Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi spółki i zasądził od niej 1350 zł kosztów

Sąd Okręgowy w Rybniku wyrokiem z dnia 18 września 2025 r. oddalił

apelację pozwanej T. Spółki z o. o. z siedzibą w T. od wyroku Sądu Rejonowego w

Rybniku z dnia 10 marca 2025 r., którym zasądzono od pozwanej na rzecz powoda

J.M. kwotę 27.745,36 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14

października 2024 r. tytułem odszkodowania z uwagi na naruszenie zasady równego

traktowania w zatrudnieniu (pkt 1) oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę

1.350 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia

I PSK 692/26

2

pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono,

do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję

(pkt 2).

W tej sprawie spór dotyczył odszkodowania za naruszenie przez pozwaną

zasady równego traktowania w zatrudnieniu za okres świadczenia przez powoda

pracy od dnia 1 sierpnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., gdyż powód dochodził

już od pozwanej odszkodowania za wcześniejszy okres. Zdaniem Sądu Okręgowego

nie sposób zgodzić się z twierdzeniem pozwanej, jakoby Sąd pierwszej instancji nie

wykazał, w jaki sposób zostało obliczone zasądzone na rzecz powoda

odszkodowanie. Wynagrodzenie powoda za objęty żądaniem pozwu okres na dzień

31 grudnia 2023 r. wynosiło łącznie kwotę 164.073 zł, a wynagrodzenie pracownika

nr […] wykonującego jednakowe obowiązki kwotę 185.958 zł. Z zestawienia obu tych

kwot wynika, że wynagrodzenie powoda było znacznie zaniżone, a w całym spornym

okresie różnica w wynagrodzeniu zasadniczym powoda wynosiła kwotę 20.454 zł.

Podobnie było z premią kwartalną, którą powód winien otrzymać w wyższej

wysokości (proporcjonalnie do przysługującego mu wynagrodzenia zasadniczego w

wysokości ustalonej przez Sąd Rejonowy) w łącznej kwocie 1.643,60 zł. Ponadto w

spornym okresie powód powinien otrzymać dodatkowo wynagrodzenie za pracę w

godzinach nadliczbowych, odpowiednio za nadgodziny w soboty i niedziele kwotę

5.128,18 zł, zaś za nadgodziny w dni powszednie kwotę 428,58 zł, łącznie jest to

5.556,76 zł.

Z zebranych przez Sąd Rejonowy dowodów wynika, że podstawą niższych

wynagrodzeń pracowników z obszaru […] były wyłącznie zaszłości historyczne, w

wyniku których pracownicy tego obszaru byli gorzej wynagradzani niż pracownicy

pracujący w innych częściach kraju. Pozwana pomimo ciążącego na niej ciężaru

dowodu nie wykazała, że to zróżnicowanie wynagrodzenia pracowników było

zasadne. W pismach procesowych wyjaśniała, że wynagrodzenie powoda nie

odbiegało od wynagrodzenia innych pracowników tej samej komórki organizacyjnej,

co nie miało znaczenia, gdyż nierówność dotyczyła wynagrodzeń pracowników z

różnych obszarów kraju, a nie w ramach jednostki organizacyjnej powoda (tj. obszaru

[…]). Podnosiła również, że różnice w wynagrodzeniu wynikają z wynagrodzeń

obowiązujących wcześniej w przejętych przez nią zakładach pracy, a ujednolicenie

wynagrodzeń było trudne i długotrwałe z uwagi na konieczność negocjacji z licznymi

