Sąd Najwyższy utrzymał wyrok dla lekarza za fałszywe zwolnienie lekarskie

I KA 21/25

2

1. Sąd Najwyższy, podzielając wyrażany w orzecznictwie pogląd, że w

określonej sytuacji sąd może odstąpić od wynikającego z art. 99a § 1 k.p.k.

obowiązku sporządzenia uzasadnienia na formularzu UK 2 (por. wyrok SN z 11

sierpnia 2020 r, I KA 1/20; z 8 grudnia 2021 r., I KA 14/21) uznał, iż takie postąpienia

jest w tej sprawie celowe.

2. Z.T. został oskarżony o to, że w 8 września 2019 r. w G., podżegał

kmdr. rez. K.D., będącego osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu w postaci

zaświadczenia lekarskiego seria Z W nr […] o czasowej niezdolności wymienionego

do pracy w okresie 9-10 września 2019 r., jako lekarz zatrudniony w „NZOZ” w G. sp.

z o.o. filia Podstawowa Opieka Zdrowotna ul. […], do poświadczenia w tym

dokumencie nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne w celu

osiągnięcia przez siebie korzyści osobistej i majątkowej w postaci kwoty

wynagrodzenia w sytuacji, gdy nie było podstawy do wydania tego dokumentu, tj.

choroby wyżej wymienionego oraz doprowadzenia podmiotu zobowiązanego do

wypłaty wynagrodzenia z tytułu wystawionego zaświadczenia do niekorzystnego

rozporządzenia mieniem w kwocie 391,18 zł poprzez wprowadzenie go w błąd, w

celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez beneficjenta tegoż zasiłku, czym działał

na szkodę podmiotu spółki „U." z G., tj. o przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art.

271 § 3 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrokiem z dnia 23 listopada 2022 r.,

sygn. akt So 15/21, uznał oskarżonego Z.T. za winnego dokonania zarzucanego mu

przestępstwa wyczerpującego dyspozycję z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k.

w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na

podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 37a k.k. w

zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu karę 20 stawek dziennych grzywny, ustalając

wysokość każdej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Na podstawie art. 46 § 1 k.k.

zobowiązał oskarżonego do naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w

całości poprzez wpłacenie na rzecz Spółki z o. o. U. w G. kwoty 391,18 zł.

Tym samym wyrokiem skazano pięciu innych oskarżonych, w tym kmdr. rez.

K.D.

Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego Z.T. Zaskarżył ten

wyrok w całości i zarzucił:

I KA 21/25

3

1) „obrazę przepisów postępowania - art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k., art. 2 § 2 k.p.k., art. 4

k.p.k., art. 5 § 1 i 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., która

miała wpływ na treść wydanego orzeczenia, polegającą na całkowicie wybiórczej

ocenie dowodów, polegającej na zupełnym pominięciu zeznań świadków

świadczących na korzyść oskarżonego Z.T. oraz nie wzięciu pod uwagę wszystkich

zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych, co stanowi naruszenie art. 4 k.p.k., art.

7 k.p.k., art. 410 k.p.k., jak również wydanie orzeczenia skazującego bez dowodów

uprawdopodobniających fakt zawinienia oraz przez naruszenie podstawowych zasad

procesowych określających regułę dowodzenia winy i zastąpienie ich przez

domniemanie winy oskarżonego, sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób

uniemożliwiający dokonanie merytorycznej kontroli orzeczenia, w szczególności

uniemożlwiający weryfikację ustaleń faktycznych, toku rozumowania Sądu oraz

oceny dowodów, braku wyjaśnienia podstaw prawnych wyroku”;

1. „błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia

skutkujący uznaniem, iż wobec braku choroby Z.T., nie było podstaw do wydania

dokumentu w postaci zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy

oskarżonego, wobec czego Z.T. popełnił zarzucane mu czyny, gdy w rzeczywistości

prawidłowa i całościowa ocena materiału dowodowego prowadzić musi do wniosku,

że w okresie 9-10 września 2019 r. Z.T. faktycznie był chory, a wystawienie

dokumentu w postaci zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy

oskarżonego było całkowicie zasadne, wobec czego Z.T. zarzucanych mu czynów

nie popełnił”.

