Pracodawca nie dostanie rozpoznania skargi kasacyjnej w sporze o wyrównanie płacy

Wyrokiem z 1 grudnia 2023 r. (sygn. akt IV P 131/22) Sąd Rejonowy w

Ciechanowie IV Wydział Pracy, wydanym w sprawie z powództwa I.K., Ż.T., J.J.,

przeciwko S. w M., o zapłatę wyrównania wynagrodzenia:

1. zasądził od pozwanego S. w M., na rzecz powódki J.J. kwotę 18.346,56 zł,

tytułem wyrównania wynagrodzenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie,

I PSK 123/26

2

liczonymi od kwot po 1.528,88 zł miesięcznie, poczynając od jedenastego

dnia każdego miesiąca, w okresie od sierpnia 2022 r. do lipca 2023 r.

włącznie, do dnia zapłaty;

2. w pozostałym zakresie powództwo oddalił;

3. wyrokowi w pkt I nadał rygor natychmiastowej wykonalności, co do kwoty

6.930,94 zł;

4. zasądził od pozwanego S. w M. na rzecz powódki I.K. kwotę 5.436,00 zł,

tytułem wyrównania wynagrodzenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie,

liczonymi od kwot po 453 zł miesięcznie, poczynając od jedenastego dnia

każdego miesiąca, w okresie od sierpnia 2022 r. do lipca 2023 r. włącznie,

do dnia zapłaty;

5. wyrokowi w pkt IV nadał rygor natychmiastowej wykonalności, co do kwoty

5.961,51 zł;

6. zasądził od pozwanego S. w M. na rzecz powódki Ż.T. kwotę 5.436 zł

tytułem wyrównania wynagrodzenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie

liczonymi od kwot po 453 zł miesięcznie, poczynając od jedenastego dnia

każdego miesiąca, w okresie od sierpnia 2022 r. do lipca 2023 r. włącznie,

do dnia zapłaty;

7. w pozostałym zakresie powództwo oddalił;

8. wyrokowi w pkt VII nadał rygor natychmiastowej wykonalności, co do całości;

9. zasądził od pozwanego S. w M. na rzecz powódki J.J. kwotę 2.700 zł,

tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

10. zasądził od pozwanego S. w M. na rzecz powódki I.K. kwotę 675 zł, tytułem

zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

11. zasądził od pozwanego S. w M. na rzecz powódki Ż.T. kwotę 675 zł, tytułem

zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

12. nakazał pobrać od pozwanego S. w M. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu

Rejonowego w Ciechanowie kwotę 1.000 zł, tytułem opłaty sądowej od

pozwu J.J. oraz po 200 zł od pozwów I.K. i Ż.T., od których to kwot powódki

były zwolnione z mocy prawa.

Na skutek apelacji pozwanego, Sąd Okręgowy w Płocku VI Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 14 października 2024 r. (sygn. akt

I PSK 123/26

3

VI Pa 8/24), oddalił apelację i zasądził od pozwanego na rzecz powódek I.K. i Ż.T.

kwoty po 225 zł, a na rzecz powódki J.J. kwotę 900 zł, tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego za drugą instancję, z ustawowymi odsetkami za

opóźnienie, od dnia uprawomocnienia się postanowienia, którym je zasądzono, do

dnia zapłaty.

Skargę kasacyjną do wyroku Sądu Okręgowego w Płocku do Sądu

Najwyższego wywiódł pozwany, zaskarżając judykat w części dotyczącej powódki

J.J.. Strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na obu podstawach przewidzianych

w art. 3983 § 1, podnosząc zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i

przepisów postępowania.

W zakresie prawa materialnego skarżący zarzucił Sądowi II instancji błędną

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.p.,

polegające na bezpodstawnym przyjęciu nieważności lub nieobowiązywania

postanowień umowy o pracę sprzed lipca 2022 r. Zdaniem pozwanego, umowa ta

była w pełni zgodna z prawem i nie miała na celu obejścia przepisów. Równolegle

zakwestionowano interpretację art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie

ustalania najniższego wynagrodzenia, wywodząc, że Sąd nadał temu przepisowi

moc wsteczną, co stanowi niedopuszczalną ingerencję w system obowiązującego

prawa.