związkami zawodowymi i trudności finansowe. Jednak to wyjaśnienie Sąd Okręgowy

I PSK 692/26

3

uznał za niewystarczające, gdyż od momentu przejęcia zakładu pracy powoda

minęło 7 lat, pozwana miała zatem dostatecznie dużo czasu na zrównanie

wynagrodzeń przejmowanych pracowników. Ilość świadczonej przez powoda i

innych pracowników pracy była uzależniona od rozległości terenu i zagęszczenia

urządzeń przesyłowych, co powodowało, że praca poszczególnych pracowników

była zbliżona, lecz nie identyczna. Nie zmienia to jednak, że to na pracodawcy

spoczywał rzeczywisty obowiązek stosowania przejrzystych, czytelnych i

jednakowych dla wszystkich pracowników kryteriów oraz obowiązek stosowania

mechanizmu, polegającego na bieżącym porównywaniu wysokości wynagrodzeń

pracowników i analizowaniu przyczyn zróżnicowania wynagrodzeń pracowników,

wykonujących pracę jednakową lub pracę o jednakowej wartości. O tych

obowiązkach pracodawca zapomniał, o czym świadczą kierowane do niego pisma

pracowników przejętych w trybie art. 231 k.p.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego wniosła pozwana,

zaskarżając wyrok ten w całości i zarzucając naruszenie prawa procesowego,

mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 3271 § 1 pkt 1 k.p.c., przez brak

podania konkretnych i szczegółowych przyczyn i sposobu wyliczenia zasądzonego

odszkodowania, a także przez ogólne wskazanie wiarygodności dowodów, na

których Sąd Okręgowy się oparł oraz podstawy prawnej wyroku bez podania, jakie

przepisy i z jakich przyczyn zostały wzięte pod uwagę przy ustalonym stanie

faktycznym, 2) art. 387 § 21 pkt 1 k.p.c., przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy

faktycznej rozstrzygnięcia w związku z przyjęciem ustaleń i argumentacji Sądu

pierwszej, podczas gdy były one ogólnikowe i lapidarne.

Skarżąca zarzuciła także w skardze naruszenie przepisów prawa

materialnego, polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, a to: 1) art. 78 § 1 i art.

112 k.p. oraz Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy (ZUZP) obowiązującego u

skarżącej, a w szczególności jego art. 10 ust 1, przez oddalenie apelacji, podczas

gdy powód otrzymywał wynagrodzenie zgodne z tymi aktami prawnymi, a zatem

adekwatne co do rodzaju, ilości i jakości swojej pracy, 2) art. 183b § 1 k.p., przez

przyjęcie, że skarżąca nie wykazała obiektywnych przesłanek różnicujących

wynagrodzenia pracowników na stanowiskach elektromonterów, 3) art. 183c § 1 i 3

k.p. polegające na bezzasadnym przyjęciu, że prace wykonywane przez powoda były

o jednakowej wartości jak prace innych pracowników, w szczególności wskazanych

jako pracownicy porównawczy, 4) art. 183d k.p., przez uznanie, że doszło do

I PSK 692/26

4

naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu w zakresie wynagrodzenia,

a zatem naruszenia zakazu dyskryminacji, podczas gdy nie wykazano, na jakiej

zasadzie ta dyskryminacja miałaby polegać.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wyroku

Sądu Rejonowego w jego punktach 1, 3-5 i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania przez Sąd Rejonowy wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania,

ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy

Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach, a

ponadto o zasądzenie kosztów procesu zgodnie z treścią rozstrzygnięcia.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała

na oczywistą zasadność skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) z uwagi na rażące

naruszenie prawa materialnego oraz na występujące w sprawie istotne zagadnienie

prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), sprowadzające się do pytania - „czy sąd pracy

orzekający o odszkodowaniu za naruszenie zasady równego traktowania

niemającego postaci dyskryminacji, albo też spełniające kryteria dyskryminacji

uprawniony jest do zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 183d k.p.?”

Konieczne jest bowiem rozwiązanie kwestii, w jaki sposób i na jakiej zasadzie

należy wyliczyć odszkodowanie, podczas gdy żaden przepis prawa materialnego nie

daje podstaw do przyjęcia pewnej metodologii wyliczenia odszkodowania za

naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu w zakresie wynagradzania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi

do rozpoznania oraz o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz zwrotu kosztów

procesu za postępowanie kasacyjne, w tym kosztów zastępstwa procesowego,

według norm przepisanych lub według spisu kosztów, jeśli spis zostanie złożony

przez pełnomocnika powoda, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie do dnia zapłaty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej merytorycznego

rozpoznania.

