SN utrzymał odmowę przyjęcia spóźnionego wniosku prokuratury o uzasadnienie wyroku

Sąd Garnizonowy w Gdyni, wyrokiem z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. Sg

16/20 uniewinnił oskarżonego J.N. od popełnienia czynu realizującego znamiona

przestępstwa z art. 197 § 1 k.k. oraz 198 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Powyższy

wyrok został zaskarżony w całości, apelacją prokuratora, który wniósł o jego

uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej

instancji. Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrokiem z dnia 14 maja 2025 r.,

sygn. SA 27/24, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.

Prokurator złożył wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie

uzasadnienia powyższego wyroku. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w

I KZ 56/25

2

Poznaniu zarządzeniem z dnia 28 maja 2025 r. odmówił przyjęcia wniosku

prokuratora z uwagi na wniesienie go po terminie.

Na powyższe zarządzenie zażalenie złożył prokurator, zaskarżając je w

całości i zarzucając mu obrazę przepisów postępowania w postaci art. 422 § 1 i 3

k.p.k., mającą wpływ na treść zarządzenia, poprzez niezasadne uznanie, iż

wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w

Poznaniu o sygn. SA 27/24 został złożony po terminie, tj. w dniu 22 maja 2025 r.,

podczas gdy z elektronicznego pokwitowania odbioru wynika, iż wniosek o

sporządzenie uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku został nadany w dniu 21

maja 2025 r. Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o uchylenie

zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu celem

sporządzenia uzasadnienia.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Zażalenie prokuratora nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom

skarżącego dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy przeczy temu, że

wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku został złożony w

przewidzianym prawem terminie.

Zgodnie z treścią art. 124 k.p.k.: „Termin jest zachowany, jeżeli przed jego

upływem pismo zostało nadane w placówce podmiotu zajmującego się

doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej, w polskim urzędzie

konsularnym lub złożone przez żołnierza, z wyjątkiem żołnierza pełniącego

terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie, w dowództwie jednostki wojskowej

albo przez osobę pozbawioną wolności w administracji odpowiedniego zakładu, a

przez członka załogi polskiego statku morskiego - kapitanowi statku”. Polski

ustawodawca wprowadził zatem swoiste domniemanie, bazujące na zaufaniu do

bezstronności operatora pocztowego. Uznaje, że termin procesowy zostaje

dochowany w momencie, gdy dane pismo procesowe zostaje nadane w placówce

pocztowej – a więc odpowiedzialność za nie przechodzi de facto na inny podmiot,

niż sam wnioskodawca. By tak się stało, konieczne jest jednak przejęcie władztwa

nad przesyłką w ramach określonej prawem usługi pocztowej. Nadaniem w

I KZ 56/25

3

rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tekst

jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 366) jest bowiem polecenie doręczenia przesyłki

pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz

przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi

pocztowej.

Odnoszące powyższe do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że

termin złożenia wniosku upływał w dniu 21 maja 2025 r. W celu skorzystania z

rozwiązania opisanego w art. 124 k.p.k. prokurator winien był złożyć w tym dniu

pismo w urzędzie pocztowym bądź przekazać do uprawnionemu operatorowi w taki

sposób, by uzyskać urzędowe potwierdzenie odbioru. Tymczasem, jak wynika z

informacji zawartych w elektronicznym systemie śledzenia Poczty Polskiej,

przesyłka nr […], zawierająca wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu

21 maja 2025 r. została jedynie przygotowana do wysyłki i zarejestrowana w

systemie elektronicznym, nadal jednak nadal pozostawała we władaniu

wnioskodawcy. Dane takie zawiera wydruk pobrany przez Sąd Najwyższy ze strony

https://emonitoring.poczta-polska.pl (k. 25 akt Sądu Najwyższego). Nadanie

przesyłki nastąpiło następnego dnia, tj. 22 maja 2025 r., o godzinie 15:59 – w

Placówce Pocztowej G., przy ul. […]. Data 22 maja 2025 r. widnieje także na

stemplu pocztowym, naniesionym na kopertę, w której przesłano wniosek o

sporządzenie uzasadnienia (k. 173 akt sprawy SA 27/24). Przedłożone przez

skarżącego Elektroniczne Pokwitowanie Odbioru jako datę nadania wskazuje datę

zarejestrowania przesyłki w systemie Elektroniczny Nadawca, a nie datę

faktycznego przejęcia władztwa nad przesyłką przez kuriera bądź złożenia jej w

urzędzie pocztowym. Powyższe okoliczności znajdują także potwierdzenie w treści

odpowiedzi sporządzonej przez Pocztę Polską na zapytanie Sądu Najwyższego,

gdzie wskazano: „po sprawdzeniu danych zawartych w systemie informatycznym

Poczty Polskiej S.A. dotyczących przesyłki nr […] ustalono, że przesyłka została

nadana w dniu 22.05.2025 r. w Urzędzie Pocztowym G.. Z wyjaśnień otrzymanych

z Urzędu Pocztowego G. wynika, że Prokuratura Rejonowa w Gdyni (nadawca

przesyłki) nie przekazała do placówki pocztowej do nadania wszystkich przesyłek

wprowadzonych w dniu 21.05.2025 r. do systemu Elektroniczny Nadawca i

przekazanym plikiem do UP” (k. 30 akt Sądu Najwyższego). Potwierdza to również

I KZ 56/25

4

przedłożony przez Pocztę Polską Protokół niezgodności (k. 31 akt Sądu

Najwyższego).

Sąd Najwyższy jest świadom zmian zachodzących w systemie doręczeń, w

tym także ułatwień technicznych (np. internetowa aplikacja Poczty Polskiej –

Elektroniczny Nadawca, z której korzystał skarżący), umożliwiających rejestrowanie

przesyłek przez nadawcę i drukowanie etykiet z numerem identyfikacyjnym. Należy

jednak podkreślić, że takie przeniesienie na stronę procesu pewnych etapów

formalnego procedowania wysyłki pism nie sprawia, że przekształceniu ulega samo

domniemanie, opisane w art. 124 k.p.k. Ustawodawca bowiem jednoznacznie

przesądził, że: „Termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało

nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na

terenie Unii Europejskiej”. Samo wygenerowanie numeru i przygotowanie pisma do

przekazania kurierowi nie stanowi złożenia go w placówce, o której mowa w art.

124 k.p.k. Momentem nadania, tj. polecenia doręczenia przesyłki pocztowej jest

chwila przejęcia faktycznego władztwa nad przesyłką przez pracownika urzędu

pocztowego, potwierdzone pokwitowaniem czy stemplem pocztowym. Najlepiej

obrazuje to zamieszone na stronie internetowej Poczty Polskiej graficzne

przedstawienie procesu nadawania przesyłek z wykorzystaniem aplikacji

Elektroniczny

Nadawca

(https://www.poczta-

polska.pl/dlabiznesu/wsparcie/enadawca/).

Co zaś się tyczy podnoszonej w zażaleniu kwestii korespondencji mailowej

kierowanej przez Prokuraturę Rejonową w Gdyni do Wojskowego Sądu

Okręgowego w Poznaniu w dniu 21 maja 2025 r., to oczywistym jest, że z punktu

widzenia zachowania terminu zawitego z art. 422 § 1 k.p.k. pozostaje ona bez

znaczenia. Przepisy Kodeksu postępowania karnego nie dopuszczają bowiem

wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku za pośrednictwem poczty

elektronicznej. Korespondencja ta nie stanowi też argumentu potwierdzającego

słuszność zażalenia. W tym zakresie wskazać należy na stanowisko Sądu

Najwyższego wyrażone w uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 stycznia 2022 r.,

sygn. V KZ 61/21, gdzie wskazano: „Notatka urzędowa pracownicy prokuratury

oraz kopie wydruków z portalu wewnętrznego prokuratury nie stanowią

I KZ 56/25

5

obiektywnego dowodu nadania przesyłki na poczcie”. W taki sam sposób ocenić

należy oświadczenie zawarte w korespondencji mailowej, na którą powołano się w

zażaleniu. Tym bardziej, że nie jest ono zbieżne z treścią dokumentacji nadawczej.

Zauważyć trzeba, iż w wiadomości mailowej wysłanej do WSO w dniu 21 maja

2025 r. o godz. 12.03 podano, że: „Oryginał pisma został przesłany w dniu

dzisiejszym tj. 21.05.2025 r. Pocztą Polską”. Z dokumentacji nadawczej – śledzenie

przesyłki – wynika, że przesyłka zawierająca wniosek została przygotowana do

nadania - zarejesrtowana przez nadawcę w systemie Elektroniczny Nadawca

dopiero o godz.14.45.09 w dniu 21 maja 2025 r.

Mając na względzie powyższe zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w

mocy.

[WB]

[a.ł]