2. „rażące naruszenie podstawowych zasad procesu karnego, jakimi są zasada

prawdy materialnej, zasada obiektywizmu oraz konstytucyjna zasada równości,

poprzez naruszenie szeregu przepisów procedury karnej wskazanych powyżej”.

Na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów zarzucił w pkt 4

apelacji obrazę przepisów prawa materialnego - art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 3

k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. — poprzez bezpodstawne

uznanie, że przepisy te znajdą zastosowanie odnośnie do oskarżonego Z.T. w

sytuacji, gdy rzetelna analiza stanu faktycznego prowadzi do wniosku, iż w niniejszej

sprawie nie doszło do wypełnienia znamion zarzucanych oskarżonemu czynów.

W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie

oskarżonego Z.T., ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

I KA 21/25

4

Apelację obrońcy tego oskarżonego oraz czterech innych rozpoznał Sąd

Najwyższy, który wyrokiem z dnia 6 lutego 2024 r., I KA 5/23, utrzymał w mocy wyrok

w zaskarżonej części.

Od tego wyroku kasację wniósł obrońca skazanego Z.T.

Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 19 listopada 2025, sygn. akt I KA 147/24,

uchylił zaskarżony wyrok co do Z.T., a na podstawie art. 435 k.p.k. w zw. z art. 439

§ 1 pkt 2 k.p.k. również w odniesieniu do czterech innych oskarżonych i przekazał

sprawę w tym zakresie Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania w

postępowaniu odwoławczym

3. Sąd Najwyższy po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co

następuje.

Wobec tego, że wniosek o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku w

trybie art. 457 § 2 k.p.k. złożył jedynie obrońca skazanego Z.T., uzasadnienie

zostanie sporządzone tylko w tym zakresie.

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Podniesione w tym środku odwoławczym zarzuty naruszenia przepisów

prawa procesowego, błędu w ustaleniach faktycznych oraz obrazy prawa

materialnego nie są zasadne.

Ze znajdującego potwierdzenie w aktach sprawy przebiegu postępowania

oraz zebranego materiału dowodowego wynika, że Sąd I instancji rozpoznając tę

sprawę nie naruszył przepisów postępowania zarówno na etapie gromadzenia

materiału dowodowego i jego wprowadzania do podstawy wyroku, jak również jego

oceny i dokonywania ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę skazania

oskarżonego za zarzucane mu aktem oskarżenia przestępstwo.

Tak ocenić należy sformułowany w punkcie 1. zarzut naruszenia szeregu

przepisów postępowania karnego, poczynając od ogólnych zasad wyrażonych w art.

2 § 1 pkt 1 k.p.k., art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k. oraz art. 5 § 1 i 2 k.p.k., poprzez

naruszenie przepisów ze sfery gromadzenia i oceny dowodów, tj. art. 7 k.p.k., art.

410 k.p.k., a kończąc na obrazie art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. Niezależnie od ułomności

I KA 21/25

5

takiej konstrukcji zarzutu, który obejmuje swoim zakresem kilka różnych kwestii (z

jednej strony sfery gromadzenia i oceny dowodów, a z drugiej strony prawidłowości

sporządzenia uzasadnienia), zarzut ten jest dotknięty wadą w postaci braku

wskazania konkretnych dowodów, w odniesieniu do których Sąd I instancji miał

dopuścić się obrazy art. 7 k.p.k. i art 410 k.p.k. Nie jest także właściwe jednoczesne

formułowanie zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych oraz zarzutu obrazy prawa

materialnego. Nie ulega wątpliwości, że zarzut obrazy prawa materialnego może być

skutecznie podniesiony tylko wtedy, gdy strona nie kwestionuje ustaleń faktycznych.

