Obrońca kwestionował obsadę sądu w sprawie rozboju z nożem. SN oddalił kasację

M.W., A.D. i M.B. zostali oskarżeni o to, że:

w dniu 24 maja 2014 r. w K. przy ul. [...], działając wspólnie i w porozumieniu, w

ramach podziału ról, posługując niebezpiecznym narzędziem w postaci noża i

grożąc S.W. natychmiastowym jego użyciem, dokonali zaboru rzeczy w postaci

pieniędzy w łącznej kwocie 410 zł oraz telefonu m-k S., na szkodę S.W. oraz A. Sp.

z o.o. z/s w B., tj. o przestępstwo z art. 280 § 2 k.k.

I KK 26/26

2

Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Opolu, sygn. akt III K

78/23:

I. oskarżonych M.W. i A.D. uznał za winnych popełnienia czynu

opisanego w części wstępnej wyroku, tj. przestępstwa z art. 280 § 2 k.k. w zw. z art.

4 § 1 k.k. w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 roku i za to na podstawie art. 280 § 2 k.k.

w zw. z art. 4 § 1 k.k. M. W. wymierzył karę 4 (czterech) lat i 6 (sześciu) miesięcy

pozbawienia wolności, natomiast A.D. wymierzył karę 3 (trzech) lat pozbawienia

wolności;

II. oskarżonego M.B. w miejsce czynu opisanego w części wstępnej

wyroku uznał za winnego tego, że w dniu 24 maja 2014 r. w K. przy ul. [...],

działając wspólnie i w porozumieniu, w ramach podziału ról, grożąc S.W. użyciem

przemocy, dokonał zaboru rzeczy w postaci pieniędzy w łącznej kwocie 410 zł oraz

telefonu m-k S., na szkodę S.W. oraz A. Sp. z o.o. z/s w B., tj. przestępstwa z art.

280 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 roku i za to na

podstawie art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat

pozbawienia wolności;

III. podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie

orzeczonej wobec M.B. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3

(trzech) lat próby;

IV. na podstawie art. 44 § 2 k.k. orzekł przepadek dowodów rzeczowych

zapisanych w Księdze Depozytów Rzeczowych Sądu Okręgowego w Opolu pod

poz. [...] pkt 1/ i 2/;

V. na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonych kar pozbawienia

wolności zaliczył oskarżonemu M.W. okres rzeczywistego pozbawienia wolności w

sprawie od 4 maja 2023 roku godz. 12.35 do 19 maja 2023 roku godz. 12.35 oraz

od 22 czerwca 2023 roku godz. 12.35 do 16 października 2023 roku godz. 13.35;

A.D. od 28 kwietnia 2015 roku godz. 14.00 do 30 kwietnia 2015 roku; M.B. od 29

kwietnia 2015 roku godz. 12.30 do 30 kwietnia 2015 roku.

Ponadto Sąd I instancji rozstrzygnął o kosztach sądowych postępowania.

Po rozpoznaniu apelacji m. in. obrońcy oskarżonego M.W. Sąd Apelacyjny

we Wrocławiu wyrokiem z dnia 24 lipca 2025 r., sygn. akt II Aka 275/25, utrzymał w

mocy zaskarżony wyrok i orzekł o kosztach postępowania odwoławczego.

I KK 26/26

3

W kasacji od tego wyroku obrońca skazanego M.W. zaskarżonemu

orzeczeniu zarzucił:

I. wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a to nienależyte

obsadzenie sądu odwoławczego (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), albowiem w

składzie tegoż sądu brały udział dwie osoby (SSA X. Y. oraz SSA X.1 Y.1)

powołane na urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej

Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz

niektórych innych ustaw, a ze względu na uwarunkowania ustrojowe

kreowane przez upolitycznioną Krajową Radę Sądownictwa w obecnym

kształcie, wolno stwierdzić, że tryb, któremu poddały się osoby następnie

nominowane do pełnienia urzędu sędziego w wyniku rekomendacji

udzielonej przez ten organ, stanowił naruszenie prawa;

jednocześnie, z tzw. ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia

przez Sąd Najwyższy zarzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny

odwoławczej, zarzucił:

