Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I NKRS 3/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Wydział I
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
10 marca 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

KRS nie zgodziła się na dalsze orzekanie sędziego po 65. roku życia. SN oddalił odwołanie

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

Sędzia Sądu Apelacyjnego zaskarżył do Sądu Najwyższego uchwałę KRS, która nie wyraziła zgody na jego dalsze zajmowanie stanowiska po osiągnięciu wieku uprawniającego do przejścia w stan spoczynku.

Ustalenia sądu

Sędzia złożył oświadczenie o woli dalszej służby wraz z zaświadczeniami lekarskim i psychologicznym. Rada uznała, że nie stwierdzono ponadnormatywnych okoliczności po stronie interesu wymiaru sprawiedliwości lub interesu społecznego, a opinia wiceprezesa sądu była pozytywna. Skarżący twierdził, że Rada działała dowolnie i pominęła część dokumentacji.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy oddalił odwołanie od uchwały KRS.

Dlaczego

Sąd uznał, że decyzja Rady mieści się w granicach jej uznania, uzasadnienie pozwala na kontrolę, a zarzuty dowolności i pominięcia dokumentów nie zostały wykazane.

Dla firm

Zgoda KRS na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego po ukończeniu 65 lat jest uznaniową kompetencją Rady, a Sąd Najwyższy bada jedynie legalność tej decyzji, nie jej zasadność.

Więcej o sprawie

Sędzia Sądu Apelacyjnego złożył oświadczenie o woli dalszej służby wraz z zaświadczeniami o stanie zdrowia. Przy głosowaniu KRS za zgodą oddano 3 głosy, a bezwzględna większość nie została osiągnięta.

Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Wydział I
Sygnatura
I NKRS 3/26

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

I NKRS 3/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 marca 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Paweł Czubik

SSN Mirosław Sadowski

w sprawie z odwołania X. Y.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z dnia […] 2025 r.,

w przedmiocie dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego osiągającego wiek

uprawniający do przejścia w stan spoczynku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw

Publicznych w dniu 10 marca 2026 r.,

oddala odwołanie.

Paweł Czubik Aleksander Stępkowski Mirosław Sadowski

Uzasadnienie

Krajowa Rada Sądownictwa (dalej: „Rada” lub „KRS”) uchwałą z […] 2025 r.,

nr […], działając na podstawie art. 69 § 1b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o

ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 334, ze zm.) – dalej p.u.s.p., nie

wyraziła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez sędziego Sądu

Apelacyjnego w […] X. Y. (dalej: „skarżący”).

I NKRS 3/26

2

W uzasadnieniu uchwały Rada wskazała, że skarżący pismem z […] 2025 r.

oświadczył Krajowej Radzie Sądownictwa wolę dalszego zajmowania stanowiska

sędziego. Do oświadczenia załączył zaświadczenie lekarskie z 3 czerwca 2025 r.

oraz zaświadczenie psychologiczne z 3 czerwca 2025 r., stwierdzające, że jest

zdolny do pełnienia urzędu sędziego, ze względu na stan zdrowia.

Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa w celu rozpoznania sprawy

z wniosku skarżącego wyznaczył zespół oraz o jego powołaniu zawiadomił Ministra

Sprawiedliwości.

Zespół członków KRS na posiedzeniu […] 2025 r. rekomendował podjęcie

uchwały o niewyrażeniu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez

skarżącego. Za uwzględnieniem woli skarżącego oddano 1 głos „za”, przy braku

głosów „przeciw” i 2 głosach „wstrzymujących się”.

W ocenie zespołu członków Krajowej Rady Sądownictwa brak jest podstaw

do wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez skarżącego,

bowiem nie stwierdzono żadnych ponadnormatywnych okoliczności leżących po

stronie interesu wymiaru sprawiedliwości, czy też interesu społecznego, mogących

przesądzić o potrzebie dalszego zajmowania stanowiska sędziego, o czym świadczą

– w ocenie zespołu – dane statystyczne obrazujące pracę orzeczniczą skarżącego

w 2024 r. (stabilność jego orzecznictwa, obciążenie), jak również sytuacja kadrowa I

Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w […].

