Wynagrodzenie 49 050 zł od wspólników spółki cywilnej. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Wyrokiem z 25 września 2023 r., IV P 523/19/N Sąd Rejonowy w Krakowie w

sprawie z powództwa W.W. przeciwko A.W. i R.W. prowadzącym działalność

gospodarczą pod firmą „E.” spółka cywilna w N. o zapłatę zasądził od pozwanych

A.W. i R.W. solidarnie na rzecz powódki W.W. kwotę 49.050 zł tytułem

wynagrodzenia za pracę wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od

kwot szczegółowo wskazanych w wyroku (pkt I), zasądził od pozwanych A.W. i

R.W. solidarnie na rzecz powódki W.W. kwotę 2 700 zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego (pkt II), nakazał pobrać solidarnie od pozwanych A.W. i

R.W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w

Krakowie kwotę 2.728,25 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (pkt III),

I PSK 85/26

2

wyrokowi w pkt I nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 2.100 zł (pkt

IV).

Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 9 lipca 2024 r., VII Pa 21/24,

oddalił apelację pozwanych oraz zasądził od A.W. i R.W. prowadzących działalność

gospodarczą pod firmą „ E.” Spółka Cywilna w N. na rzecz W.W. kwotę 1.350 zł

wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spłacie świadczenia pieniężnego za

okres od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku strona pozwana zarzuciła

naruszenie: 1. art. 22 § 1 k.p., art. 80 k.p., art. 140 k.p. oraz art. 83 § 1 k.c. w zw. z

art. 300 k.p.; 2. art. 387 § 1 k.p.c.

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący

uzasadnili

występowaniem problemów prawnych, wymagających rozstrzygnięcia:

- czy zawarcie pisemnej umowy o pracę, którego konsekwencją jest wykonywanie

przez oznaczonego w umowie o pracę pracownika szeregu czynności na rzecz

oznaczonego w umowie o pracę pracodawcy, ale przy nieujawnionym w treści

pisemnej umowy o pracę, lecz respektowanym przez strony (przez 10 lat)

założeniu, iż wynagrodzenie zostanie pracownikowi wypłacone dopiero „po

zwróceniu się inwestycji budowlanej i dalszym rozwinięciu firmy pracodawcy” kreuje

stosunek pracy, stanowiący zgodnie z treścią pisemnej umowy o pracę podstawę

zasądzenia oznaczonego w umowie o pracę wynagrodzenia w oparciu o art. 80

k.p.;

- czy zmiana podejścia stron w odniesieniu do istnienia między nimi obowiązku

zapłaty bieżącego wynagrodzenia, dokonana po blisko 10-ciu latach, w trakcie

których strony (w tym strona oznaczona w umowie o pracę jako pracownik) zgodnie

przyjmowały, iż zapłata jakiegokolwiek świadczenia pieniężnego nastąpi dopiero

„po zwróceniu się inwestycji budowlanej i dalszym rozwinięciu firmy pracodawcy”

skutkuje sanowaniem skutków a art. 83 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p.;

- czy taki skutek (w odniesieniu do wcześniejszych okresów) wywołuje formalne

rozwiązanie pozornej umowy o pracę i wydanie świadectwa pracy, dokonane z

zamiarem unicestwienia formalnie deklarowanej więzi pracowniczej.

I PSK 85/26

3

Skarżący wskazali, że dodatkowym problemem prawnym, który

egzemplifikuje niniejsza sprawa jest problem możliwości przyjęcia istnienia i

realizacji między stronami zadaniowego systemu czasu pracy w sytuacji, gdy

umowa o pracę nie zawiera zapisu o takim systemie czasu pracy, a realizacja przez

powódkę określonych zadań wynikała z zaangażowania powódki jako pracownika-

małżonka w sprawy pracodawcy-męża.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, skarżący wnieśli o

uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania i orzeczenia o kosztach Sądowi Okręgowemu w Krakowie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej

merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Nie

przysługuje od każdego orzeczenia Sądu drugiej instancji, które nie satysfakcjonuje

strony skarżącej. Wnosi się ją do Sądu Najwyższego od prawomocnego wyroku

poza tokiem instancji. Jej przyjęcie do merytorycznego rozpoznania musi być

uzasadnione istotnym interesem publicznym, w szczególności potrzebą dokonania

wykładni przepisów, które jeszcze nie doczekały się sądowej interpretacji albo

wywołują poważne wątpliwości, rozstrzygnięciem istotnych zagadnień prawnych,

zwłaszcza o charakterze precedensowym, dotychczas nierozważanych przez Sąd

Najwyższy, wreszcie wyeliminowaniem orzeczeń oczywiście i rażąco wadliwych.