Instytucja skargi kasacyjnej ma charakter nadzwyczajnego środka

zaskarżenia, czego wyrazem jest m.in. istotne ograniczenie dostępności tego środka

pod względem dopuszczalnych jego podstaw. Pomimo pozostawienia w art. 3983 §

I PSK 692/26

5

1 k.p.c. możliwości zaskarżenia orzeczenia z powodu naruszenia prawa

materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz z

powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny

wpływ na wynik sprawy, zakres tych zarzutów w odniesieniu do wszystkich

podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi został ograniczony.

W myśl art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące

ustalenia faktów lub oceny dowodów. Oznacza to jednoznaczne określenie funkcji

Sądu Najwyższego, który jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym trzeciej

instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od

każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie,

a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu

publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc

instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę

zaskarżonego orzeczenia (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 10

kwietnia 2008 r., III UK 6/08, LEX nr 469183).

Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej jej rozpoznanie następuje tylko z

przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. wówczas, gdy w

sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt

3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Obowiązkiem skarżącego jest

sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel

wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika

z oceny czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich

stanowi art. 3989 § 1 k.p.c.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała

się na dwie przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c., tj. oczywistą zasadność skargi kasacyjnej

(pkt 4) oraz istotne zagadnienie prawne (pkt 1).

Przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w ujęciu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

należy rozumieć sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w

sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Oczywiste naruszenie prawa

powinno być rozumiane jako widoczna od razu, bez potrzeby dokonywania

I PSK 692/26

6

pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z

brzmieniem przepisów albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr

453107; z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109; z dnia 26 lutego 2001

r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494; z dnia 17 października 2001 r., I

PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01,

OSNP 2004 nr 6, poz. 100 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r.,

I UK 218/07, LEX nr 375616). Oznacza to, że we wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego uzasadnieniu, niezbędne jest powołanie

konkretnych przepisów prawa, z którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty

sposób sprzeczny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2012

r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Przyjmuje się, że nie spełnia tych wymagań

odwołanie się do podstaw kasacyjnych i opatrzenie zawartego tam zarzutu

określeniem „rażącego”, czy „ewidentnego” naruszenia prawa, jeżeli nie zostanie

wykazane, w czym przejawia się oczywistość wydania wadliwego orzeczenia (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 lutego 2014 r., III PK 86/13, LEX nr

1644571; z dnia 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, LEX nr 1511117; z dnia 11 kwietnia

2018 r., III UK 98/17, LEX nr 2497587). Chodzi zatem o taką sytuację, gdy nie tylko

zgłoszony zarzut naruszenia przepisu prawa jest słuszny, ale także stwierdzona

nieprawidłowość jest tego rodzaju, że powoduje jaskrawą wadliwość zaskarżonego

orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2016 r., V CSK

622/15, LEX nr 2057365).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sformułowany przez

skarżącą nie spełnia wyżej wymienionych warunków, niezbędnych do wykazania

oczywistej zasadności skargi, a jego uzasadnienie w istocie zmierza do

zakwestionowania przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych. Dezaprobata skarżącej

dla rozstrzygnięcia sprawy nie przesądza o oczywistości skargi kasacyjnej, a

podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny

dowodów (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2010 r., II UK 98/10,

OSNP 2012, nr 1-2, poz. 20 czy z dnia 4 lipca 2023 r., III PSKP 11/22, OSNP 2025

nr 3, poz. 240). Skarżąca stara się wykazać, że Sąd Okręgowy rażąco naruszył art.