Rada dokonała analizy indywidualnej działalności orzeczniczej skarżącego i

podzieliła stanowisko zespołu o braku istnienia ekstraordynaryjnych okoliczności

leżących po stronie interesu wymiaru sprawiedliwości, czy też interesu społecznego,

przemawiających za dalszym pełnieniem przez niego urzędu sędziego. Krajowa

Rada Sądownictwa zapoznała się także ze stanowiskiem Wiceprezesa Sądu

Apelacyjnego w […], który pozytywnie zaopiniował oświadczenie woli skarżącego.

W trakcie posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa […] 2025 r.

za wyrażeniem zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez skarżącego

oddano 3 głosy, przy 4 głosach „przeciw” i 7 głosach „wstrzymujących się” (oddano

ogółem 14 głosów). Wobec nieuzyskania bezwzględnej większości głosów za

wyrażeniem zgody, KRS podjęła uchwałę jak na wstępie.

I NKRS 3/26

3

Skarżący zaskarżył uchwałę KRS w przedmiocie niewyrażenia zgody na

dalsze zajmowanie stanowiska sędziego po osiągnięciu wieku uprawniającego

do przejścia w stan spoczynku w całości, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, to jest:

– naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa (tekst jedn. D.z U. 2024 poz. 1186 – dalej u.KRS) w zw. z art. 2 i art. 7

Konstytucji RP przez podjęcie uchwały bez wszechstronnego rozważenia

okoliczności sprawy, tj. przeprowadzenie oceny w sposób dowolny i arbitralny oraz

faktyczne pominięcie istotnej części zgromadzonej dokumentacji, w szczególności:

dokumentacji dotyczącej sytuacji kadrowej sądu macierzystego skarżącego, opinii

służbowej Wiceprezes Sądu Apelacyjnego w […];

– naruszenie art. 42 ust. 1 u.KRS przez brak należytego, tj. merytorycznego i

kompleksowego uzasadnienia uchwały, co utrudniło zapoznanie się

z jej przesłankami i sformułowanie zarzutów zaskarżenia;

2. naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest:

– naruszenie art. 69 § 1 p.u.s.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1

stycznia 2013 r., który stanowił, że: „§ 1. Sędzia przechodzi w stan spoczynku

z dniem ukończenia 67 roku życia albo z dniem osiągnięcia wieku określonego

w § 1a, chyba że nie później niż na sześć miesięcy przed ukończeniem tego wieku

oświadczy Ministrowi Sprawiedliwości wolę dalszego zajmowania stanowiska i

przedstawi zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia,

do pełnienia obowiązków sędziego, wydane na zasadach określonych dla kandydata

na stanowisko sędziowskie.”

poprzez jego niezastosowanie.

– naruszenie art. 69 § 1b w zw. z art. 69 § 1 p.u.s.p., w zw. z art. 2, art. 7,

art. 180 ust. 1 oraz art. 186 Konstytucji RP poprzez ich zastosowanie jako podstawę

rozpoznania wniosku oraz ich błędną wykładnię, skutkującą naruszeniem zasady

demokratycznego państwa prawa, zasady praworządności i zasady nieusuwalności

sędziów, poprzez pozbawienie skarżącego możliwości dalszego sprawowania

urzędu na podstawie:

– niedostrzeżenia przez Radę „żadnych ponadnormatywnych okoliczności

leżących po stronie wymiaru sprawiedliwości, czy też interesu społecznego

I NKRS 3/26

4

mogących przesądzić o potrzebie dalszego zajmowania stanowiska sędziego

przez skarżącego;

– przyjęcia konieczności spełnienia przez skarżącego dodatkowej,

pozaustawowej i bliżej niesprecyzowanej przesłanki „ekstraordynaryjnych zdolności”,

podczas gdy skarżący spełnia wszystkie ustawowe wymogi formalne oraz spełnione

są wszystkie przesłanki opisane w art. 69 § 1b p.u.s.p.

Ze względu na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały

w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu

odwołania skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Ponadto, skarżący wniósł o przekazanie odwołania do rozpoznania w Izbie

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Sądzie Najwyższym, uzasadniając to uchwałą

Sądu Najwyższego (7) z 24 września 2025 r., III PZP 1/25.