Skoro w apelacji postawiono jednocześnie oba te zarzuty, rozpoznaniu podlegał tylko

zarzut błędnych ustaleń faktycznych. Z kolei podniesiony w pkt 3. zarzut naruszenia

podstawowych zasad procesu karnego, jest o tyle niewłaściwe zredagowany, że

odwołuje się do norm o charakterze ogólnym, które nie mogą stanowić podstawy

środka odwoławczego. Treścią takiego zarzutu może być bowiem jedynie naruszenie

konkretnych przepisów, które owe zasady realizują, nie zaś zasad generalnych.

Dokonana przez Sąd Najwyższy kontrola instancyjna tej części

zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Wojskowy Sąd Okręgowy w

Poznaniu prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie, a zebrany

materiał dowodowy ocenił wszechstronnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego

rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

W szczególności nie doszło w sprawie do naruszenia art. 410 k.p.k., jako że

Sąd I instancji swoje orzeczenie oparł na wszystkich poprawnie wprowadzonych do

podstawy wyroku dowodach. Nie pominął żadnego istotnego dowodu, nie czynił też

ustaleń na podstawie takich dowodów, które nie zostały przeprowadzone i zaliczone

w poczet materiału dowodowego.

Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu nie naruszył też przepisów art. 4 i 7

k.p.k., jako że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody ocenił prawidłowo, zgodnie

z zasadami określonymi w tych przepisach. Dotyczy to zarówno dowodu z wyjaśnień

oskarżonego, zeznań świadków oraz stenogramów rozmów telefonicznych. Wnioski

wyprowadzone z oceny tych dowodów pozostają pod ochroną art. 7 k.p.k. O winie

oskarżonego świadczą przede wszystkim prawidłowo ocenione stenogramy rozmów

telefonicznych oskarżonego i współoskarżonego kmdr. rez. K.D., jak też zeznania

świadka A.B.

I KA 21/25

6

Wymaga podkreślenia, że oskarżony kmdr. rez. K. D. początkowo, w trakcie

dwóch pierwszych przesłuchań przyznał się do winy i jak słusznie przyjął Sąd I

instancji spontanicznie, logicznie i wiarygodnie podał, że osobiście nie badał

współoskarżonych, nie przeprowadzał też z nimi wywiadu lekarskiego w trakcie

prowadzonych z nimi rozmów telefonicznych. Nie wypytywał ich nawet o dolegliwości

tylko od razu przechodził do wystawiania zaświadczenia lekarskiego. W pełni

znajdowało to potwierdzenie w nagranych rozmowach telefonicznych tego

oskarżonego ze swoimi pacjentami. Słusznie więc Sąd I instancji dał wiarę tym

wyjaśnieniem tego oskarżonego oraz jako niewiarygodne ocenił jego ostatnie

wyjaśnienia ze śledztwa i z rozprawy, w których nie przyznał się do winy.

Wprawdzie, istotnie wśród osób, którym kmdr rez. K. D. wystawiał fikcyjne

zwolnienia lekarskie, nie pojawiało się w tych dwóch pierwszych protokołach

przesłuchań nazwisko jego zięcia – oskarżonego Z.T., niemniej istotne znaczenie,

wbrew twierdzeniom obrońcy, miały również uznane za wiarygodne wyjaśnienia

oskarżonego kmdr. rez. K.D., bowiem obrazowały one całokształt działalności tego

oskarżonego jako lekarza oraz jego postawę w stosunku do pacjentów oraz

wystawianych przez niego zwolnień lekarskich. Kmdr rez. K.D. przyznał bowiem, że

kierował się „zawsze chęcią pomocy innym ludziom” i że „to się trochę wymknęło

spod kontroli" (71-72). Jak już wskazano, o winie oskarżonego Z.T. świadczą uznane

za wiarygodne stenogramy rozmów telefonicznych, z których jednoznacznie wynika,

że celem rozmowy między oskarżonymi było otrzymanie przez Z.T. zaświadczenia o

czasowej niezdolności do pracy (k. 432 - 434, 673v-674, 884). Analiza tej rozmowy,

jak i rozmowy kmdr. rez. K.D. z J.T. (swoją córką i żoną oskarżonego Z.T.)

jednoznacznie wskazuje, że K. D. nie pytał o stan zdrowia Z.T., nie przedstawił mu

również żadnych zaleceń, jeśli chodzi o proces leczenia, natomiast oskarżony Z.T.

nie podał żadnych objawów choroby ani nie kierował próśb o udzielenie porady

lekarskiej zawierającej informacje co do sposobu podjęcia ewentualnego leczenia.

