Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
I PSK 157/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
5 marca 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy nie przyjął skargi spółki w sporze o zwolnione pielęgniarki

Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania

Spór

Pięć pielęgniarek i jedna pracownica spółki domagały się od pracodawcy odszkodowania za rozwiązanie umów bez wypowiedzenia, a jedna z nich także przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Spółka twierdziła, że powódki dokonywały antydatowanych wpisów w dokumentacji medycznej.

Ustalenia sądu

Sąd Rejonowy w Siedlcach przywrócił powódkę A.J. do pracy i zasądził odszkodowania dla pozostałych powódek. Sąd Okręgowy oddalił apelację spółki, a fakt antydatowanych wpisów spółka przedstawiała jako bezsporny.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej spółki i zasądził od niej po 240 zł na rzecz każdej z sześciu powódek wraz z odsetkami za kasację.

Dlaczego

Skarżąca spółka nie wykazała, że jej skarga jest oczywiście uzasadniona, a zarzut dotyczący art. 8 k.p. dotyczy oceny nadużycia prawa, która mieści się w swobodnym uznaniu sądu. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się szczególnie rażącego i oczywistego naruszenia.

Dla firm

Zarzut naruszenia art. 8 k.p. nie wystarczy do przyjęcia skargi kasacyjnej, jeśli skarżący nie wykaże, na czym polega oczywista zasadność skargi. Ocena nadużycia prawa należy do sędziowskiego uznania i w kasacji podlega kontroli tylko przy szczególnie rażącym naruszeniu.

Więcej o sprawie

Według spółki pielęgniarki dokonywały antydatowanych wpisów w dokumentacji wypisanych pacjentów. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił apelację spółki, a Sąd Najwyższy nie przyjął jej skargi kasacyjnej.

Sąd Rejonowy w Siedlcach przywrócił jedną z powódek do pracy i zasądził odszkodowania dla pozostałych pięciu.

Skarżąca upatruje kwalifikowanego naruszenia przez Sąd II instancji przede wszystkim przepisu art. 8 k.p.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Sygnatura
I PSK 157/26

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

I PSK 157/26

POSTANOWIENIE

Dnia 5 marca 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jarosław Sobutka

w sprawie z powództwa M.K., B.G., E.M., D.N., M.R. i A.J.

przeciwko M. w S. Sp. z o.o.

o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy

i odszkodowanie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w dniu 5 marca 2026 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego

w Siedlcach z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt IV Pa 17/24,

I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

II. zasądza od M. w S. Sp. z o.o. na rzecz M.K., B.G., E.M., D.N.,

M.R. i A.J. kwotę po 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych, wraz z

ustawowymi odsetkami za czas po upływie tygodnia od dnia

doręczenia zobowiązanemu orzeczenia do dnia zapłaty - tytułem

zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

kasacyjnym.

DS

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych,

wyrokiem z 15 lutego 2024 r. (sygn. akt IV P 197/21), wydanym w sprawie z

powództwa B.G., A.J., M.K., E.M., D.N. i M.R., przeciwko M. w S.

I PSK 157/26

2

sp. z o.o. z siedzibą w S., o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie za czas

pozostawania bez pracy i odszkodowanie:

1. przywrócił powódkę A.J. do pracy w M. w S. sp. z o.o. z siedzibą w S. na

poprzednich warunkach;

2. zasądził od M. w S. sp. z o.o. z siedzibą w S na rzecz:

1. powódki B.G. kwotę 26.769,33 zł, tytułem odszkodowania za niezgodne z

prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie od 1 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty;

2. powódki M.K. kwotę 27.301,44 zł, tytułem odszkodowania za niezgodne z

prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie od 22 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty;

3. powódki E.M. kwotę 27.078,06 zł, tytułem odszkodowania za niezgodne z

prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie od 28 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty;

4. powódki D.N. kwotę 9.088,93 zł, tytułem odszkodowania za niezgodne z

prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie od 29 listopada 2021 r. do dnia zapłaty;

5. powódki M.R. kwotę 28.231,14 zł, tytułem odszkodowania za niezgodne z

prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie od 28 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty;

6. powódki A.J. kwotę 30.245,55 zł, tytułem wynagrodzenia za czas

pozostawania bez pracy, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 22

grudnia 2021 r. do dnia zapłaty, pod warunkiem podjęcia przez nią pracy po

przywróceniu;

7. zasądził od M. w S. sp. z o.o. z siedzibą w S, tytułem zwrotu kosztów

procesu na rzecz:

1. powódki B.G. kwotę 5.680 zł, w tym 1.080 zł, tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty;

2. powódki A.J. kwotę 8.976 zł, w tym 1.080 zł, tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za

I PSK 157/26

3

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty;

3. powódki M.K. kwotę 7.905 zł, w tym 1.080 zł, tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty;