Skarżący wniósł również o ustalenie nieistnienia skarżonej uchwały, jako

wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który nie posiada przymiotów

i kompetencji nadanych Radzie przez Konstytucję RP, co zdaniem skarżącego

skutkuje niemożnością uznania zaskarżonej uchwały za podjętą przez organ

konstytucyjny.

Skarżący wniósł także o zwrócenie się przez Sąd Najwyższy do Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”), na podstawie art. 267 akapit trzeci

Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: „TFUE”), z pytaniami w trybie

prejudycjalnym dotyczącymi przechodzenia sędziów w stan spoczynku,

a w przypadku uwzględniania tego wniosku, o zawieszenie postępowania do czasu

udzielenia przez TSUE odpowiedzi, ewentualnie o zawieszenie postępowania

do czasu zmiany stanu prawnego.

W odpowiedzi na odwołanie, Rada wniosła o jego oddalenie w całości,

jako pozbawionego uzasadnionych podstaw.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

1. Rozpoznając odwołanie Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do ingerencji

w materialną treść zaskarżonej uchwały, albowiem dokonanie oceny co do

I NKRS 3/26

5

zasadności dalszego zajmowania stanowiska sędziego stanowi wyłączną

kompetencję Rady (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 19 stycznia 2021 r.,

I NKRS 22/21).

Sąd Najwyższy uprawniony jest jedynie do zbadania uchwały KRS pod kątem

zgodności z prawem – zasadność takiej decyzji nie podlega kontroli ze strony Sądu

Najwyższego, o ile nie miało wpływu na nią naruszenie zasady legalności, w tym

posłużenie się niedozwolonym kryterium oceny (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 27

lutego 2019 r., I NO 16/18).

Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się zatem do zbadania czy

zaskarżona uchwała KRS nie została podjęta w sposób dowolny, arbitralny oraz z

użyciem niedozwolonych kryteriów ustawowych. W ocenie Sądu Najwyższego,

uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera wystarczającą argumentację, która

pozwala na kontrolę i merytoryczne rozpoznanie wszystkich zarzutów podniesionych

przez skarżącego.

2. Na mocy art. 69 § 1 p.u.s.p. sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem

ukończenia 65 roku życia, chyba że nie później niż na sześć miesięcy i nie wcześniej

niż na dwanaście miesięcy przed ukończeniem tego wieku oświadczy Krajowej

Radzie Sądownictwa wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi

zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia,

do pełnienia obowiązków sędziego, wydane na zasadach określonych dla kandydata

na stanowisko sędziowskie. Zatem ustawa jako zasadę przyjmuje skutki ex lege

wraz z zaistnieniem określonego terminu. Przepis art. 69 § 1 p.u.s.p. jednoznacznie

wskazuje, że przejście sędziego w stan spoczynku następuje z mocy prawa z chwilą

osiągnięcia 65 roku życia i, co istotne, takie rozstrzygnięcie powinno być traktowane

jako reguła. Natomiast możliwość dalszego pełnienia służby sędziowskiej ma jedynie

charakter fakultatywny i stanowi wyjątek od tej reguły. Ta zasadnicza konstrukcja

doznaje istotnego ograniczenia związanego z prawem do złożenia wniosku, który

musi być ostatecznie rozpatrzony zanim skutek w postaci przejścia w stan spoczynku

nastąpi (por. art. 69 § 1b zd. 3 p.u.s.p.). Zgoda na dalsze orzekanie nie jest zatem

na gruncie ustawy przedmiotem domniemania.

I NKRS 3/26

6

Nie może być również mowy o naruszeniu równego traktowania w zakresie

zatrudnienia i pracy, gdyż przejście w stan spoczynku z chwilą osiągnięcia

określonego wieku wynika z przepisu ustawy. Brak zatem różnego traktowania.

