Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny, bo połączono karę, której już nie było

Wyrokiem łącznym z dnia 19 maja 2026 r., III K 378/26, Sąd Rejonowy

Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy P.K., skazanego

– zgodnie z opisem zawartym w części wstępnej wyroku łącznego – prawomocnymi

wyrokami:

I KK 250/26

2

A. Sądu Rejonowego w Starachowicach z dnia 7 lipca 2025 r., II K 156/25, za

przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 12 grudnia 2024 r., na karę 6

miesięcy pozbawienia wolności;

B. Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 16 października 2025 r., II K 1030/25, za

przestępstwa: z art. 280 § 1 k.k. popełnione w dniu 10 grudnia 2024 r., na karę 3 lat

pozbawienia wolności i z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. popełnione w dniu

14 grudnia 2024 r., na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, które objęto karą

łączną 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności;

C. Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 24 listopada 2025 r., II K

246/25, za ciąg przestępstw z art. 278 § 1 k.k. popełnionych w dniu 13 grudnia 2024

r., na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności;

D. Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 3 marca 2026

r., III K 915/25, za przestępstwo z art. 278 § 3 k.k. popełnione w dniu 16 grudnia 2024

r., na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności;

– na podstawie art. 91 § 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności

wymierzone wyrokami opisanymi powyżej w punktach: A, B, C i D, a w ich miejsce

orzekł karę łączną 4 lat pozbawienia wolności (pkt 1) oraz na poczet kary łącznej

pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okresy rzeczywistego pozbawienia

wolności (pkt 2) oraz orzekł o kosztach procesu (pkt 3). Powyżej opisany wyrok

łączny nie został zaskarżony i uprawomocnił się w pierwszej instancji.

Kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. od tego wyroku łącznego wniósł Prokurator

Generalny, na korzyść skazanego, zaskarżając go w całości i zarzucając: „rażące i

mające istotny wpływ na treść wyroku łącznego naruszenie przepisów prawa

procesowego i materialnego – art. 410 k.p.k. i art. 413 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art.

574 k.p.k. oraz art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k., poprzez nieuwzględnienie

całokształtu okoliczności, wynikających z materiałów ujawnionych w toku rozprawy

głównej i błędne przyjęcie w komparycji wyroku łącznego, że prawomocnym

wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt II

K 1030/25, wymierzono wobec P.K. dwie kary jednostkowe pozbawienia wolności w

wymiarze: 3 lat (za czyn z art. 280 § 1 k.k.) oraz 8 miesięcy (za czyn z art. 278 § 1

k.k.), a w ich miejsce orzeczono karę łączną 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności,

a następnie połączenie ww. kar jednostkowych z karami: 6 miesięcy pozbawienia

I KK 250/26

3

wolności, orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Starachowicach, sygn. akt II K

156/25, 5 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w

Ostrowcu Świętokrzyskim, sygn. akt II K 246/25 i 5 miesięcy pozbawienia wolności,

orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu,

sygn. akt III K 915/25, a w ich miejsce utworzenie w pkt. 1 kary łącznej 4 lat

pozbawienia wolności w sytuacji, gdy wyrokiem Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia

14 kwietnia 2026 r., sygn. akt V Ka 156/26 rozstrzygnięcie Sądu I instancji o sygn.

akt II K 1030/25, zostało zmienione i oskarżonemu prawomocnie przypisano

popełnienie przestępstwa z art. 291 § 1 k.k., w miejsce czynu z art. 280 § 1 k.k., za

które orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym o 1 rok, to jest 2 lat

pozbawienia wolności (oraz wymierzono nową karę łączną 2 lat i 2 miesięcy

pozbawienia wolności), wskutek czego utworzony w wyroku łącznym węzeł kary

łącznej objął nieistniejącą w obrocie prawnym karę 3 lat pozbawienia wolności”.

Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku łącznego i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań-Nowe Miasto i Wilda w

Poznaniu, w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

W tej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa wskazanych

w zarzucie kasacji. Jak trafnie podniósł Prokurator Generalny w uzasadnieniu kasacji,

w części wstępnej wyroku łącznego Sąd Rejonowy w punkcie B błędnie opisał wyrok

Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 16 października 2025 r., II K 1030/25,

stwierdzając, że P.K. wymierzono karę 3 lat pozbawienia wolności, za przestępstwo

z art. 280 § 1 k.k. oraz karę 8 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z art. 278 § 1

k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., a w miejsce kar jednostkowych wymierzono karę łączną

3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten został bowiem zmieniony

wyrokiem Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 14 kwietnia 2026 r., V Ka 156/26,

poprzez uchylenie orzeczenia o karze łącznej, uznanie, że P.K. popełnił

przestępstwo z art. 291 § 1 k.k., a nie, jak wynikało z rozstrzygnięcia Sądu meriti –

art. 280 § 1 k.k. i wymierzenie za nie kary o rok niższej, to jest w wysokości 2 lat

pozbawienia wolności. Sąd odwoławczy w miejsce kar jednostkowych orzekł nową

karę łączną 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Co istotne, Sąd Rejonowy

I KK 250/26

4

orzekający w przedmiocie wyroku łącznego dysponował wyrokiem Sądu

Okręgowego w Radomiu, którego poświadczona za zgodność z oryginałem kopia

została włączona do akt sprawy (k. 45-46).

Błędnie opisaną karę Sąd Rejonowy połączył w punkcie pierwszym sentencji

wyroku łącznego z innymi karami podlegającymi łączeniu i w konsekwencji orzekł

karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. Tym samym Sąd Rejonowy połączył w

punkcie 1 rozstrzygnięcia z innymi karami jednostkowymi karę 3 lat pozbawienia

wolności, zamiast kary 2 lat pozbawienia wolności. Co jednak kluczowe, Sąd

Rejonowy objął karą łączną karę nieistniejącą.

Powyższe w sposób oczywisty miało wpływ na treść wyroku, przede

wszystkim z punktu widzenia granic możliwej do orzeczenia kary łącznej. Z uwagi na

uchybienie Sądu Rejonowego, dolną granicę kary łącznej wyznaczała błędnie

opisana i prawomocnie niewymierzona kara 3 lat pozbawienia wolności (pozwalająca

orzec karę łączną w minimalnym wymiarze 3 lat i miesiąca pozbawienia wolności),

podczas gdy powinna ją określać karą orzeczona w jej miejsce wyrokiem Sądu

Okręgowego w Radomiu, tj. kara 2 lat pozbawienia wolności (minimalna kara łączna

w wymiarze 2 lat i miesiąca pozbawienia wolności). W sposób oczywisty powyższe

uchybienie wpływało także na sumę kar podlegających łączeniu, a więc górną

granicę możliwej do wymierzenia kary łącznej.

Ponadto, w orzecznictwie za uchybienie mające istotny wpływ na treść

orzeczenia wprost uznaje się objęcie wyrokiem łącznym kary nieistniejącej (por.

wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 11 września 2025 r., V KK 272/25; z dnia 26 marca

2025 r., I KK 5/25; z dnia 18 maja 2006 r., V KK 92/06).

Sąd Najwyższy dostrzega, że orzeczona przez Sąd Rejonowy kara łączna

mieści się w granicach dopuszczalnego jej wymiaru (przy prawidłowym połączeniu

kar jednostkowych), jednakże stanowi wtedy sumę kar jednostkowych faktycznie

orzeczonych wobec P.K., które powinny wejść w jej skład. Tymczasem w błędnym

wyroku Sąd meriti zastosował zasadę asperacji, a faktycznie skazany ma

wymierzoną karę łączną na zasadzie kumulacji, co nie było zamiarem Sądu meriti.

Dlatego też uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego stanowi działanie na korzyść

skazanego.

I KK 250/26

5

Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy wnikliwie i rzetelnie

przeanalizuje dotychczasową karalność skazanego, prawidłowo odda ją w

wydawanym orzeczeniu oraz rozstrzygnie czyniąc zadość przepisom prawa

materialnego i procesowego.

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.

[WB]

[a.ł]