II. rażącą obrazę prawo procesowego, która miała istotny wpływ na treść

zaskarżonego wyroku, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z

art. 7 k.p.k., poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd Apelacyjny prawidłowej

kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji, a to - niezgodne z regułami

procedury karnej - nienależyte rozważenie zarzutów apelacyjnych

dotyczących pominięcia okoliczności, które nie potwierdzają udziału M.W. w

zarzucanym mu przestępstwie oraz błędu w ustaleniach faktycznych

przyjętych za podstawę wyroku Sądu Okręgowego w Opolu, a to:

a) uznanie przez Sąd Apelacyjny wyjaśnień współoskarżonego A.D. jako

wiarygodne w zakresie, w jakim „konsekwentnie" wskazywał on na M.W. jako

współsprawcę napadu, podczas gdy nawet Sąd Okręgowy uznał za wątpliwe

wyjaśnienia A.D. co do świadomości posługiwania się przez inną osobę

nożem, a nadto wyjaśnienia A.D. pozostają w rażącej sprzeczności z

ujawnionymi na nożu śladami biologicznymi należącymi do tego

oskarżonego, który mimo to twierdził, że nożem posługiwał się wyłącznie

M.W.;

I KK 26/26

4

b) stwierdzenie, że wyjaśnienia A.D. znajdują oparcie w zeznaniach

świadków S.W. i R.K., mimo że żaden z wymienionych świadków nie

rozpoznał M.W. jako sprawy rozboju z dnia 24 maja 2014 r., a na nagraniu z

monitoringu w miejscu zdarzenia nie ujawniono żadnych cech szczególnych

napastników, które pozwalałyby na ich obiektywne przypisane konkretnemu

sprawy (wzrost, sylwetka, sposób poruszania się);

c) twierdzenie, że fakt, iż na miejscu zdarzenia nie zabezpieczono śladów

daktyloskopijnych ani DNA należących do M.W. (ujawniono natomiast ślady

DNA A.D.) nie wyklucza jego obecności na miejscu zdarzenia, pomimo że

nie ujawniono żadnego innego dowodu - poza pomówieniami

współoskarżonego - który by na jego obecność (bezpośrednio lub choćby

pośrednio) wskazywał;

d) niezrozumiałe pominięcie korzystnej dla oskarżonego M.W. okoliczności

braku ujawnionych połączeń telefonicznych w dniu zdarzenia między M.W. a

A.D., co przeczy wyjaśnieniom tego drugiego oskarżonego jakoby to M.W.

był „organizatorem" rozboju, a zdaniem Sądu Apelacyjnego brak połączeń z

numeru M.W. z telefonem A.D. miałby świadczyć o tym, że obaj oskarżeni

przebywali razem, w związku z czym nie zachodziła konieczność

nawiązywania połączeń telefonicznych;

e) stwierdzenie, że „wygenerowane" po latach zdjęcie nie dowodzi, że

oskarżony w krytycznym czasie przebywał na festiwalu w Holandii, co

dodatkowo potwierdzał świadek B.K., a oskarżony po upływie dziewięciu lat

wygląda „inaczej" niż na zdjęciu sprzed lat, pomimo że Sąd I instancji nie

podjął żadnych kroków w celu podważania alibi M.W., a doświadczenie

życiowe i względy logiki wskazują, że oskarżony nie mógłby znaleźć tak

„wygodnego” dla siebie usprawiedliwienia, gdyby faktycznie nie doszło do

takiego zdarzenia (pobyt i praca oskarżonego w Holandii, festiwal muzyczny

w miejscowości, w której mieszkał) – w konsekwencji czego, doszło do

wybiórczego potraktowania przez sąd dowodów i pominięcia w uzasadnieniu

wyroku analizy odnośnie wiarygodności lub niewiarygodności dowodów,

których treść wskazuje na możliwość dokonania ustaleń faktycznych

odmiennych od przyjętych przez Sąd I instancji.

I KK 26/26

5

Podnosząc powyższe obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku

Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia z dnia 24 lipca 2025 r., sygn. akt II AKa

275/24, w zaskarżone części i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do

ponownego rozpoznania.

W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Regionalnej we

Wrocławiu wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jako oczywiście bezzasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., bez udziału stron.

Analiza akt postępowania karnego prowadzi do wniosku, że w niniejszej

sprawie nie zachodziła podnoszona przez obrońcę skazanego nienależyta obsada

składu Sądu Apelacyjnego, która stanowiłaby bezwzględną przyczynę odwoławczą

z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Obrońca skazanego wskazał, że wadliwość obsady Sądu ad quem wynikała

z faktu, że w składzie tego sądu orzekali sędziowie X. Y. oraz X.1 Y.1, którzy

uzyskali nominację na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że nie budzi wątpliwości Sądu

Najwyższego wadliwość składu Krajowej Rady Sądownictwa po nowelizacji ustawy

o KRS z 2017 r. Pogłębioną argumentację w tym zakresie przedstawił Sąd

Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca

2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, stwierdzając m.in., że: „Krajowa Rada Sądownictwa

ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r., poz. 3) nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym,

którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art.