Należy przypomnieć, że rozstrzygnięcie KRS dotyczące dalszego zajmowania

przez sędziego jego stanowiska ma charakter autonomiczny

(wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2002 r., III KRS 1/02). Zgodnie z art. 69 § 1b

zd. 1 p.u.s.p. KRS może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego,

jeżeli jest to uzasadnione interesem wymiaru sprawiedliwości lub ważnym interesem

społecznym, w szczególności, jeśli przemawia za tym racjonalne wykorzystanie kadr

sądownictwa powszechnego lub potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami

poszczególnych sądów. Wskazane w art. 69 § 1b zd. 1 p.u.s.p. przesłanki odnoszą

się do wyrażenia zgody, a nie stanowią przesłanek jej niewyrażenia. Ponadto przepis

ten wskazuje również na uznanie, jakie w tej mierze przysługuje Radzie – ustawa

wyraźnie stanowi, że KRS „może wyrazić zgodę”, a nie „wyraża zgodę”. Innymi słowy,

słowo „może” oznacza uznaniową kompetencję (a nie obowiązek) KRS do wyrażenia

zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego pomimo ukończenia przez niego

65 roku życia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 1 grudnia 2021 r., I NKRS 80/21).

3. Zarzuty skarżącego, sprowadzające się do twierdzenia, iż Krajowa Rada

Sądownictwa podjęła zaskarżoną uchwałę bez wszechstronnego rozważenia

okoliczności sprawy, dokonując oceny w sposób dowolny i arbitralny oraz pomijając

istotną część zgromadzonej dokumentacji, nie zasługują na uwzględnienie.

Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika jednoznacznie, że Rada

przeprowadziła indywidualną i wieloaspektową analizę działalności orzeczniczej

skarżącego. W szczególności Krajowa Rada Sądownictwa uwzględniła wyniki

statystyczne skarżącego, w tym dane dotyczące załatwialności spraw

oraz terminowości sporządzania uzasadnień.

Nie sposób również podzielić zarzutu pominięcia opinii służbowej

Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego. Jak wynika z treści uzasadnienia uchwały,

dokument ten został przez Radę dostrzeżony i włączony do całościowej oceny, a

jego treść została skonfrontowana z pozostałym materiałem zgromadzonym w

sprawie. Podobnie, Rada odniosła się do sytuacji kadrowej pionu cywilnego

I NKRS 3/26

7

Sądu Apelacyjnego, wskazując ją jako jeden z elementów, który był brany pod uwagę

przy podejmowaniu rozstrzygnięcia (zob. uchwała, s. 5-6).

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 33 ust. 1 i art. 42 ust. 1 u.KRS,

wskazać należy, że nawet jeżeli w ocenie skarżącego uzasadnienie skarżonej

uchwały nie jest rozbudowane i może budzić niedosyt w odniesieniu do jego

zindywidualizowania, to Sąd Najwyższy nie dopatrzył się naruszenia tych przepisów,

zwłaszcza w kontekście obiektywnych trudności wiążących się z uzasadnieniem

decyzji podejmowanych w głosowaniu przez organ kolegialny (zob. również wyroki

Sądu Najwyższego z: 26 listopada 2019 r., I NO 74/19; 12 maja 2021 r.,

I NKRS 27/21).

W konsekwencji nie można przyjąć, że doszło do faktycznego pominięcia

istotnych okoliczności sprawy, lub że ocena Krajowej Rady Sądownictwa miała

charakter dowolny. Dokonana przez Radę analiza mieści się w granicach

przysługującego jej uznania, a kontrola Sądu Najwyższego, ograniczona do badania

legalności procedury oraz arbitralności rozstrzygnięcia, nie daje podstaw do

ingerencji w merytoryczną ocenę dokonaną przez konstytucyjny organ stojący

na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

4. W odniesieniu do argumentacji dotyczącej naruszenia art. 180 ust. 1

Konstytucji RP, dostrzec należy pomylenie instytucji przejścia w stan spoczynku

z usunięciem z urzędu sędziowskiego. Sędzia w stanie spoczynku pozostaje sędzią,

stąd nie sposób dopatrzyć się naruszenia art. 180 ust. 1 Konstytucji RP.

Na marginesie zauważyć trzeba, że przepis art. 180 ust. 3 Konstytucji RP nie określa

granicy wieku, po osiągnięciu której sędziowie przechodzą w stan spoczynku,

pozostawiając ustawodawcy uregulowanie tej kwestii w drodze ustawy.