Kluczowy trzon argumentacji materialnoprawnej oparto na naruszeniu art. 4

ust. 2 ustawy z 26 maja 2022 r. oraz art. 42 § 1 k.p. Skarżący podniósł, że Sąd

wadliwie uznał za konieczne stosowanie wypowiedzeń zmieniających w procesie

podwyższania wynagrodzeń dokonywanego Zarządzeniem Dyrektora, ignorując

regułę kolizyjną lex specialis derogat legi generali. Według pozwanego, przepis

szczególny ustawy płacowej wyłącza ogólny rygor z art. 42 § 1 k.p., zwłaszcza gdy

dochodzi do faktycznego wzrostu płacy. Dodatkowo, w kontekście procesu

zawierania umów, zarzucono naruszenie art. 66 § 1 w zw. z art. 70 § 1 k.c. oraz art.

300 k.p. Pozwany podniósł, że Sąd błędnie utożsamił dane przekazywane do NFZ

w 2021 r. z ofertą zmiany umowy o pracę, podczas gdy działo się to bez wiedzy i

udziału pracowników, co w konsekwencji doprowadziło także do naruszenia art. 6

I PSK 123/26

4

k.c., poprzez przyjęcie za udowodnione okoliczności, których strona powodowa nie

wykazała.

W ramach podstawy procesowej pozwany zarzucił rażące naruszenie art.

231 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. Skarżący wskazał na

wadliwe posłużenie się domniemaniami faktycznymi przy ustalaniu treści stosunku

pracy oraz na dowolną, jednostronną ocenę materiału dowodowego. Według

pozwanego, Sąd pominął dowody przedkładane przez S., co skutkowało błędnym

ustaleniem, że przed lipcem 2022 r. powódka posiadała konkretne zaszeregowanie

umowne, które rzekomo uległo obniżeniu. Skarżący podkreślił, że Sąd w sposób

sprzeczny z rzeczywistym stanem rzeczy przyjął fakt obniżenia wynagrodzenia

powódki, podczas gdy w sferze faktów nastąpiło jego podwyższenie, a przy ocenie

skutków działań pracodawcy całkowicie pominięto obiektywny kontekst prawny i

faktyczny sprawy.

Z uwagi na stawiane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Okręgowemu w Płocku, ewentualnie uchylenie w zaskarżonej części

wyroku i orzeczenie, co do istoty sprawy, przez oddalenie w całości powództwa

powódki oraz orzeczenie o zwrocie na rzecz pozwanego przez powódkę

spełnionego w niniejszej sprawie świadczenia określonego przez Sąd Rejonowy w

Ciechanowie oraz przez Sąd Okręgowy w Płocku. Ponadto skarżący wniósł też o

zasądzenie od powódki na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego,

w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Skarżący wniósł także o przyjęcie niniejszej skargi kasacyjnej do

rozpoznania z uwagi na fakt, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie: „Czy wypowiedzenie zmieniające

uregulowane w art. 42 § 1 Kodeksu pracy ma zastosowanie do sytuacji zmiany

wynagrodzenia zasadniczego pracownika na jego korzyść co do wysokości przy

dokonywaniu - od 1 lipca 2022 r. - uzupełnienia umowy o pracę w trybie art. 5a

Ustawy z dnia 8 czerwca 2017 o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych,

który to art. 5a został wprowadzony Ustawą z dnia 26.05.2022 (Dz. U. z dnia

28.06.2022 r. poz. 1352) jeżeli od dnia 1 lipca 2022 r. sposób podwyższania

I PSK 123/26

5

wynagrodzenia zasadniczego został ustalony Zarządzeniem nr […] z dnia

19.07.2022 r. Dyrektora S. w M. do wydania którego Dyrektor był zobowiązany

przez ustawę, a nadto zmuszony do tego przez brak porozumienia z organizacją

związków pielęgniarek i położnych.”.

Skarżący wskazał też, że z uwagi na wskazane w skardze kasacyjnej

argumenty uznać należy niniejszą skargę za oczywiście uzasadnioną, co

dodatkowo przemawia za przyjęciem jej do rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku

o przyjęcie skarżący stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia

przepisów w takim stopniu, że nawet bez dogłębnej analizy, a jedynie opierając się

o przedstawione w skardze kasacyjnej argumenty można stwierdzić, że zaskarżone

orzeczenie obarczone jest wadą.