4. powódki E.M. kwotę 8.100 zł, w tym 1.080 zł, tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty;

5. powódki D.N. kwotę 1.080 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie

w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się

orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty;

6. powódki M.R. kwotę 5.920 zł, w tym 1.080 zł, tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty;

7. zasądził od M. w S. sp. z o.o. z siedzibą w S, na rzecz Skarbu Państwa -

Sądu Rejonowego w Siedlcach kwotę 10.847 zł, tytułem tej części opłat od

pozwów, od uiszczenia których zostały zwolnione powódki B.G., D.N. i M.R.;

8. nadał rygor natychmiastowej wykonalności wyrokowi w punkcie 2: ppkt a do

kwoty 8.923,11 zł, w ppkt b do kwoty 9.100,48 zł, w ppkt c do kwoty

9.359,11 zł, w ppkt d do kwoty 9.696,31 zł i w ppkt e do kwoty 9.614,85 zł.

Na skutek apelacji pozwanej spółki oraz powódki A.J., Sąd Okręgowy w

Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 18 grudnia

2024 r. (sygn. akt IV Pa 17/24):

1. oddalił w całości apelację pozwanej spółki;

2. zasądził od M. w S. sp. z o.o. z siedzibą w S, na rzecz powódki M.K. kwotę

120 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

apelacyjnym, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za

I PSK 157/26

4

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty;

3. zasądził od M. w S. sp. z o.o. z siedzibą w S, na rzecz powódki B.G. kwotę

120 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

apelacyjnym, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty;

4. zasądził od M. w S. sp. z o.o. z siedzibą w S, na rzecz powódki E.M. kwotę

120 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

apelacyjnym, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty;

5. zasądził od M. w S. sp. z o.o. z siedzibą w S, na rzecz powódki D.N. kwotę

120 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

apelacyjnym, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty;

6. zasądził od M. w S. sp. z o.o. z siedzibą w S, na rzecz powódki M.R. kwotę

120 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

apelacyjnym, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty;

7. zasądził od M. w S. sp. z o.o. z siedzibą w S, na rzecz powódki A.J. kwotę

120 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

apelacyjnym, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od

uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty;

8. odrzucił apelację powódki A.J.;

9. zasądził od powódki A.J. na rzecz M. w S. sp. z o.o. z siedzibą w S kwotę

1.000 zł, tytułem częściowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu apelacyjnym, wraz z odsetkami w wysokości odsetek

ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas

I PSK 157/26

5

od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty, a w

pozostałej części odstąpił od obciążenia powódki A.J. kosztami zastępstwa

procesowego pozwanego.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, do Sądu

Najwyższego wywiodła odwołująca spółka, zaskarżając wskazany judykat w

zakresie rozstrzygnięć zawartych w punktach od I do VII wyroku, tj. w zakresie

oddalającym apelację pozwanej i obciążającym ją kosztami postępowania

apelacyjnego, zarzucając rozstrzygnięciu:

1. art. 52 § 2 k.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało

przyjęciem przez Sąd II instancji, że pozwana nie zachowała

jednomiesięcznego terminu z tego przepisu do złożenia oświadczenia woli o

rozwiązaniu stosunku pracy, podczas gdy z całokształtu zebranego materiału

dowodowego wynika, że pozwana złożyła oświadczenie w ustawowo

wyznaczonym terminie;

2. art. 52 § 2 k.p. w związku z art. 8 k.p., przez niewłaściwe zastosowanie art.

52 § 2 k.p. oraz niezastosowanie art. 8 k.p. i przyjęcie, że złożenie przez

pracodawcę oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania

okresu wypowiedzenia z winy pracownika nastąpiło z przekroczeniem

jednomiesięcznego terminu, podczas gdy powódki swoim rażąco nagannym

zachowaniem nadużyły zaufania pracodawcy i zagroziły słusznym interesom

pracodawcy oraz pacjentom, w których dokumentacji dokonywały

nieuprawnionych zmian, co winno skutkować przyjęciem, że nadużycie

prawa skutkowało tym, że nie korzystają one z ochrony wynikającej z art. 52

§ 2 k.p. (niezależnie od faktu, że pozwana konsekwentnie stoi na

stanowisku, że termin ten został zachowany);

3. art. 8 k.p., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy żądania powódek

stanowią nadużycie prawa podmiotowego z uwagi na sprzeczność z

zasadami współżycia społecznego i społecznego gospodarczym

przeznaczeniem prawa, co skutkowało uwzględnieniem powództw w

kontekście rażącego, nieakceptowanego społecznie naruszenia zasad

postępowania przez osoby wykonujące zawód medyczny, na których

I PSK 157/26

6

spoczywa prawny obowiązek postępowania zgodnie z zasadami etyki

zawodowej, zwłaszcza, że:

