Sąd Najwyższy nie przyjął skargi powoda o wynagrodzenie za dmuchańca, powód zapłaci 5400 zł kosztów

Powód – P.B. po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa wniósł o

zasądzenie od pozwanego – P.G. kwoty 232.840 zł wraz z ustawowymi odsetkami

za opóźnienie i kosztami procesu, tytułem wynagrodzenia za bezumowne

korzystanie z rzeczy - dmuchańca za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia

2019 r.

I CSK 730/26

2

Pozwany – P.G. domagał się oddalenia powództwa, podnosząc, że w

spornym okresie wprawdzie był w posiadaniu dmuchańca należącego do powoda,

jednakże nie wykorzystywał go komercyjnie, a jedynie korzystał z prawa

zatrzymania tej rzeczy z uwagi na posiadane wobec powoda wierzytelności.

Odnośnie do okoliczności faktycznych, P.B. jest właścicielem urządzenia

rekreacyjnego - dmuchańca, która to rzecz w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31

grudnia 2019 r. była w posiadaniu pozwanego – P.G., jako posiadacza w złej

wierze (bez tytułu prawnego). Osią sporu w niniejszej sprawie była kwota

wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z powyższego dmuchańca. Potencjalne

wynagrodzenia za korzystanie z tego urządzenia mogły kształtować się w roku

2018 na poziomie kwoty 5.272,40 zł, zaś w roku 2019 w wysokości 5.394,60 zł.

Łącznie wynagrodzenie za korzystanie z urządzenia za oba okresy mogły wynieść:

10.667 zł.; przyjęto też, że w latach 2016 - 2017 wynagrodzenie za korzystanie z

tego samego urządzenia przysługuje powodowi w wysokości 8.730 zł, czyli 4.365 zł

rocznie (ustalenie sądowe).

W wyniku rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 8

maja 2024 r., w szczególności, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10

667 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 stycznia 2022 r. do dnia

zapłaty (pkt 1); w pozostałej części powództwo oddalił (pkt 2).

Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z 8 maja

2024 r. wniósł powód zaskarżając go w części, tzn.: odnośnie do pkt.: 2 oraz 3

rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania tzn.: art. 233 § 1

k.p.c.; art. 3271 § 1 pkt 1 k.p.c.; art. 322 k.p.c. oraz przepisów prawa materialnego,

tj.: art. 224 § 2 k.c. w zw. z art. 225 k.c.

Apelujący, w szczególności, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez

zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 224.899,08 zł z ustawowymi

odsetkami od dnia 6 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie.

W ocenie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku apelacja powoda była

bezzasadna. Jak zważył ten Sąd nie ulegało wątpliwości, że powód był uprawniony

do żądania od pozwanego wynagrodzenia za korzystanie z urządzenia

rekreacyjnego typu – dmuchaniec, na podstawie art. 225 k.c. w zw. z art. 224 § 2

I CSK 730/26

3

k.c., przy czym dla powstania tego roszczenia i jego wysokości było obojętne

zarówno to, czy posiadacz odniósł jakąkolwiek korzyść z posiadania rzeczy, jak też,

czy właściciel poniósł jakąkolwiek stratę. Zasadniczą kwestią w realiach

przedmiotowej sprawy było zagadnienie ustalenia stawek czynszu za korzystanie w

danym okresie z dmuchańca przez pozwanego. Sąd II instancji zwrócił uwagę,

mając na względzie ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy w

Olsztynie (opinie biegłych, co do oszacowania wysokości stawek najmu za

korzystanie z urządzenia rekreacyjnego tego rodzaju), iż nie wystąpiły przesłanki do

oparcia ustaleń w zakresie należnego powodowi wynagrodzenia na założeniach

przyjętych w wariancie I opinii uzupełniającej (tj. na stawkach wynikających z

przedstawionych przez powoda ofert). Zasadne zaś było dokonywanie tych ustaleń

na podstawie samodzielnych ustaleń biegłego, stanowiących bazę wariantu II opinii

głównej. Sąd Apelacyjny wskazał, że wbrew zarzutowi skarżącego Sąd I instancji

zastosował w sprawie art. 322 k.p.c., co było dopuszczalne. Wobec, bowiem,

niemożliwości ustalenia rzeczywistych, historycznych stawek czynszu najmu

urządzenia (dmuchańca) za lata 2018 - 2019, przyjęcie tych stawek na podstawie

stawek z 2023 r., z korektą o wskaźnik inflacji (mechanizmu tego powód nie

kwestionował) stanowiło w istocie o zastosowaniu tego przepisu.