W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną powódka J.J. wniosła o

odmówienie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a w przypadku przyjęcia jej

do rozpoznania oddalenie jej w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz

powódki kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszej sprawie sformułowana została w

sposób, który uniemożliwia jej przyjęcie do dalszego, merytorycznego rozpoznania.

Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca konstruując wymagania skargi

kasacyjnej, wyodrębnił w oddzielnych przepisach art. 3984 k.p.c. obowiązek

przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) i obowiązek

przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia

(§ 2). Chodzi zatem o dwa odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które

spełniają określone cele i podlegają ocenie Sądu Najwyższego na różnych etapach

postępowania kasacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego

uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone

podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do

rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą

I PSK 123/26

6

być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione,

czego w niniejszej sprawie zabrakło. Dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c.

nie wystarczy więc odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, bo

choć dla obu tych przesłanek argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy, w

ramach przedsądu, bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające

przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana,

aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych

elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać. Skarga

kasacyjna jest wszak szczególnym środkiem zaskarżenia realizującym przede

wszystkim interes publiczny, polegający na usuwaniu rozbieżności w orzecznictwie

sądów powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju prawa, zatem uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno koncentrować się na

wykazaniu, że takie okoliczności w sprawie zachodzą (postanowienia Sądu

Najwyższego: z 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, LEX nr 449007; z 10 marca

2008 r., III UK 4/08, LEX nr 459291; z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr

404134 i z 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08, LEX nr 406392).

Strona skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wskazała, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy występuje istotne zagadnienie

prawne sprowadzające sią do udzielenia odpowiedzi na sformułowane we wniosku

pytanie. Odwołała się więc do przesłanki przedsądu wskazanej w przepisie

art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. zapominając jednak, że dla wykazania istnienia zadnienia

prawnego, i to zagadnienia istotnego w rozumieniu powyższego przepisu, nie

wystarczy przedstawienie Sądowi Najwyższemu pytania. W uzasadnieniu wniosku,

wskazującego na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, winno

zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz powinny zostać przedstawione

argumenty prawne, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim

problemu. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w judykaturze, skarżący ma w tym

zakresie obowiązek wywiedzenia i uzasadnienia występującego w sprawie

problemu prawnego w sposób zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy

przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie

art. 390 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 19 marca 2012 r.,

I PSK 123/26

7

II PK 296/11, LEX nr 1214580; 11 czerwca 2013 r., II UK 71/13, LEX nr 1331300;

16 maja 2018 r., III UK 151/17, LEX nr 2553867 czy 12 maja 2021 r., I USK 163/21,

LEX nr 3252537). Oznacza to w praktyce, że zagadnienie prawne musi odpowiadać

określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o

okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z

dokonanych przez sąd ustaleń (wyrok Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 1996 r.,

II UR 5/96, OSNAPiUS 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie Sądu Najwyższego z

7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571, z 5 lipca 2023 r., I CSK 6182/22,

LEX nr 3578533), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by

umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,

niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu

(por. A. Góra-Błaszczykowska, Środki zaskarżenia w postępowaniu cywilnym.

Komentarz do art. 367-42412 k.p.c., Warszawa 2014, komentarz do art. 3989 wraz

z przytoczonym orzecznictwem; postanowienia Sądu Najwyższego:

z 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22 października 2002 r.,

III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179, z

13 lipca 2023 r., I CSK 2570/22, LEX nr 3582702), 3) pozostawać w związku z

rozpoznawana sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne

(a zatem poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się

zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie

dla rozwoju prawa lub funkcje precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych

spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest

uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze

rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub gdy istnieją rozbieżne poglądy w tym

zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to

zagadnienie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 marca 2010 r.,

II UK 400/09, LEX nr 577468, z 7 lutego 2019 r., I UK 29/18, LEX nr 2617355 i z 27