187 ust. 1”.

Z powyższego wynika m.in. fakt, że sędzia powołany przy udziale Krajowej

Rady Sądownictwa w obecnym kształcie nie korzysta już z funkcjonującego

dotychczas in gremio oraz a priori domniemania niezawisłości i bezstronności. Z

powyższego może wynikać niespełnienie przez sędziego minimalnego standardu

I KK 26/26

6

gwarantującego stronom postępowania prawo do sądu w rozumieniu

konstytucyjnym i konwencyjnym. Należy wszak zwrócić uwagę, że w uchwale

składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20) uznano,

że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. może zachodzić

wówczas, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu

niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz

art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ale

jedynie „w konkretnych okolicznościach”.

Z kolei w cytowanej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r.

podkreślono, że „brak [jest] podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu

powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie

przez Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego

standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie

obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.”. Oznacza to, że dla udowodnienia

zaistnienia nienależytej obsady sądu nie wystarczy wskazać na instytucjonalną

nieprawidłowość powoływania sędziów na podstawie procedury konkursowej z

udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustanowionym ustawą z 2017 r.

Konieczne jest natomiast ustalenie in concreto, że sędzia nie gwarantuje chociażby

minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. To zaś należy uzasadnić

odwołując się do testu, którego elementy zostały opisane w obu cytowanych

uchwałach Sądu Najwyższego.

W tym kontekście argumentacja obrońcy okazała się nieprawidłowa, skoro w

przeważającej części odwołują się do orzecznictwa w zakresie skutków wadliwości

składu Krajowej Rady Sądownictwa po 2017 r. w odniesieniu do powołanych przy

jej udziale sędziów Sądu Najwyższego. Sytuacje te jednak zasadniczo różnią się od

siebie. O ile bowiem w przypadku sędziów Sądu Najwyższego, którzy uzyskali

nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą

Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nienależytą obsadę sądu przyjmuje się a priori,

o tyle sytuacja taka nie zachodzi wobec sędziów sądu powszechnego (zob. pkt 2

uchwały składu siedmiu sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22).

I KK 26/26

7

W niniejszej sprawie – w której zarzut nienależytej obsady sądu dotyczy

sędziów Sądu Apelacyjnego, a zatem sądu powszechnego – konieczne jest

wykazanie konkretnych okoliczności dowodzących stronniczości sędziego,

wynikających np. z tajnego sposobu obrad KRS w zakresie kandydatury,

negatywnej opinii zgromadzenia ogólnego sędziów danego sądu, niekorzystnego

dla kandydata porównania jego osiągnięć z osiągnięciami kontrkandydatów, krótkiej

ścieżki jego awansu (zob. szerzej uchwała SN z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I

KZP 2/22, s. 28-29). Obrońca skazanego sygnalizując zaistnienie bezwzględnej

przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie wskazał na

jakąkolwiek okoliczność chociażby uprawdopodabniającą brak bezstronności

wskazanych sędziów.

Sąd Najwyższy w stosunku do SSA X. Y. (sprawy I KK 445/24 oraz I KK

370/24), zaś wobec SSA MS. (sprawa I KK 124/24) wypowiedział się już, iż brak

jest podważania ich bezstronności i niezawisłości w przedstawionym kontekście -

rozumieniu.

W zakresie zarzutu wskazanego w pkt II. nadzyczajnego środka

zaskarżenia również brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia naruszenia

standardów kontroli instancyjnej, w tym naruszenia przepisów postepowania, w tym

w szczególnosci art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. W tym zakresie

przypomnieć należy, że kasacja strony jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia

skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu wydanemu przez sąd

odwoławczy na skutek rozpoznania przez ten sąd zwykłego środka odwoławczego.

Z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika

jednoznacznie, że celem postępowania kasacyjnego jest wyeliminowanie z obrotu

prawnego orzeczeń dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych

przyczyn odwoławczych lub innych naruszeń prawa, ale o charakterze rażącym a

jednocześnie takich, które miały istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia.

