- Sygnatura akt
- I USK 1037/26
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 7 lipca 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi o emeryturę pomostową, bo jej zarzuty się wykluczały
Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania
Spór
Z. K. odwoływał się od decyzji ZUS Oddział w Olsztynie, która odmówiła mu emerytury pomostowej.
Ustalenia sądu
Według decyzji ZUS ubezpieczony po 31 grudnia 2008 r. nie wykazał co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 1 stycznia 2009 r. Odwołujący twierdził, że organ rentowy uznał jego roszczenie, czego Sąd Najwyższy nie potwierdził.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 29 lipca 2025 r., sygn. III AUa 57/24.
Dlaczego
Wniosek o przyjęcie skargi nie wykazał przesłanek z art. 3989 par. 1 k.p.c., a powoływanie jednocześnie istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi wzajemnie się wyklucza.
Dla firm
Przyznanie przez stronę przeciwną faktów nie jest uznaniem powództwa, a zakwalifikowanie pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach to ocena prawna, której przyznać nie można.
Więcej o sprawie
Według apelacji pełnomocnik ZUS przyznał, że Z. K. w latach 1983-1993 pracował w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny uznał, że takie przyznanie nie dotyczy oceny prawnej.
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
- Sygnatura
- I USK 1037/26
Treść orzeczenia około 15 minut czytania
I USK 1037/26
POSTANOWIENIE
Dnia 7 lipca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Robert Stefanicki
w sprawie z odwołania Z. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Olsztynie
o prawo do emerytury pomostowej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 7 lipca 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Białymstoku z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt III AUa 57/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W wyroku z 29 lipca 2025 r., sygn. akt III AUa 57/24, Sąd Apelacyjny w
Białymstoku – w sprawie z odwołania Z. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń
Społecznych Oddział w Olsztynie – oddalił apelację odwołującego się od wyroku
Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie z 20
listopada 2023 r., sygn. akt IV U 1037/22, w którym Sąd Okręgowy oddalił
odwołanie Z. K. od decyzji organu rentowego z 31 sierpnia 2022 r., którą Zakład
Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Olsztynie odmówił Z. K. prawa do emerytury
pomostowej, gdyż ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac w
szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i
I USK 1037/26
2
3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych oraz na dzień 1
stycznia 2009 r. nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach, lub o
szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 powołanej ustawy
wynoszącego co najmniej 15 lat.
Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego odwołujący się zaskarżył skargą
kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
wskazano na przyczyny przyjęcia skargi określone w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.
W ocenie skarżącego w sprawie występują następujące istotne zagadnienia
prawne: czy związanie Sądu uznaniem roszczenia w myśl art. 213 § 2 k.p.c. odnosi
skutki procesowe wynikające z tego przepisu w sprawie o przyznanie prawa do
emerytury pomostowej?; czy ograniczenia w prowadzeniu postępowania
dowodowego przez Sąd wynikające z art. 213 § 2 k.p.c. oraz art. 229 k.p.c.
upoważniają Sąd do przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu
w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a w tym dowodu z zeznań
świadków na okoliczności przyznane przez organ rentowy, jak i w zakresie
uznanego przez ten organ roszczenia?; czy przyznanie przez organ rentowy faktu
pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych jest elementem oceny prawnej,
czy też oceny stanu faktycznego?
Uzasadniając istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
skarżący wskazał, że w orzecznictwie sądów powszechnych istnieją rozbieżności:
czy art. 473 § 1 k.p.c. wskazujący na brak ograniczeń wynikających z przepisów
dotyczących postępowania dowodowego ma znaczenie dla oceny, czy Sąd może
przeprowadzić dowód z zeznań świadka pomimo przyznania okoliczności oraz
częściowego uznania roszczenia przez organ rentowy i oprzeć rozstrzygnięcie na
tak zebranym materiale dowodowym?
Wskazano, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona wobec
naruszenia przez Sąd drugiej instancji przepisów prawa materialnego i przepisów
postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o oddalenie skargi
oraz o zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów
zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych.
I USK 1037/26
3
Nie zawarto w niej stanowiska strony pozwanej co do trybu określonego w art. 3989
k.p.c. (tzw. przedsądu).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpatrywana skarga kasacyjna odwołującego się nie kwalifikuje się do
przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd
Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje
istotne zagadnienie prawne, występuje potrzeba wykładni przepisów prawnych
budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności
wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie ma zawierać
argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w
ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do
rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje: istotne
zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), potrzeba wykładni przepisów prawa
budzących poważne wątpliwości oraz wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), a także, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący
wykazał istnienie przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art.
3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.