kwietnia 2021 r., II PSK 68/21, LEX nr 3252281). Tego w niniejszym przypadku

zabrakło. Tym bardziej, że z jednej strony Sąd Najwyższy w uchwale składu

siedmiu sędziów z dnia 15 września 2004 r. uznał, że wprowadzenie układem

zbiorowym pracy mniej korzystnych dla pracowników warunków nabywania i

ustalania wysokości niektórych składników wynagrodzenia za pracę wymaga

I PSK 123/26

8

wypowiedzenia dotychczasowych warunków umowy o pracę także wtedy, gdy

ukształtowane nowym układem wynagrodzenie nie uległo obniżeniu (III PZP 3/04,

OSNP 2005 nr 4, poz. 49, str. 146). Z drugiej natomiast strony w wyroku

z 23 kwietnia 2025 r. (I PSKP 3/25, OSNP 2025 nr 10, poz. 98) Sąd Najwyższy

uznał, że od 1 lipca 2022 r. cechą kwalifikującą do grupy zawodowej nr 2, o której

mowa w załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w

podmiotach leczniczych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2139 ze zm.), było legitymowanie

się pielęgniarki tytułem zawodowym magister pielęgniarstwa albo położnej tytułem

magister położnictwa, z wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w

dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, a także wykonywanie pracy

na stanowiskach, na których wymagane były takie kwalifikacje zawodowe, przy

czym determinantem podstawowym było adekwatne wykształcenie i specjalizacja.

Wykładnia prokonstytucyjna, funkcjonalna, celowościowa oraz historyczna, mimo

braku pełnej jasności wykładni językowej, uzasadniają ustalenie dla pielęgniarki lub

położnej wskaźnika pracy w wysokości 1,29, jeżeli pracodawca nie dostosował

struktury zatrudnienia ani zakładowego regulaminu wynagradzania od 1 lipca

2022 r. do grup zawodowych według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym

stanowisku stosownie do załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. a

pracownik faktycznie wykonuje zadania służbowe, mając wykształcenie i

kwalifikacje określone w punkcie 2 tego załącznika. Ustalenie przez pracodawcę na

podstawie art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. wskaźnika pracy pielęgniarki

poniżej 1,29 mogło podlegać weryfikacji w postępowaniu odwoławczym od

wypowiedzenia zmieniającego warunki płacowe. Powołanie się przez pracodawcę

w uzasadnieniu wypowiedzenia warunków płacy tylko na konieczność wykonania

art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. w związku z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia

26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych

oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1352) było niewystarczające i z

przyczyn formalnych mogło implikować uwzględnienie odwołań pracowników

(art. 30 § 4 k.p. w związku z art. 42 § 1 i art. 45 § 1 k.p.).

I PSK 123/26

9

Strona skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wskazała także, przywołując przepis art. 3689 § 1 pkt 4 k.p.c., że skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona – nie uzasadniając w ogóle swojego stanowiska w tym

zakresie. Tymczasem odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście

zachodzi. Oznacza to, że strona skarżąca musi wskazać, w czym (w jej ocenie)

wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że

rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia

(nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem

wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Strona

skarżąca powinna więc w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną postać

naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego

oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05,

OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531;

z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126 i z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11,

LEX nr 1215774). Ponadto, przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie

się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób

ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Takiej

okoliczności strona skarżąca jednak także nie wykazała.

Podkreślić także należy, że w niniejszej sprawie że wadliwy jest sam sposób

sformułowania wniosku – co świadczy o jego bezpodstawności. Nie można bowiem

twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona - co oznacza oczywistą

bezzasadność zaskarżonego orzeczenia, a więc niewymagającą jakichkolwiek

dociekań lub analiz, a jednocześnie wskazywać na występowanie w sprawie

istotnego zagadnienia prawnego - wymagającego z natury rzeczy pogłębionych

rozważań (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 17 lipca 2019 r., III CSK 148/19, LEX nr

2751796 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK

577/17, LEX nr 2497710). Tego typu argumentacja, nawet w sytuacji podnoszenia

jej w sposób „ewentualny”, podważa zasadność wniosku.

I PSK 123/26

10

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2

k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, orzekając o kosztach

postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 108 § 1, art. 98 § 1, 11 k.p.c. w związku z

art. 39821 k.p.c. w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 9 ust. 1 pkt 2 w zw.

z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2026 r., poz. 118).

DS.

[SOP]