Sam fakt osobistej znajomości oskarżonych, a nawet posiadanie przez niego pełnej

wiedzy co do stanu zdrowia oskarżonego Z.T. oraz przyjmowanych przez niego

lekarstw, nie uprawniał do automatyzmu w działaniu lekarza wystawiającego

zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy, ponieważ jego podstawą powinien

I KA 21/25

7

być stan zdrowia i rozpoznanie schorzenia z momentu jego wystawienia, nie zaś

ogólny stan zdrowia pacjenta. Chybiony jest także argument, że kmdr rez. K.D. był

w stanie trafnie ocenić stan zdrowia swojego zięcia wyłącznie po jego głosie. Nie ma

wątpliwości, że ocena stanu zdrowia każdorazowo wymaga przeprowadzenia

wywiadu z pacjentem, o czym zeznała świadek A.B. Nie ma żadnych powodów, aby

odmówić jej zeznaniom waloru wiarygodności. Tymczasem, jak już wskazano kmdr

rez. K. D. nie zadał oskarżonemu Z.T. nawet jednego pytania dotyczącego stanu

jego zdrowia. Natomiast dopytywał J.T. jedynie o to, ile dni zwolnienia chciał jej mąż,

co także potwierdza okoliczność, że wystawienie zwolnienia lekarskiego na rzecz

oskarżonego Z. T. nastąpiło bez oceny stanu jego zdrowia.

Odnosząc się z kolei do przytoczonej przez obrońcę oskarżonego

wypowiedzi „czy ja teraz mam do ciebie, czy gdzieś indziej mam śmigać z tym”,

wskazać należy, że wcale nie świadczy ona o gotowości udania się na wizytę

lekarską. Potwierdza natomiast, że oskarżony nie posiadał wiedzy jak uzyskać

zwolnienie lekarskie i czy te zwolnienie uzyska od kmdr. rez K. D. Wcześniej Z.T.

poinformował kmdr. rez K.D., że „pewnie będę potrzebował zwolnienia”. Ta oraz

dalsza część rozmowy nie pozostawia wątpliwości, że nie chodziło o żadną wizytę

lekarską, lecz jedynie o uzyskanie zwolnienia lekarskiego, bowiem kmdr rez. K.D.

odpowiedział oskarżonemu: „Nie, nie to ja ci wystawię, tylko PESEL mi wyślij, to ja

cię jutro zapiszę i wystawę ci zwolnienie elektroniczne".

Skoro w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego,

gdyż Sąd I instancji wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody ocenił

zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, to bezzasadny jest

również podniesiony w apelacji zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który miały

zdaniem apelującego obrońcy, wynikać z nieprawidłowej oceny dowodów.

Chybiony był także zarzut naruszenia art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., i to już z

tego względu, że z uwagi na treść art. 455a k.p.k. nie można uchylić wyroku z tego

powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 424.

Wszelkie omyłki czy nieścisłości w uzasadnieniu, na które powołuje się w apelacji

obrońca oskarżonego, nie mogły skutkować wydaniem wyroku kasatoryjnego.

I KA 21/25

8

Kierując się powyższym, uznając, że orzekający w pierwszej instancji

Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu, dokonał subsumcji prawidłowych ustaleń

faktycznych pod właściwe przepisy ustawy karnej oraz wymierzył karę, która żadną

miarą nie mogła być uznana za rażąco surową, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy

zaskarżony wyrok w odniesieniu do tego oskarżonego.

[WB]

[r.g.]