78 § 1 k.p., gdyż bezrefleksyjnie przyjął za Sądem Rejonowym, że wynagrodzenie

powoda było niższe niż powinno, jedynie w oparciu o stwierdzenie, iż wynagrodzenie

porównywalnych pracowników zatrudnionych w innych obszarach znacząco różni się

I PSK 692/26

7

od wynagrodzenia powoda. Wynagrodzenie powoda – jak twierdzi skarżąca – było

ustalone zgodnie z kategorią zaszeregowania i było adekwatne do płacy przypisanej

do tej kategorii. W istocie jednak skarżąca prezentuje jedynie dogodny dla siebie stan

faktyczny ustalony na podstawie własnej oceny dowodów, co jest niedopuszczalne

(zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2020 r., II UK 9/19, LEX nr

3060768). Tymczasem Sądy meriti ustaliły, że podstawą niższych wynagrodzeń

pracowników z obszaru […] były wyłącznie zaszłości historyczne, a pozwany

pracodawca nie zdołał wykazać, że zróżnicowanie wynagrodzenia było zasadne

(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2023 r., I PSKP 3/22, OSNP 2023

nr 12, poz. 128). Sąd Najwyższy jako „sąd prawa”, rozpoznając nadzwyczajny środek

zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem

faktycznym sprawy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2018 r., I PK

50/17, LEX nr 2553397). Skoro w myśl art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej

nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, to nie mogą

one przemawiać również za oczywistą zasadnością skargi. W przeciwnym razie

zachodziłby dysonans między etapem przedsądu a późniejszym rozpoznaniem

podstaw kasacyjnych z ograniczeniem wynikającym z tego przepisu, a także wobec

związania ustaleniami stanu faktycznego, na którym oparto zaskarżony wyrok (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2019 r., I UK 89/18, LEX nr

2638107).

W przypadku zaś powołania jako podstawy wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania istnienia w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art.

3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), skarżący ma obowiązek nie tylko sformułować samo

zagadnienie, ale także - w uzasadnieniu wniosku - przedstawić odpowiednią

jurydyczną argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania

problemu prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od

sposobu rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych

przez sąd drugiej instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest

przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na

podstawie art. 390 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia

2025 r., III USK 143/24, LEX nr 3900096 oraz z dnia 24 czerwca 2025 r., II USK

375/24, LEX nr 3899576). Samo zaś zagadnienie prawne winno zostać

sformułowane w taki sposób, aby możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez

skarżącego wątpliwości, zatem musi w swej treści zawierać odwołanie do przepisu

I PSK 692/26

8

lub przepisów prawa, na tle których takie zagadnienie powstaje. Dopiero wówczas

Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest

rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002

nr 1, poz. 11, z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 nr 9, poz. 158; z

dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda z 2004 7-8, poz. 51).

Zgodnie ze stanowiskiem jednolicie wyrażanym w judykaturze, zagadnienie

prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: być

sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy

wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia

17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNAPiUS 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z dnia

7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); być przedstawione w sposób ogólny

i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej

odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia

konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 października

2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r., III CZP 64/02,

LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179); pozostawać

w związku z rozpoznawaną sprawą i dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście

istotne (a zatem poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego

konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne

mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla

rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego

zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem

prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją

rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów

konstruujących to zagadnienie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10

marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467 oraz z dnia 12 marca 2010 r., II UK

400/09, LEX nr 577468), który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w

orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla którego rozwikłania dotychczasowe

orzecznictwo jest niewystarczające.

Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia również tych kryteriów. Skarżąca nie

przedstawiła w nim jurydycznej argumentacji służącej wykazaniu, że zagadnienie

rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy (por.

I PSK 692/26

9

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr

393883; z dnia 3 lutego 2010 r., II UK 311/09, LEX nr 604212; z dnia 29 kwietnia

2021 r., I USK 99/21, LEX nr 3270192). Niewystarczające jest samo zadanie pytania

„na jakiej zasadzie, należy wyliczyć odszkodowanie, podczas gdy żaden przepis

prawa materialnego nie daje podstaw do przyjęcia pewnej metodologii wyliczenia

odszkodowania za naruszenie zasady równego zatrudnienia w zakresie

wynagradzania”. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c. jest bowiem problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego

abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozstrzygnięcie przez Sąd

Najwyższy przy okazji rozpoznania skargi kasacyjnej przyczyni się do rozwoju prawa

i jurysprudencji i będzie miało znaczenie nie tylko dla tej konkretnej, jednostkowej

sprawy, lecz także dla innych podobnych spraw.