Możliwość „dalszego zajmowania stanowiska sędziego” (tj. po osiągnięciu

wieku przejścia sędziego w stan spoczynku) nie stanowi też konstytucyjnie

określonego i bezwzględnego prawa osoby powołanej do pełnienia urzędu sędziego,

a jest specyficznym środkiem prawnym, pozwalającym Radzie na bieżące

reagowanie na aktualne potrzeby wymiaru sprawiedliwości oraz ochronę jego dobra

(zob. wyrok Sądu Najwyższego z 1 grudnia 2021 r., I NKRS 62/21).

5. Wniosek skarżącego o przekazanie odwołania do rozpoznania do Izby

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Sądzie Najwyższym, motywowany uchwałą

I NKRS 3/26

8

Sądu Najwyższego (7) z 24 września 2025 r., III PZP 1/25, nie mógł być

uwzględniony. Sąd Najwyższy, na mocy uchwały połączonych izb:

Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z 3 grudnia 2025 r., I NZP 7/25, odstąpił od zasady prawnej sformułowanej w uchwale

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 24 września 2025 r., III PZP 1/25. Jak

wskazano w uchwale I NZP 7/25, zarówno ustawa o SN, jak i ustawa o KRS, regulują

określone aspekty ustroju polskiego wymiaru sprawiedliwości na mocy delegacji

konstytucyjnej zawartej odpowiednio w art. 176 ust. 2 oraz art. 187 ust. 4 ustawy

zasadniczej. Z przepisów tych wynika wprost, że zagadnienia organizacji Sądu

Najwyższego, w tym jego podziału na izby i określania właściwości poszczególnych

izb, jak również sposób wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa spośród

sędziów, mogą być regulowane jedynie ustawowo.

W stanie prawnym przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

Sądzie Najwyższym, odwołania od uchwał KRS rozpoznawała Izba Pracy,

Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, która została zniesiona na mocy

art. 133 § 1 u.SN, a na mocy art. 133 § 2 u.SN powołano Izbę Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych oraz Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Zatem Izba

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie jest i nigdy nie była właściwa do

rozpoznawania odwołań od uchwał KRS. Rozpoznawanie odwołań od uchwał KRS

w przypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych, na mocy art. 26 § 1 pkt

3 u.SN należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

6. W odniesieniu do podnoszonych przez skarżącego wątpliwości co do

zgodności z prawem unijnym przepisów krajowych dotyczących przechodzenia

sędziów w stan spoczynku i wniosku o zwrócenie się w trybie prejudycjalnym do

TSUE, ani podnoszona argumentacja, ani wniosek ten, nie zasługują na

uwzględnienie.

W uchwale połączonych izb Sądu Najwyższego: Kontroli Nadzwyczajnej i

Spraw Publicznych oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 3 grudnia 2025 r., I NZP

7/25 przypomniano, że Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom Unii

Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji międzynarodowej kompetencji

do stanowienia norm regulujących organizację i funkcjonowanie krajowego wymiaru

sprawiedliwości, ani do określania zakresu, w którym mogą być one stosowane.

I NKRS 3/26

9

Kompetencje te przysługują wyłącznie konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej

Polskiej i nie podlegają przekazaniu na podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP,

w konsekwencji nie znajduje w tym zakresie zastosowania art. 91 ust. 2 i 3

w zw. z art. 87 Konstytucji RP. Innymi słowy, kompetencje Trybunału Sprawiedliwości

Unii Europejskiej w zakresie wykładni prawa Unii Europejskiej nie obejmują

kształtowania ustroju organów konstytucyjnych państw członkowskich ani

zastępowania ustawodawcy krajowego w zakresie regulacji dotyczących organizacji

władzy sądowniczej. Sama różnorodność rozwiązań ustrojowych, mieszczących się

w konstytucyjnej tożsamości państwa członkowskiego, nie może być utożsamiana z

naruszeniem art. 19 ust. 1 TUE. W uchwale I NZP 7/25 wskazano również, że

stanowisko zajęte w uchwale w sprawie III PZP 1/25 nie tylko łamało konstytucyjną