W świetle utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego
przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt
1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi
kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne
polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego
przepisu prawa, na którego tle to zagadnienie występuje oraz wskazaniu
argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym
także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten
powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia
I USK 1037/26
4
prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (M. Manowska (w:)
Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz. Orzecznictwo, Warszawa 2025, art.
390). Głównym zadaniem omawianej instytucji jest zapewnienie prawidłowej
wykładni i doprowadzenie do jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych, czyli
tych działań sądu, które wymagają dokonania oceny prawnej, tzn. wykładni
przepisów prawa procesowego i materialnego, subsumpcji zbieżnych stanów
faktycznych pod normę prawa i określenia skutków zastosowania tej normy w
badanym stanie faktycznym (B. Janiszewska, O jednolitości orzecznictwa jako
wartości systemowej, Przegląd Sądowy 2018, nr 11-12, s. 149; K. Osajda,
Przesłanki odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy w postępowaniu
cywilnym, (w:) J. Gudowski, K. Weitz (red.), Aurea praxis aurea theoria. Księga
pamiątkowa ku czci profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1, Warszawa 2011, s. 427
i n.; T. Wiśniewski, Przebieg procesu cywilnego, Warszawa 2013, s. 383). W
orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym
oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance z art.
3989 § 1 pkt 2 wymaga wykazania, że niejednolita wykładnia określonego przepisu
prawa, będącego źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, wywołuje
rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych,
które należy przytoczyć wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła
tych wątpliwości (M. Dziurda, T. Ereciński, B. Wołodkiewicz (w:) M. Dziurda, T.
Ereciński, B. Wołodkiewicz, Apelacja i kasacja w postępowaniu cywilnym.
Komentarz do art. 367-3911 i 3981-39821k.p.c., Warszawa 2023, art. 3989 wraz z
powołanym orzecznictwem).
Zagadnienia faktyczne nie podlegają ocenie na podstawie tego przepisu,
gdyż jest to sfera zastrzeżona do wyłącznej kompetencji sądu orzekającego co do
istoty sprawy (w tym mieszane, a więc sformułowane w aspekcie prawnym, ale
jednocześnie w faktycznym T. Wiśniewski (w:) D. Dończyk, J. Iwulski, G. Jędrejek, I.
Koper, G. Misiurek, M. Orecki, P. Pogonowski, S. Sołtysik, D. Zawistowski, T.
Zembrzuski, T. Wiśniewski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom. II.
Artykuły 367–50539, Warszawa 2021, art. 390). Analogicznie należy traktować
wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach
przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz jego związek ze sprawą i skargą
I USK 1037/26
5
kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie
prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w
stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń; 2) być
przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu; 3) pozostawać w związku z
rozpoznawaną sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne
(poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym,
że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju
prawa i praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami
rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej. Ograniczenie się przez
skarżącego do pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego,
jeżeli nie zostało one oderwane od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych
oraz przedstawione bez odniesienia się do ogólnych problemów interpretacyjnych
celem służenia wyjaśnieniu prawa (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 lutego
2017 r., I CSK 555/16, LEX nr 2255332; 12 marca 2025 r., I USK 345/23, Lex nr
3845591; 24 września 2025 r., I CSK 2125/25, LEX nr 3916284; 20 stycznia 2026 r.,
I USK 49/26, LEX nr 4014736).
Skarżący – opierając wniosek o przyjęcie jego skargi do rozpoznania na
przyczynie przyjęcia skargi określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. – powinien
określić, które przepisy wymagają wykładni, a także wskazać, na czym polegają
poważne wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów wraz z podaniem
doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości. Konieczne jest opisanie
tych wątpliwości, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen
prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej. Jeżeli zaś
skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie sądowym, to zobowiązany
jest przytoczyć te odmienne orzeczenia Sądów, przy czym musi wykazać, że
występująca w nich rozbieżność ma swoje źródło w różnej wykładni przepisu albo
wykazać, że wykładnia dokonana przez Sąd drugiej instancji sprzeczna jest z
jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu Najwyższego. Chodzi
przy tym o rozbieżności w wykładni przepisu prawa, a nie o dysonans w jego
zastosowaniu. Ponadto, ze względu na publiczne cele, jakie ma do spełnienia
I USK 1037/26
6
rozpoznanie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej, skarżący powinien także
wykazać celowość dokonania wykładni przepisu przez Sąd Najwyższy ze względu
na potrzeby praktyki sądowej (postanowienia Sądu Najwyższego z: 19 października
2012 r., III SK 15/12, LEX nr 1228636; 27 sierpnia 2021 r., III CSK 19/21, LEX nr
3400487; 16 grudnia 2025 r., I USK 31/25, LEX nr 3980930), argumenty
wskazujące na konieczność wypracowania reguł dotychczas nieomówionych w
orzecznictwie i doktrynie oraz by wyjaśnienie tej kwestii mogło mieć bezpośrednie
znaczenie dla rozwoju prawa - a w następstwie, aby doszło do spełnienia
wskazanego publicznego celu skargi kasacyjnej. Nie jest zasadne założenie, że
rozbieżne orzeczenia sądów w podobnych sprawach składają się na rozbieżności w
orzecznictwie jako przesłankę podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Takie
zapatrywanie nie jest uprawnione w ramach podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt
2 k.p.c., nie ocenia się prawidłowości orzeczeń sądów powszechnych w podobnych
sprawach. Sądy powszechne samodzielnie ustalają stan faktyczny i suwerennie
stosują prawo materialne. Sąd Najwyższy kontroluje te orzeczenia jedynie w
granicach określonych w ustawie, czyli w ramach zarzutów podstaw kasacyjnych
(art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.; postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 kwietnia 2024
r., II USK 125/23, LEX nr 3703676; 15 kwietnia 2025 r., III USK 198/24, LEX nr
3862003).
