Krajowa Rada Sądownictwa chciała wyłączyć sędziego SN. Wniosek odrzucony

Pismem oznaczonym datą 30 czerwca 2023 r. X. Y. (dalej: „Odwołujący się”)

wniósł do Sądu Najwyższego odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr

[…] z […] r. w przedmiocie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia

urzędu na osiem wolnych stanowisk sędziego Sądu […], ogłoszonych w Monitorze

Polskim z […] r., poz. […].

Zarządzeniem z 3 sierpnia 2023 r. sprawa została wpisana do rep. I NKRS

59/23, a zarządzeniem z 7 sierpnia 2023 r. sprawa została przydzielona SSN […],

jako sędziemu sprawozdawcy. Postanowieniem z 20 marca 2024 r. Sąd Najwyższy

na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam zawiesił postępowanie w

I NKRS 59/23

2

sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych

usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku

pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r.

Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21).

Pismem z 26 września 2025 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego),

Odwołujący się wniósł o wyłączenie SSN […] od rozpoznania sprawy. Sąd

Najwyższy postanowieniem z 20 listopada 2025 r., po rozpoznaniu wniosku

Odwołującego się, wyłączył SSN […] od rozpoznania sprawy I NKRS 59/23.

Postanowieniem z 28 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy podjął zawieszone

postępowanie o sygn. I NKRS 59/23 i tego samego dnia wydał wyrok w sprawie.

Pismem z dnia 9 lutego 2026 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego),

Krajowa Rada Sądownictwa wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania oraz o

wyłączenie SSN […] od orzekania w sprawie I NKRS 59/23 z uwagi na „wydawanie

orzeczeń w oparciu o nieistniejącą podstawę prawną, skutkiem których jest

nierespektowanie obowiązku podejmowania czynności bez zwłoki, [co] stanowi

naruszenie prawa obywateli do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa (Dz.U. 2024, poz. 1186, dalej: „u.KRS”) w sprawach indywidualnych

osoba, której praw lub obowiązków dotyczyć ma uchwała Rady, jest uczestnikiem

postępowania przed Radą. Zgodnie zaś z art. 44 ust. 1 zd. 1 u.KRS uczestnik

postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności

uchwały Rady z prawem, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Do

postępowania przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy ustawy z dnia 17

listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (art. 44 ust. 3 zd. 1 u.KRS).

Z ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa jednoznaczne więc wynika, że

Rada nie jest uczestnikiem postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie z

odwołania od uchwały Rady w sprawie indywidualnej. Istota tego postępowania

sprowadza się bowiem do kontroli legalności aktu wydanego przez Radę, nie zaś

I NKRS 59/23

3

rozstrzygnięcia sporu pomiędzy stronami. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał –

także w kontekście odwołań od uchwał Rady w przedmiocie niewyrażenia zgody na

dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający do

przejścia w stan spoczynku – że kognicja Sądu Najwyższego ogranicza się do

oceny czy zaskarżona uchwała nie jest sprzeczna z prawem. Sąd Najwyższy bada

zatem wyłącznie czy Rada nie przekroczyła swoich ustawowych kompetencji zaś

podjęte rozstrzygnięcie ma oparcie w przepisach powszechnie obowiązującego

prawa.

Zauważyć dodatkowo należy, że w przepisach ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego, do których odsyła ustawa o Krajowej Radzie

Sądownictwa, brak jest odpowiednika art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2026,

poz. 143) określającego organ, którego działalnie, bezczynność lub przewlekłe

prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, jako stronę postępowania.

W świetle powyższego uznać należy, że Krajowej Radzie Sądownictwa nie

przysługuje status uczestnika postępowania. Z tego wynika również, że Krajowa

Rada Sądownictwa nie może skutecznie formułować i składać wniosków

procesowych, które podlegałyby rozpoznaniu przez Sąd.

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że SSN […] postanowieniem

Sądu Najwyższego z 20 listopada 2025 r. został wyłączony od rozpoznania sprawy,

a przedmiotowe postępowanie zostało podjęte i zakończone wyrokiem Sądu

Najwyższego z 28 stycznia 2026 r., zatem wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

jest bezprzedmiotowy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[r.g.]