zasadę zachowania suwerenności w procesie integracji europejskiej, naruszając

„istotę suwerenności” Rzeczypospolitej Polskiej, lecz także art. 4 TUE, który

wskazuje, że zgodnie z zasadą przyznania (art. 5 TUE) wszelkie kompetencje

nieprzyznane Unii w Traktatach należą do Państw Członkowskich, a z normy tego

artykułu wynika także konieczność poszanowania przez Unię Europejską tożsamości

narodowej państw członkowskich (w tym Rzeczypospolitej Polskiej), która

nierozerwalnie związana jest z ich podstawowymi strukturami politycznymi i

konstytucyjnymi, do tych zaś należy wyłączna kompetencja regulacji krajowej

w zakresie organizacji i funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Niezależnie od powyższego, nawet przy uwzględnieniu wykładni art. 19 ust. 1

TUE wypracowanej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, należy podkreślić,

że stan prawny, w którym zapadła zaskarżona uchwała, uległ istotnej zmianie.

Obowiązujące przepisy jednoznacznie powierzają podejmowanie decyzji

w przedmiocie dalszego pełnienia służby sędziowskiej po osiągnięciu wieku

określonego w art. 69 p.u.s.p. Krajowej Radzie Sądownictwa, będącej

konstytucyjnym organem stojącym na straży niezależności sądów i niezawisłości

sędziów (art. 186 ust. 1 Konstytucji RP), a nie Ministrowi Sprawiedliwości. W

konsekwencji nie sposób przyjąć, że zastosowanie art. 69 p.u.s.p. w obowiązującym

brzmieniu, w ramach postępowania prowadzonego przed Krajową Radą

Sądownictwa, pozostaje w sprzeczności z art. 19 ust. 1 TUE. Podnoszona przez

I NKRS 3/26

10

skarżącego argumentacja kwestionuje natomiast obowiązujące unormowania

konstytucyjne oraz ustawowe.

Zarzuty kwestionujące niezależność Rady względem władzy wykonawczej lub

ustawodawczej nie znajdują potwierdzenia w realiach jej funkcjonowania. Skarżący

nie uprawdopodobnił nawet, aby przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały KRS

działała pod wpływem jakichkolwiek nacisków zewnętrznych ani aby decyzja ta była

rezultatem ingerencji innych władz. Przeciwnie, powszechnie znane okoliczności

funkcjonowania Krajowej Rady Sądownictwa obecnej kadencji wskazują, że organ

ten podejmuje swoje rozstrzygnięcia samodzielnie, często wbrew oczekiwaniom

formułowanym publicznie przez Ministra Sprawiedliwości lub innych członków rządu.

Co więcej, KRS wykazuje stałość w wykonywaniu powierzonych jej kompetencji

pomimo nacisków o charakterze pośrednim, w tym o charakterze finansowym

(budżetowym), lub bezpośrednim.

7. Wniosek skarżącego o ustalenie nieistnienia skarżonej uchwały

jako wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który ma nie posiadać

przymiotów i kompetencji nadanych Radzie przez Konstytucję RP, jest całkowicie

bezpodstawny i sprowadza się do kwestionowania porządku prawnego

obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej.

W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę na wyrok Trybunału

Konstytucyjnego z 25 marca 2019 r., K 12/18, który rozstrzygnął wątpliwości

co do zgodności z Konstytucją RP sposobu kształtowania sędziowskiej części KRS.

W wyroku tym wskazano, że zasadnicze kwestie związane z jej funkcjonowaniem

ustrojodawca przekazał mocą art. 187 ust. 4 Konstytucji RP do regulacji ustawowej,

ustanawiając w tekście Konstytucji RP jedynie pewien minimalny standard

konstytucyjności KRS. Podkreślono również, że fakt bycia reprezentacją środowiska

prawniczego wynika nie ze sposobu wyboru członków KRS, ale z tego, iż z dużą

przewagą wybierani są do jej składu sędziowie, co jest objęte gwarancją

konstytucyjną.