Wniesienie zatem skutecznej kasacji jest ze wskazanych wyżej powodów istotnie

ograniczone. Postępowanie kasacyjne nie może bowiem służyć temu, aby doszło

do ponowienia zwykłej kontroli odwoławczej. W toku takiego postępowania z

założenia nie dokonuje się zatem kontroli poprawności oceny poszczególnych

dowodów, nie weryfikuje zasadności i trafności dokonanych ustaleń faktycznych

I KK 26/26

8

oraz nie bada się współmierności orzeczonej kary (por. np. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 21 września 2017 roku, IV KK 276/17 oraz z 10 lipca 2019 roku, II

KK 210/19).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać

należy, że podniesione w kasacji zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego

zostały sformułowane instrumentalnie celem ponowienia zwykłej kontroli

odwoławczej dokonanej przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu. Kasacja nie służy

jednak do ponawiania kontroli instancyjnej już dokonanej przez sąd odwoławczy,

stąd też postępowanie kasacyjne nie może być traktowane jako trzecia instancja

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 stycznia 2019 r., IV KK 694/18 oraz z

11 października 2022 r., V KK 332/22).

Należy bowiem wskazać, że Sąd Apelacyjny działając jako sąd odwoławczy

odniósł się do kompletu podnoszonych w apelacji zagadnień, w sposób

szczegółowy rozważając wszystkie stawiane zarzuty. Sąd ten zatem zrealizował

obowiązki wynikające z powołanych przepisów prawa - art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457

§ 3 k.p.k., co wynika z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku (w zakresie

apelacji obrońcy M.W. – s. 4 – 7). Odniesiono się m. in. do kwestii połączeń

telefonicznych, śladów DNA, poddano analizie wyjaśnienia oskarżonych i świadków,

podniesionego pobytu M.W. w Holndii w inkryminowanym okresie, czy jego

wyglądu - wyprowadzając wnioski o pełnej aprobacie stanowiska Sądu meriti, który

procedował z poszanowaniem reguł wskazanych w art. 7 k.p.k. Co istotne, Sąd

Apelacyjny nie czynił własnych ustaleń faktycznych, a jedynie poddawał kontroli

orzeczenie Sądu I instancji. Sąd Najwyższy w żadnym razie nie podziela

stanowiska autora kasacji, iż Sąd odwoławczy w sposób wybiórczy dokonał kontroli

instancyjnej (kasacja – s. 3). W istocie obrońca kwestionuje nadal ustalenia

faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy, w więc Sąd I instancji, co musiało

okazać się nieskuteczne w świetle przepisów Rozdziału 55 Kodeksu postępowania

karnego (Kasacja), w którym zawarto jednoznaczne i ściśle wytyczone rygory

postępowania kasacyjnego.

Kasacja przysługuje stronie postępowania, stosownie do art. 519 k.p.k., od

prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, tylko z

powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia

I KK 26/26

9

prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść tego orzeczenia (art. 523 § 1

k.p.k.). Wykazanie wadliwości przeprowadzonej w sprawie kontroli apelacyjnej

poprzez zakwalifikowanie uchybień jako mających naruszać dyspozycje art. 433 § 2

k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. nie może ograniczać się wyłącznie do formalnego

powołania tych przepisów w zarzucie kasacji, jeżeli z istoty zarzutu odczytywanej

tak z jego treści, jak i uzasadnienia, jednoznacznie wynika, że skarżący wyłącznie

domaga się przeprowadzenia przez Sąd Najwyższy kolejnej, właśnie dublującej

kontrolę apelacyjną, weryfikacji prawidłowości orzeczenia sądu pierwszej instancji.

Rolą postępowania kasacyjnego jest bowiem, co do zasady, kontrola orzeczeń

sądów odwoławczych z punktu widzenia najpoważniejszych naruszeń prawa

materialnego lub procesowego, które mają istotny wpływ na treść prawomocnego

orzeczenia (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 lipca 2020 r., II KK

184/20; z 28 lipca 2020 r., II KK 201/20 oraz 24 listopada 2020 r., II KK 305/20).

Rolą Sądu Najwyższego nie jest mnożenie bytów procesowych w postaci

nieprzewidzianych w procedurze karnej kolejnych merytorycznych instancji

sądowych.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

postanowienia, obciążając M.W. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

Wobec uznania kasacji za oczywiście bezzasadną nie zaistniała konieczność

odnoszenia się do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku na

podstawie art. 532 § 1 k.p.k.

[WB]

[r.g.]