1. dokonanie antydatowanych wpisów w dokumentacji wypisanych pacjentów

jest bezsporne;

2. jednym z podstawowych obowiązków powódek wykonujących zawód

pielęgniarki było należyte prowadzenie dokumentacji medycznej pacjentów z

poszanowaniem zasad wynikających z powszechnych i wewnętrznych

regulacji;

3. naruszenie miało charakter ciężki, rozumiany jako działanie umyślne, nie

zasługujące na usprawiedliwienie okolicznościami związanymi z pandemią

covid-19;

4. istotnie zagrażało interesom pracodawcy w kontekście roszczeń pacjentów,

jak również odpowiedzialności przed płatnikiem (NFZ), z tytułu rozbieżności

w poszczególnych wersjach dokumentacji medycznej (wbrew twierdzeniom

Sądu nawet realne zagrożenie interesów pracodawcy w postaci możliwości

zgłoszenia zasadnych roszczeń, stanowi jeden z elementów warunkujących

rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia);

5. art. 8 k.p. w związku z art. 45 § 2 zdanie pierwsze i § 3 k.p. w związku

z art. 4771 k.p.c., poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy w stosunku do

powódki A.J. (domagającej się przywrócenia do pracy), zasadne było, co

najmniej odmowne rozpoznanie żądania przywrócenia do pracy i ewentualne

rozważenie zasądzenia w to miejsce odszkodowania (niezależnie od faktu,

że pozwana konsekwentnie stoi na stanowisku, że powództwo podlega

oddaleniu w całości), zważywszy na naruszenie zasad współżycia

społecznego dyskwalifikującego możliwość dalszej współpracy;

6. niezastosowanie art. 8 k.p. w związku z treścią art. 13 ust. 1 ustawy z dnia

24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy, w zakresie dotyczącym

powódki M.K., poprzez uwzględnienie przywoływanej przez nią ochrony

stosunku pracy wynikającej ze statusu społecznego inspektora pracy, w

sytuacji, gdy powoływanie się na tę ochronę stoi w sprzeczności z zasadami

współżycia społecznego i czyni tę ochronę bezskuteczną w realiach

niniejszej sprawy.

I PSK 157/26

7

W związku ze stawianymi zarzutami, skarżąca spółka wniosła o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, jako oczywiście uzasadnionej (art. 3989 § 1 pkt 4

k.p.c.) oraz uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie

sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Siedlcach, przy

pozostawieniu temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego,

względnie - w przypadku uznania zasadności skargi i stwierdzenia dopuszczalności

orzeczenia, co do istoty sprawy - zmianę wyroku w zaskarżonej części i oddalenie

powództw oraz zasądzenie na rzecz pozwanej od powódek zwrotu kosztów

postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego

od dnia uprawomocnienia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

skarżąca spółka wskazała, że skarga kasacyjna w przedmiotowej sprawie jest

oczywiście uzasadniona, gdyż w sprawie doszło do kwalifikowanego i oczywistego

naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Sąd II instancji w sposób oczywisty

naruszył przepisy jasne i jednoznaczne, których wykładnia i stosowanie nie budzi

zdaniem skarżącej żadnych wątpliwości. Analiza zaskarżonego wyroku wskazuje

prima facie, że Sąd Okręgowy, choć zakwalifikował działania powódek w kategorii

ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, nie dokonał

należytej oceny ich postępowania oraz zgłaszanych przez nie roszczeń przez

pryzmat dyspozycji art. 8 k.p. Sąd zaniechał również analizy art. 8 k.p. w

zestawieniu z możliwościami jakie daje Sądowi art. 4771 k.p.c., który umożliwia

przyznanie świadczenia alternatywnego wbrew woli powoda (np. przyznania

odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy - dotyczy powódki A.J.). W

przekonaniu skarżącej, choć ocena sprawy przez pryzmat art. 8 k.p. jest

zindywidualizowana, to ustalony stan faktyczny pozwala w świetle zasad

doświadczenia życiowego na jednoznacznie negatywną ocenę żądania

zgłaszanego przez powódki z perspektywy przyjętych norm społecznych i zasad

właściwego postępowania. Niezależnie jednak od tego pozwana spółka

konsekwentnie stoi na stanowisku, że rozwiązanie umów z powódkami nastąpiło w

terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się od uzyskania przez pracodawcę

I PSK 157/26

8

dostatecznej ilości danych, umożliwiających rzetelną analizę sprawy i podjęcie

decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy. Pozwana wskazała również, że przez

pryzmat art. 8 k.p. miała prawo różnicowania sankcji wobec osób które dopuściły

się tego rodzaju naruszenia, biorąc pod uwagę obiektywne okoliczności, takie jak

zatrudnienie niektórych osób przy świadczeniach specjalistycznych, konieczne do

zabezpieczenia dobra pacjenta, które niemożliwe były do powierzenia innym

pracownikom, przy jednoczesnym uwzględnieniu innych kryteriów związanych z

dokonywanymi wpisami, czy też samą postawą prezentowaną przez poszczególne

osoby w obliczu ujawnionych naruszeń. Okoliczności te zostały wyjaśnione wtoku

postępowania przez reprezentantów pozwanej spółki i były wyjaśniane w szeregu

pism procesowych.