Skarżąca próbuje przekonać Sąd Najwyższy, że „należy udzielić odpowiedzi

na pytanie, czy sąd pracy orzekający o odszkodowaniu za naruszenie zasady

równego traktowania nie mającego postaci dyskryminacji, albo też spełniające

kryteria dyskryminacji uprawniony jest do zasądzenia odszkodowania na podstawie

art. 183d k.p.” Tymczasem w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie

przyjmuje się, że do odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania (art.

112 k.p.) zastosowanie ma art. 183d k.p. (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24

sierpnia 2023 r., III PZP 1/23, LEX nr 3604636). O ile art. 112 i art. 113 k.p.

odwzorowują niejednorodne zasady prawa pracy, to przeciwdziałanie zakazowi

dyskryminacji i promowanie nakazu równego traktowania zostało ujednolicone.

Znaczy to tyle, że art. 18 § 3 k.p. i art. 183d k.p. mają zastosowanie zarówno w

przypadku nierównego traktowania, jak i dyskryminacji (zob. wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 9 maja 2019 r., III PK 50/18, OSNP 2020 nr 5, poz. 42 i z dnia 9

listopada 2022 r., I PSKP 98/21, LEX nr 3546267). Poza tym, roszczenie

odszkodowawcze, o którym mowa w art. 183d k.p., obejmuje wyrównanie uszczerbku

zarówno w dobrach majątkowych, jak i niemajątkowych. Wyrównanie to przysługuje

w wysokości nie niższej od minimalnego wynagrodzenia za pracę, bez względu na

rozmiar wyrządzenia jakiejkolwiek szkody (majątkowej lub niemajątkowej). Przy

ustalaniu wysokości odszkodowania należy stosować tzw. metodę dyferencyjną.

Opiera się ona na porównaniu stanu rzeczywistego dóbr poszkodowanego ze

stanem, który istniałby, gdyby nie doszło do zdarzenia powodującego szkodę.

Akceptując tę metodę jako zasadę, prowadzącą zazwyczaj do najwłaściwszych

I PSK 692/26

10

rezultatów, należy pamiętać o tym, że ma ona charakter określonego modelu

teoretycznego. Jej stosowanie powinno być wolne od automatyzmu i dostosowane

do okoliczności sprawy, przede wszystkim w aspekcie oceny elementów

miarodajnych i niemiarodajnych przy rekonstrukcji hipotetycznego stanu

majątkowego po stronie poszkodowanego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 24 lipca 2023 r., III PSK 106/22, LEX nr 3599758). Skoro kwestia ta została już

w orzecznictwie jednolicie wyjaśniona, to nie dochodzi do spełnienia przesłanki z art.

3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Ponadto nie można pominąć, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 stycznia

2024 r., I PSKP 39/22 (OSNP 2024, nr 6, poz. 60 z glosą aprobującą H. Szewczyk,

OSP 2026 nr 1, poz. 6), w sprawie dotyczącej roszczeń powoda z tytułu naruszenia

zasady równego traktowania w zatrudnieniu za okres zatrudnienia powoda u

skarżącej od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 30 listopada 2019 r., dokonał oceny

podobnych zarzutów skargi kasacyjnej skarżącej, uznając za uprawnione założenie,

że naruszenie zasady równych praw wymaga odniesienia do konkretnego

pracownika (zasada); jednak w szczególnie określonych sytuacjach (uzasadnionych

organizacją pracy lub wielopoziomową strukturą organizacyjną) możliwe jest

dokonanie porównania do kilku pracowników, a tym samym uśrednienie wartości

należnego odszkodowania (art. 112 w związku z art. 300 k.p. i art. 471 k.c.).

Natomiast postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r., I PSK 90/25 (LEX nr 3964024),

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania w sprawie obejmującej

kolejny okres zatrudnienia powoda od dnia 1 grudnia 2019 r. do dnia 31 lipca 2021

r. uznając, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona.

Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, orzekając o kosztach

postępowania kasacyjnego w myśl art. 98 § 1 i art. 99 w związku z art. 39821 k.p.c.

[SOP]