Ocena zastosowania prawa w indywidualnej sprawie to domena podstawy
przedsądu, wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż jako jedyna podstawa ma
na uwadze indywidualny interes strony w przyjęciu skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania – wymaga przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista
zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest
oczywiście uzasadniona. Podczas gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej
podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi
na jej oczywistą zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest
wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub
procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w
I USK 1037/26
7
szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę
przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z
20 stycznia 2026 r., I USK 49/26, LEX nr 4014736). W judykaturze podkreśla się,
że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste
naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz
sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego
orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu
(przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2023 r., I USK 163/22,
LEX nr 3570640; 17 grudnia 2025 r., II USK 127/25, LEX nr 3987252).
Twierdzenia o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej odwołujący się wiąże
z naruszeniem przepisów prawa, na których tle, w jego ocenie, pojawia się
sygnalizowane istotne zagadnienie prawne oraz potrzeba wykładni przepisów
wywołujących rozbieżności w dotychczasowym orzecznictwie. Taka konstrukcja
uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wadliwa. W
orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przesłanki określone w art. 3989
§ 1 pkt 1 (pkt 2) i 4 k.p.c. wykluczają się, gdyż skarga kasacyjna nie może być
uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby
świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia nasuwa tak duże
wątpliwości, że konieczne jest ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy w ramach
sformułowanego w tej sprawie zagadnienia prawnego (postanowienia Sądu
Najwyższego z: 27 stycznia 2011 r., II PK 247/10, Lex nr 1274964; 30 kwietnia
2026 r., I CSK 2108/25, LEX nr 4087101). Sąd Najwyższy wyraził stanowisko
(postanowienia z: 26 listopada 2013 r., I UK 291/13, Lex nr 1430990; 14 stycznia
2025 r., I CSK 3442/24, LEX nr 3817770; 17 listopada 2025 r., III USK 109/25, LEX
nr 3952229), że łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem
w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, budzi poważne zastrzeżenia. W
uzasadnieniu powołanego postanowienia Sąd Najwyższy podkreślił, że w
dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy zwracał już uwagę, że jednoczesne
uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi w sprawie wątpliwościami
prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawa) ogólnie rzecz
biorąc, wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi. Przesłanki
I USK 1037/26
8
uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawarte w punkcie 1 i 4
art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują i wykluczają możliwość przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania zarówno z uwagi na interes publiczny (pkt 1 powołanego
przepisu), jak i prywatny skarżącego (pkt 4 powołanego przepisu). Trudno sobie
bowiem wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie
w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i
rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym
niniejszą skargę kasacyjną podziela przedstawione wyżej stanowisko judykatury w
zakresie omawianej kwestii, podsumowując, że jeżeli występuje istotne zagadnienie
prawne albo poważny problem świadczący o potrzebie wykładni przepisu, która ma
być wykonana dla ustalenia sensu normy, to nie można jednocześnie twierdzić, że
z tych samych przyczyn skarga jest oczywiście uzasadniona w analizowanej
sprawie, jako że twierdzenie o oczywistej zasadności skargi pozostaje wówczas w
kolizji z problemami prawnymi warunkującymi pierwszą i drugą podstawę
przedsądu.
