Spór o drogę konieczną. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej P. C.

P. C. – uczestnik postępowania z wniosku K. K. o ustanowienie drogi

koniecznej złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku

z 28 lutego 2023 r.

Uczestnik oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłance

oczywistej zasadności (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). wyjaśnił, że w jego ocenie Sąd

odwoławczy naruszył art. 145 § 2 k.c. poprzez dokonanie nieprawidłowej

w ustalonym stanie faktycznym wykładni pojęcia „najmniejszego obciążenia

gruntu”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I CSK 4530/23

2

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przesłanka

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest

wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez

konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie

podlegającymi różnej wykładni. Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi

kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do

rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów

prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej

prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarżący

powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące

się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na

wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące

podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK

384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13

maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20).

Przesłanka, na którą powołał się skarżący dotyczy zatem naruszeń

przepisów prawa niepozostawiających sądowi swobody ocennej (zob. też

postanowienia SN z 1 kwietnia 2022 r., I CSK 637/22 oraz z 25 marca 2022 r., I

CSK 502/22). Do tego rodzaju przepisów nie należy natomiast art. 145 § 2 k.c.,

którego istota polega na dokonaniu przez sąd oceny, który z możliwych wariantów

przebiegu drogi koniecznej stanowi najmniejszą uciążliwość dla obciążanego

gruntu. Ocena ta zawsze ma charakter jednostkowy, wynika z całokształtu

okoliczności faktycznych danej sprawy, a jeszcze ścislej, zależna jest od wyniku

jednostkowego porównania stopnia uciążliwości znoszenia możliwych do

przeprowadzenia szlaków służebności. Tak skonstruowane przepisy,

uwzględniające pewną swobodę sędziowskiej oceny co do zasady nie mogą być

powoływane na uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13

§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania

kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.

I CSK 4530/23

3

Mariusz Załucki

[a.ł]