W uchwale I NZP 7/25 obszernie wyjaśniono, że funkcja kreacyjna Sejmu,

polegająca na bezpośrednim powoływaniu, a niekiedy też odwoływaniu,

innych organów państwa oraz osób wchodzących w skład tych organów, nie jest

niczym kontrowersyjnym i istotowo powiązana jest z demokratyczną tożsamością

I NKRS 3/26

11

państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy od dawna wskazuje,

że „na gruncie polskiego systemu konstytucyjnego, w którym władza zwierzchnia

należy do Narodu, ten zaś, jeśli nie sprawuje jej bezpośrednio, to czyni to za

pośrednictwem swoich przedstawicieli (art. 4 Konstytucji RP), budowanie argumentu

kwestionującego legitymizację organu konstytucyjnego w oparciu o twierdzenia, że

członkowie tego organu są wyłaniani przez przedstawicieli Narodu (art. 104 ust. 1

Konstytucji RP), oznacza kwestionowanie demokratycznych podstaw państwa

prawnego, poprzez postulowanie konieczności wyłączenia określonych obszarów

funkcjonowania władzy spod oddziaływania reprezentacji Narodu i poddania go pod

wyłączną kontrolę jednej spośród korporacji zawodowych. Argument taki nie ma racji

bytu na gruncie zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP),

które ma realnie stanowić dobro wspólne obywateli (art. 1 Konstytucji RP) (zob. także

wyrok Sądu Najwyższego z 12 maja 2021 r., I NKRS 34/21, pkt 6; oraz postanowienia

Sądu Najwyższego: z 18 września 2023 r., I NWW 331/23; z 25 sierpnia 2023 r., I

NWW 308/23; z 30 czerwca 2023 r., I NWW 235/23; z 14 lutego 2023 r., I NWW

109/21; z 4 listopada 2022 r., I NWW 165/22 oraz I NWW 3/22; z 9 września 2022 r.,

I NWW 32/22; z 9 października 2025 r., I NWW 48/25). Nie sposób zatem racjonalnie

twierdzić, że Sejm, który wybiera bezpośrednio sędziów Trybunału Konstytucyjnego

(art. 194 ust. 1 Konstytucji RP) oraz sędziów Trybunału Stanu (art. 199 ust. 1

Konstytucji RP), nie może wybrać członków KRS spośród sędziów legitymujących

się poparciem minimum 25 innych sędziów lub minimum 2000 wyborców.

W uchwale I NZP 7/25 podkreślono również, że art. 187 ust. 1 pkt 2

Konstytucji RP nie rozstrzyga o wyborze sędziów przez sędziów, zaś jego ustęp 4

stanowi, że sposób wyboru członków KRS określa ustawa. Wywodzenie

jakichkolwiek, wprost niewyrażonych w treści art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP

dodatkowych kryteriów, stanowi naruszenie art. 187 ust. 4 Konstytucji RP, który

przesądza, że sposób wyboru sędziów do KRS określa Sejm i Senat

wraz z Prezydentem w drodze ustawy.

8. Treść wniesionego odwołania ujawnia skłonność skarżącego do

kwestionowania obowiązującego porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej

przez odwoływanie się do pozanormatywnych ocen formułowanych w określonych

kręgach środowiskowych. Taki sposób argumentowania, abstrahujący od mocy

I NKRS 3/26

12

wiążącej przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym art. 7 i art. 178 ust. 1

in fine Konstytucji RP, rodzi uzasadnione wątpliwości, czy w praktyce orzeczniczej

skarżący będzie w stanie konsekwentnie przyjmować za podstawę rozstrzygnięć

wyłącznie obowiązujące prawo, którego stosowanie i ochrona stanowią podstawowy,

konstytucyjny obowiązek sędziego orzekającego w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.

W świetle przedstawionych okoliczności, Sąd Najwyższy nie znalazł

przesłanek do stwierdzenia niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem. Skarżący

nie wykazał, aby KRS podjęła zaskarżoną uchwałę w sposób dowolny, lub w

oderwaniu od przedłożonych danych statystycznych. Jednocześnie treść zarzutów

formułowanych przez skarżącego względem uchwały KRS potwierdza merytoryczną

zasadność rozstrzygnięcia, którego dokonała KRS, wskazują one bowiem na

skłonność skarżącego do ignorowania obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej

porządku prawnego.

9. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c.

w zw. z art. 44 ust. 3 u.KRS orzekł jak w sentencji.

[az]

[r.g.]

Paweł Czubik Aleksander Stępkowski Mirosław Sadowski

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.