Ostatecznie Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z 25 marca 2025 r.

oddalił apelację powoda.

Powód – P.B. - skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok Sądu

Apelacyjnego w Białymstoku z 25 marca 2025 r. w całości. Skargę kasacyjną od

tego orzeczenia powód oparł na podstawie naruszenia przepisów postępowania tj.:

art. 322 k.p.c. oraz na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tzn.:

art. 224 § 2 k.c. w związku z art. 225 k.c.

We wnioskach skargi, powód, na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art.

3989 § 1 pkt. 4 k.p.c., w szczególności, wniósł o jej przyjęcie do rozpoznania,

wskazując na jej oczywistą zasadność. Tytułem uzasadnienia tej przesłanki

„przedsądu” skarżący zaprezentował wywód prawny, którym stwierdził, w

szczególności, że Sąd Apelacyjny w Białymstoku, przyjmując za własne ustalenia

Sądu Okręgowego w Olsztynie, wprawdzie prawidłowo ocenił zasady

odpowiedzialności pozwanego oraz fakt, iż powodowi należne jest wynagrodzenie

I CSK 730/26

4

za korzystanie z jego rzeczy, jednakże nie można było zgodzić się z wysokością

zasądzonego wynagrodzenia, określoną przez Sąd na poziomie 10 667 zł za okres

dwóch lat. Jak wskazał skarżący Sąd Apelacyjny zgodził się z wcześniejszym

ustaleniem Sądu Okręgowego w Olsztynie i z jednej strony przyznał, że o

wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy decydują stawki

rynkowe, z drugiej zaś strony przyznał wynagrodzenie rażąco odbiegające od tych

stawek, uznając że nie istnieje rynek długoterminowego wynajmu urządzeń typu

„dmuchaniec”, a także iż wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z

rzeczy, określona na podstawie art. art. 224 § 2 k.c. w związku z art. 225 k.c., nie

może być wyższa, niż rynkowa wartość rzeczy. Jednocześnie Sąd przyznał, że

prawidłowe zastosowanie zasad wynagrodzenia za bezumowne korzystanie,

określonych w art. 224 § 2 k.c., w związku z art. 225 k.c., powinna odpowiadać

wysokości wynagrodzenia, które można by uzyskać korzystając z rzeczy.

Ostatecznie, zdaniem skarżącego, jego skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż

Sąd Apelacyjny w Białymstoku analogicznie jak Sąd Okręgowy w Olsztynie, przyjął

że nie jest racjonalne zasądzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z

rzeczy w kwocie wyższej, niż wartość rzeczy, a ponadto z tej przyczyny, że Sąd II

instancji nie zastosował opcji miarkowania wysokości wynagrodzenia, w oparciu o

art. 322 k.p.c., podczas, gdy - wobec ustalenia, iż nie istnieje rynek wynajmu

długoterminowego - należało zastosować możliwość miarkowania, wg zasad

określonych w art. 322 k.p.c.

W odpowiedzi na skargę powoda, pozwany domagał się wydania

postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

oddalenia skargi kasacyjnej - w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania; zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania

kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

I CSK 730/26

5

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,

OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Skarżący powołał się w skardze kasacyjnej na przesłankę określoną w art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi

kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz

szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają

uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje

prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to

twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia

prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,

przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz.

49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26

kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14,

I CSK 730/26

6

nie publ.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie

publ. i przywołane tam orzecznictwo).

Wbrew stanowisku powoda zaskarżony wyrok nie jest oczywiście

nieprawidłowy w znaczeniu wyżej opisanej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania. Sądy meriti ustaliły należne powodowi wynagrodzenie za

bezumowne korzystanie z jego rzeczy przez pozwanego w sposób adekwatny do

okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności realiów rynkowych, przy

wszechstronnej ocenie dowodu z opinii biegłego sądowego.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania

kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹

k.p.c., przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności adwokackie (jedn. tekst: Dz. U. z 2026 r., poz.1564). Orzeczenie o

odsetkach od zasądzonych kosztów postępowania kasacyjnego znajduje

uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9

marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia

klauzuli wykonalności.

Władysław Pawlak

[PG]

[SOP]

I CSK 730/26

7