Niezależnie od powyżej stwierdzonej wadliwości uzasadnienia wniosku,
podkreślić należy, że skarżący nie przedstawia przyczyn przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Brakuje rzeczowej
argumentacji polemicznej na rzecz wykazania, że w sprawie rzeczywiście
występuje istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Swoje
„zagadnienia” skarżący ogranicza do postawienia pytań, bez powiązania ich z
jurydyczną argumentacją, którą wykazałby, że w sprawie rzeczywiście występuje
istotne zagadnienie prawne z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Skarżący postawione w
uzasadnieniu wniosku kwestie opiera na założeniu, że organ rentowy – w
przedmiotowej sprawie – uznał roszczenie odwołującego się. Taka sytuacja nie
miała miejsca. W apelacji odwołującego się wskazano, że pełnomocnik organu
rentowego przyznał, że odwołujący w okresie zatrudnienia od 15 maja 1983 r. do
31 sierpnia 1993 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach w myśl załącznika
nr 2 pkt 17 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.
Zgodnie z art. 213 § 2 k.p.c. Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba
że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo
zmierza do obejścia prawa. Uznanie powództwa, o którym mowa w powołanym
I USK 1037/26
9
przepisie jest czynnością procesową. Czynność ta może mieć przy tym także
charakter czynności materialnoprawnej, jaką stanowi uznanie roszczenia według
prawa materialnego. Uznanie powództwa oznacza, że pozwany jest gotów
zaspokoić roszczenie powoda dochodzone przeciwko niemu w procesie.
Przedmiotem uznania jest żądanie zawarte w powództwie i uzasadnione podanymi
w nim okolicznościami faktycznymi. Jednym ze skutków uznania powództwa jest
pominięcie postępowania dowodowego w zakresie okoliczności objętych uznaniem.
Od uznania powództwa trzeba odróżnić przyznanie przez pozwanego
poszczególnych okoliczności faktycznych przytoczonych przez powoda. Zgodnie z
art. 229 k.p.c. nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez
stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości. Fakty przyznane to fakty
podane przez jedną stronę i potwierdzone - jako zgodne z prawdą - przez stronę
przeciwną w drodze wyraźnego oświadczenia złożonego w toku postępowania.
Fakt, który ma podlegać przyznaniu, powinien być przy tym jednoznacznie
określony, gdyż tylko wtedy może zostać potwierdzony przez stronę przeciwną jako
zgodny z prawdą. Przedmiotem przyznania mogą być tylko fakty, a nie ich ocena
prawna; stosunki prawne podlegają bowiem rozstrzygającej ocenie sądu (H.
Dolecki (w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1-366,
red. T. Wiśniewski, Warszawa 2013, art. 229). Brak co do nich kontrowersyjności
nie zwalnia sądu od obowiązku przeprowadzenia takiej oceny przy uwzględnieniu
ustalonego stanu faktycznego (wyrok Sądu Najwyższego z 15 maja 2009 r., II CSK
680/08, LEX nr 519278 i powołane tam orzecznictwo; I. Gil, P. Gil, Dowodzenie w
postępowaniu cywilnym, Warszawa 2019, rozdział 5 § 5).
W kontekście powyższego prawidłowe jest stanowisko zaskarżonego wyroku
Sądu drugiej instancji, który przyjął – odnosząc się do zarzutu apelacji
odwołującego się - że przedmiotem przyznania nie może być ocena prawna –
kwalifikacja danego zatrudnienia jako pracy wykonywanej w szczególnych
warunkach w rozumieniu przepisów prawa ubezpieczeń społecznych.
Jeżeli chodzi o powołaną w uzasadnieniu wniosku potrzebę wykładni art. 473
§ 1 k.p.c., wskazać trzeba, że rozpatrywana skarga kasacyjna nie zarzuca
naruszenia tego przepisu w ramach podstawy skargi kasacyjnej określonej w art.
3983 § 1 pkt 2 k.p.c. Sytuacja taka powoduje, że Sąd Najwyższy nie mógłby się
I USK 1037/26
10
zajmować kwestiami określającymi płaszczyznę interpretacyjną tego przepisu na
etapie merytorycznego rozpoznawania skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art.
39813 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach
zaskarżenia oraz podstaw; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod
rozwagę nieważność postępowania.
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
wykazuje także, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi
kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Dla wykazania
przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w powołanym wyżej przepisie
nie jest wystarczające powołanie się na proste twierdzenie o wydaniu oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia z uwagi na naruszenie art. 227 k.p.c. w zw. z art. 278
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 zdanie 1 k.p.c. bez sprecyzowania w odrębnym
wywodzie – uwzględniającym stanowisko zaskarżonego wyroku Sądu drugiej
instancji – na czym to naruszenie miałoby polegać.
Konstatując, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.
3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.
[a.ł]
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.