W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną powódki wniosły o

nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oddalenie skargi kasacyjnej i

zasądzenie od strony przeciwnej kosztów procesu za postępowanie przed Sądem

Najwyższym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszej sprawie nie kwalifikuje się do

przyjęcia i dalszego merytorycznego rozpoznania.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że skarga kasacyjna podlega badaniu

(na etapie przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych.

Zgodnie z art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność

postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli tak zwanego przedsądu,

ustawodawca zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek

zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne.

I PSK 157/26

9

Ograniczenie przesłanek, wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. do czterech ma, w

konsekwencji, zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i

procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których mogą być

zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się instrumentem

wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie w każdej

sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w

warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga

kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym bowiem razie Sąd

Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a

jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w

zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie.

Formułując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona

skarżąca wskazała, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona –

przywołano więc przesłankę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Nie wykazała

jednak rzeczywistego występowania przywołanej przez siebie przesłanki.

Odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga bowiem nie tylko

powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,

ale również wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że

strona skarżąca musi wskazać, w czym (w jej ocenie) wyraża się „oczywistość”

zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest

uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego)

określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Strona skarżąca powinna więc w wywodzie

prawnym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego

lub procesowego, polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75;

z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11,

LEX nr 1215126 i z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto,

przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której

zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza

I PSK 157/26

10

konkretne przepisy prawa. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada

2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171).

Skarżąca upatruje kwalifikowanego naruszenia przez Sąd II instancji przede

wszystkim przepisu art. 8 k.p. – podobnie jak to miało miejsce m.in. w

rozpoznawanej wcześniej sprawie o sygn. I PSK 150/26. Sąd Najwyższy

wielokrotnie wypowiadał się w kwestiach wykładni i zastosowania tego przepisu w

konkretnych stanach faktycznych sprawy. Na podstawie art. 8 k.p. każde działanie

albo zaniechanie może być uznane za nadużycie prawa, jeśli występuje jedna z

dwóch przesłanek: obiektywna sprzeczność ze społeczno-gospodarczym

przeznaczeniem prawa lub obiektywna sprzeczność z zasadami współżycia

społecznego. Trzeba jednak pamiętać, że art. 8 k.p., po pierwsze, dotyczy

nadużycia, a nie naruszenia prawa oraz, po drugie, odnosi się do nadużycia prawa

podmiotowego, które ma naturę cywilnoprawną (w szerokim rozumieniu). Skoro

hipotezą normy art. 8 k.p. objęte są przypadki nadużycia a nie obrazy prawa, to

regulacja ta nie dotyczy sytuacji, gdy określony podmiot narusza przepisy prawa

materialnego. Konstrukcja ta obejmuje właśnie przypadki, w których zachowanie

określonego podmiotu spełnia formalnie wszystkie wymagania przewidziane

przepisem prawa, natomiast z innych - pozaprawnych - względów (np. społecznych

czy moralnych) zachowanie to nie zasługuje na ochronę prawną. Posłużenie się

konstrukcją nadużycia prawa jest więc z założenia dopuszczalne tylko wyjątkowo i

musi mieć szczególne, wyraźne uzasadnienie merytoryczne i formalne, a

zwłaszcza usprawiedliwienie we w miarę skonkretyzowanych regułach, głównie o

konotacji etycznej, moralnej i obyczajowej. Przepis ten, z uwagi na wyjątkowość

możliwości jego zastosowania, upoważnia sąd do oceny, w jakim zakresie działanie

lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie

korzysta z ochrony prawnej, ale wyłącznie w nierozłącznym związku z

całokształtem okoliczności konkretnej sprawy. Ocena, czy w konkretnym przypadku

ma zastosowanie norma art. 8 k.p., mieści się w granicach swobodnego uznania

sędziowskiego. Sfera ta w ramach postępowania kasacyjnego może podlegać

kontroli tylko w przypadku szczególnie rażącego i oczywistego naruszenia (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z 10 grudnia 2024 r., III PSK 97/23, Legalis nr

3168618; postanowienie Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2024 r., II PSK 40/23,

I PSK 157/26

11

Legalis nr 3044656) – z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w niniejszej

sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 §

2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, orzekając o kosztach

postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 108 § 1, art. 98 § 1, 11 k.p.c. w związku z

art. 39821 k.p.c. w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 9 ust. 1 pkt 1

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. 2026 r., poz. 215).

DS.

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.