Wniesienie skargi kasacyjnej doznaje istotnych ograniczeń, pozwalających Sądowi

Najwyższemu na wstępną selekcję spraw, które będą merytorycznie rozpoznane

(tzw. przedsąd).

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

I PSK 85/26

4

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

Jeśli zaś chodzi o samo zagadnienie prawne, wymaga przypomnienia, że

według dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego istotnym zagadnieniem

prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas

niewyjaśniony, dotyczący ważnego, abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego,

którego rozpatrzenie przyczyni się do rozwoju myśli prawnej i będzie miało

znaczenie nie tylko dla oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, lecz także przy

rozstrzyganiu innych podobnych spraw. Zagadnienie to musi przy tym rzeczywiście

występować w sprawie i mieścić się w zakresie problematyki, która podlega

badaniu w postępowaniu kasacyjnym. Skarżący powinien nie tylko sformułować

dostrzegane zagadnienie prawne, lecz także przedstawić rozbudowaną

argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen

prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie

powstało.

Istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest to

problem prawny, wiążący się z określonym przepisem prawa materialnego lub

procesowego, którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia

konkretnej, jednostkowej sprawy, lecz także dla rozstrzygnięcia innych podobnych

spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 marca 2012 r., I PK 158/11, LEX

nr 1215116). Przedstawienie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o

rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez powołanie przepisów prawa,

w związku z którymi zostało sformułowane, oraz argumentów, które prowadzą do

rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy

przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem "prawnym" oraz czy

jest to zagadnienie "istotne" (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 marca

2012 r., II PK 284/11, LEX nr 1214575; z 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP

2004 Nr 9, poz. 158; z 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, s. 51;

z 11 kwietnia 2012 r., III SK 41/11, LEX nr 1238126; z 31 stycznia 2013 r., II CSK

479/12, LEX nr 1293729). Innymi słowy istotne zagadnienie prawne powinno

kotwiczyć się w regulacji prawnej, która powinna zostać przeanalizowana i

opracowana, tak aby to wpierw sam skarżący mógł stwierdzić, że istotne

I PSK 85/26

5

zagadnienie prawne rzeczywiście występuje i dlatego powinien rozpoznać je Sąd

Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2015 r., III UK 206/13).

Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania nie spełnia tych wymagań.

Wskazywane przez skarżących kwestie objęte zagadnieniem prawnym są silnie

zdeterminowane okolicznościami sprawy i nie wskazują na istnienie w tym zakresie

ogólnego problemu związanego z wykładnią prawa. Skarżący skupili się w zasadzie

na powieleniu argumentacji zawartej w treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

Zagadnienia prawne wskazane przez skarżących są w istocie pytaniami o trafność

stanowiska Sądu drugiej instancji wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej

konkretnej sprawy i polemiką z tym stanowiskiem, związaną z zastosowaniem

konkretnych przepisów prawa.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w istocie

stanowi próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji

instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń

faktycznych - który uznał ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji jako

bezsporne i przyjął je za własne - i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem

postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przewidzianą w

art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozstrzygający skargę kasacyjną nie działa

jako sąd trzeciej instancji, a więc jako kolejny sąd badający prawidłowość

nieprawomocnego rozstrzygnięcia. W obecnym porządku prawnym skarga

kasacyjna jest obwarowanym szczególnymi wymaganiami formalnymi i

merytorycznymi instrumentem zmierzającym do kontroli zgodności z prawem

prawomocnych orzeczeń i wszczyna oddzielne postępowanie (zob. postanowienie

Sądu Najwyższego z 27 października 2017 r. IV CZ 64/17, OSNC-ZD 2018/4/58).

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

[it]

[SOP]

I PSK 85/26

6