/25, i z 25 marca 2026 r.,

I CSK 1710/24).

W uchwale całej Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22

(OSNC 2024, nr 12, poz. 118), Sąd Najwyższy wyjaśnił natomiast, jaki jest skutek

stwierdzenia abuzywności postanowień umowy kredytu, który odnosi się również do

umów kredytu zawartych przed 1 maja 2004 r., do których mają zastosowanie

przypisy Kodeksu cywilnego dotyczące niedozwolonych postanowień umownych

(art. 3851-3853 k.c.). Uznanie, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi

niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie

prawnym nie pozwala na przyjęcie, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny

sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub

zwyczajów. Skutkiem niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej

w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego jest niezwiązanie stron

umową także w pozostałym zakresie.

Oznacza to, że nie jest możliwe wypełnienie powstałych w umowie luk po

usunięciu z niej abuzywnej klauzuli waloryzacyjnej przez odwołanie się m.in. do

art. 358 § 2 k.c. (zob. wyrok SN z 10 października 2025 r., II CSKP 471/24).

Ponadto przepis ten wszedł w życie 24 stycznia 2009 r. (zob. ustawę z dnia

23 października 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz ustawy - Prawo

I CSK 443/25

4

dewizowe, Dz.U. 2008 r. Nr 228, poz. 1506). Niedopuszczalne byłoby więc

stosowanie tego przepisu w odniesieniu do przedmiotowej umowy kredytu zawartej

w 2004 r., a więc przed wejściem w życie tego przepisu (zob. wyrok SN

z 28 kwietnia 2022 r., II CSKP 40/22). Nie jest też możliwe wypełnienie powstałych

w umowie luk po usunięciu z niej abuzywnej klauzuli waloryzacyjnej przez

odwołanie się do art. 56 k.c., art. 65 k.c., art. 354 k.c. czy przepisów prawa

wekslowego (zob. wyroki SN: z 14 czerwca 2023 r., II CSKP 254/22; z 18 kwietnia

2023 r., II CSKP 1511/22, i z 4 czerwca 2024 r., II CSKP 1213/22).

Przedstawione przez pozwanego argumenty nie przekonują również

o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, uzasadnionej naruszeniem przez Sąd

meriti art. 455 w zw. z art. 481 § 1 w zw. z art. 358 § 2 k.c., w związku z błędnym

przyjęciem, że od świadczenia pieniężnego zasądzonego w walucie obcej (CHF),

należne są odsetki ustawowe za opóźnienie, obliczone według takiej samej stopy,

jak dla świadczeń pieniężnych w walucie krajowej. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego utrwalony jest pogląd, że obowiązujące przepisy prawa,

w szczególności art. 481 k.c., nie różnicują wysokości ustawowych odsetek za

opóźnienie w zależności od waluty, w jakiej została zasądzona należność główna.

W każdym przypadku należy zatem stosować stawkę określoną w art. 481 § 2 k.c.,

gdyż przepisy nie przewidują odmiennej stawki w odniesieniu do waluty obcej (zob.

wyrok SN z 9 lutego 2026 r., II CSKP 269/24, oraz postanowienia SN:

z 22 lipca 2025 r., I CSK 964/25; z 29 maja 2025 r., I CSK 126/24;

z 31 lipca 2025 r., I CSK 1365/24; z 22 stycznia 2026 r., I CSK 2388/24;

z 25 lutego 2026 r., I CSK 405/24; z 16 kwietnia 2026 r., I CSK 513/26;

z 29 maja 2026 r., I CSK 3537/24).

Z powyższych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując również

okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu,

w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie

art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 w zw.

I CSK 443/25

5

z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

[wr]

[SOP]