Skarga na przewlekłość sprawy VIII K 28/19 trafi do Sądu Okręgowego w Poznaniu

W dniu 17 lipca 2025 r. do Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto

w Poznaniu wpłynęła skarga D.O. (dalej: „skarżący”). W podstawie skargi

wskazano na art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o

skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

I NO 14/26

2

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.

1725, dalej „ustawa o skardze na przewlekłość”). Skarżący wniósł o stwierdzenie,

że „w postępowaniu przed Sądem Rejonowym Poznań - Stare Miasto Sygn. akt VIII

K 28/19 nastąpiła przewlekłość postępowania”.

Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu 18 sierpnia 2025 r.

przekazał sprawę ze wskazanej wyżej skargi Sądowi Okręgowemu w Poznaniu.

Sąd Okręgowy w Poznaniu XVII Wydział Karny Odwoławczy

postanowieniem z 5 listopada 2025 r. (sygn. XVII S 29/25), uznał się za

niewłaściwy rzeczowo i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w

Poznaniu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarga dotyczy

postępowania, które faktycznie toczyło się przed Sądem Rejonowym Poznań -

Stare Miasto w Poznaniu w sprawie o sygn. akt VIII K 28/19, jednak istotny

fragment tego postępowania dotyczył uzyskania od organu niemieckiego, który

wcześniej wyraził zgodę na wydanie oskarżonego w ramach ENA do innej sprawy

Sądu Okręgowego w Poznaniu, następczej zgody na zastosowanie wobec

skarżącego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. W

ocenie Sądu Okręgowego w Poznaniu wskazana wyżej skarga odnosi się do

przewlekłości postępowań toczących się przed sądami obu rzędów. Dlatego

postanowiono o przekazaniu sprawy do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, na

podstawie art. 4 ust. 1a ustawy o skardze na przewlekłość.

Postanowieniem z 3 lutego 2026 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu II Wydział

Karny (sygn. II S 33/25) wszczął spór o właściwość z Sądem Okręgowym w

Poznaniu i wystąpił od Sądu Najwyższego o jego rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu

postanowienia wskazano na art. 4 ustawy o skardze na przewlekłość oraz na

okoliczność, że z treści pisma złożonego przez skarżącego nie wynika by skarga

dotyczyła sprawy prowadzonej przed Sądem Okręgowym w Poznaniu, a w

szczególności, zakończonego już postępowania wpadkowego prowadzonego pod

sygn. III Kop 36/21.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I NO 14/26

3

Zgodnie z art. 38 § 1 k.p.k. spór o właściwość między sądami rozstrzyga

ostatecznie sąd wyższego rzędu właściwy ze względu na siedzibę sądu, który

pierwszy wszczął spór. Spór o właściwość między sądem rejonowym a sądem

okręgowym rozstrzyga sąd apelacyjny, a spór o właściwość między sądem

apelacyjnym a innym sądem powszechnym - Sąd Najwyższy. Przywołany przepis,

stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, ma odpowiednie

zastosowanie w postępowaniu ze skargi na przewlekłość.

Ustawa o skardze na przewlekłość w art. 4 określa właściwość rzeczową i

miejscową sądów rozpoznających skargi na przewlekłość. W art. 4 ustawy skargi

na przewlekłość ustawodawca uregulował właściwość sądu do rozpoznania skargi

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,

przyjmując jako zasadę właściwość sądu przełożonego nad sądem, przed którym

toczy się postępowanie (ust. 1). Jednocześnie art. 4 ust. 1a przywołanego przepisu

stanowi, że jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem

rejonowym i sądem okręgowym – właściwym do jej rozpoznania w całości jest sąd

apelacyjny.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że skarżący jest jedynym

dysponentem skargi na przewlekłość, dlatego prawidłowe ustalenie treści zarzutów

podniesionych przez skarżącego w skardze na przewlekłość ma kluczowe

znaczenie dla ustalenia właściwości rzeczowej sądu (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 20 kwietnia 2022 r., I NO 49/22; 27 kwietnia 2022 r., I NO 44/22;

z dnia 8 sierpnia 2024 r., I NO 10/24).

Skarżący D.O., w skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania

sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wskazuje jednoznacznie i kilkakrotnie, że

skarga dotyczy postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy Poznań – Stare

Miasto w Poznaniu o sygn. akt VIII K 28/19. Z uzasadnienia skargi poza wnioskiem

„o stwierdzenie przewlekłości postępowania procesu sądowego o sygn. akt VIII K

28/19” i zasądzeniem od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł, brak jakichkolwiek

informacji precyzujących z jakimi czynnościami sądu lub zaniechaniem wykonania

jakich czynności, skarżący łączy zarzut przewlekłości postępowania. Skarżący

jednoznacznie wyraził swoje żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania

I NO 14/26

4

sądowego, oznaczając to postępowanie przez wskazanie sygnatury sprawy oraz

sądu, który prowadzi postępowanie.

Przy takiej redakcji skargi, uwzględniając wskazane wyżej orzecznictwo, teza

Sądu Okręgowego w Poznaniu, jakoby skarżący zarzucał przewlekłość

jednocześnie postępowaniu prowadzonemu przed Sądem Rejonowym Poznań –

Stare Miasto w Poznaniu i Sądem Okręgowym w Poznaniu, jest nieuzasadniona.

Z tego powodu właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość

postępowania sądowego jest sąd okręgowy, czyli, w realiach niniejszej sprawy,

Sąd Okręgowy w Poznaniu.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 38 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8

ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

[az]

[r.g.]