Skarga na przewlekłość w sprawie przekazania do innego sądu odrzucona

Pismem oznaczonym datą 12 kwietnia 2026 r. M.T. (dalej: „Skarżąca”)

wniosła pismo zatytułowane jako „zażalenie, skarga i wnioski”, w którym domagała

się stwierdzenia „rażącej” przewlekłości i bezczynności Sądu Apelacyjnego

w Szczecinie i złożyła wniosek o wyznaczenie innego sądu w kraju do rozpoznania

tej sprawy.

W treści pisma Skarżąca wskazała, że zaskarża i żąda uchylenia

postanowienia I ACo 114/26 z dnia 19 marca 2025 r. w sprawie przekazania

sprawy do uchwalenia Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim.

Jednocześnie zwróciła się z żądaniem udzielenia informacji publicznych: pełnego

uzasadnienia i podstaw prawnych przekazania poza obszar działania własnej

apelacji zamiast do Sądu Najwyższego o wyznaczenie bezstronnego sądu.

Skarżąca wniosła również żądanie wydania uzasadnienia do dalszego skarżenia i

I NSP 218/26

2

uchylenia tego postanowienia. Zwróciła się również z żądaniem stwierdzenia

rażącej przewlekłości i bezczynności Sądu Apelacyjnego i Sądu Okręgowego w

Szczecinie, wypłacenia stosownego odszkodowania i przyznania adwokata

do złożenia skarg przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1725, dalej: „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w

postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do

rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające

do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to

konieczne dlawyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej

niż to konieczne dozałatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania

orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Według przepisów powołanej ustawy skarga na przewlekłość nie przysługuje

w każdym postępowaniu, ale – przeciwnie – dotyczy tylko postępowań

wymienionych w art. 3 u.s.p.p. Katalog ten ma charakter zamknięty (m.in.

postanowienia Sądu Najwyższego z: 1 czerwca 2022 r., I NSP 177/22; 11 maja

2022 r., I NSP 134/22; 11 maja 2022 r.; I NSP 101/22; 20 kwietnia 2022 r., I NSP

98/22; 12 września 2019 r.; I NSP 97/19; 8 maja 2020 r., I NSP 47/20). W

zestawieniu tym nie uwzględniono postępowań toczących się na skutek

wystąpienia sądu właściwego do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu

do rozpoznania sprawy na podstawie art. 481 k.p.c. Postanowienie Sądu

Apelacyjnego w Szczecinie z 19 marca 2026 r., sygn. I ACo 114/26 przekazujące

sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim jako

postępowanie incydentalne (uboczne) nie jest postępowaniem co do istoty sprawy.

Nie prowadzi bowiem do przeniesienia do Sądu Apelacyjnego rozpoznania „istoty

sprawy”. Z tego względu niedopuszczalna jest skarga na przewlekłość

I NSP 218/26

3

postępowania incydentalnego, gdyż jest to postępowanie spoza głównego nurtu

postępowania w przedmiocie odpowiadającym przytoczonemu pojęciu „sprawy"

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego: z 28 września 2021 r., I NSP 130/21;

z 26 lutego 2026 r., I NSP 56/26).

Jednocześnie, w myśl dyspozycji art. 6 ust. 1-3 u.s.p.p., każdorazowa skarga

na przewlekłość postępowania musi spełniać określone wymogi przewidziane

dla pisma procesowego, w tym obligatoryjnie winna zawierać żądanie stwierdzenia

przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy, jak również

przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Należy podkreślić, że jest to

wymóg bezwzględny w świetle w/w ustawy. Ponadto, skarga może zawierać

żądanie wydania sądowi rozpoznającemu sprawę albo prokuratorowi

prowadzącemu lub nadzorującemu postępowania przygotowawcze zlecenie

podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności oraz zasądzenia

odpowiedniej sumy pieniężnej, co kwalifikowane jest jako wymóg fakultatywny.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że skarga

podlega rozpoznaniu, o ile spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 6

ust. 2 u.s.p.p. Oznacza to, że skarżący w uzasadnieniu skargi musi szczegółowo

wskazać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania, a także w czym

dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób

precyzyjny przedstawić konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego

sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 19 września 2022 r., I NSP 290/22; z 19 stycznia 2022 r., I NSP

264/21; z 10 czerwca 2020 r., I NSP 49/20; z 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07; z 7

czerwca 2005 r., III SPP 103/05). Wskazanie powyższych okoliczności jest

niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć, na jakim etapie

postępowania doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała, tzn.

jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie

zostały podjęte w ogóle (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 lipca 2020 r.,

I NSP 93/20; z 1 marca 2022 r., I NSP 31/22). Bez wskazania powyższych

okoliczności sąd nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu w oparciu o

kryteria wskazane art. 2 ust. 2 u.s.p.p. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 16

grudnia 2020 r., I NSP 162/20; z 19 stycznia 2022 r. I NSP 264/21).

I NSP 218/26

4

W niniejszej sprawie powyższy wymóg nie został dochowany. Nie zostały

wymienione uchybienia ani wadliwości po stronie Sądu Apelacyjnego, które

spowodowały naruszenie prawa Skarżącej do rozpoznania sprawy w rozsądnym

terminie. Ich brak musi zatem zostać uznany za niedochowanie wymogu

określonego w art. 6 ust. 2 pkt 2 u.s.p.p. Pismo Skarżącej nie zawiera właściwego

uzasadnienia, co sprawia, że Sąd Najwyższy pozbawiony jest możliwości

merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi.

Jednocześnie Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że niezadowolenie strony z

rozstrzygnięć sądu nie jest podstawą do złożenia skargi na przewlekłość

postępowania. Skarżąca skorzystała z instytucji do tego nie przeznaczonej, błędnie

interpretując zarówno treść jak i cel stawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.

Niniejsza skarga obarczona jest również brakiem fiskalnym. Zgodnie z art. 17

ust. 1 u.s.p.p. skarga podlega opłacie stałej w wysokości 200 zł., której Skarżąca

nie uiściła.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 9 ust. 1 u.s.p.p. skargę jako

niespełniającą wymagań formalnych należało odrzucić bez wzywania

do uzupełnienia braków.

Paweł Księżak

[r.g.]