Sąd Najwyższy nie przyjął skargi P.C., zasądził 270 zł kosztów

Decyzją z 8 marca 2023 r. (znak […]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych III

Oddział w Warszawie odmówił P.C. prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, gdyż

jak wskazano w uzasadnieniu tej decyzji, Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem

I USK 326/26

2

z 24 lutego 2023 r. orzekła, że brak jest okoliczności uzasadniających ustalenie

uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego.

Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń,

wyrokiem z 29 lipca 2024 r. (sygn. akt VII U 328/23), wydanym w sprawie P.C. z

odwołania

od

decyzji

Zakładu

Ubezpieczeń

Społecznych

III Oddział w Warszawie, o prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, oddalił

odwołanie.

Na skutek apelacji odwołującego, Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 8 stycznia 2025 r. (sygn. akt VIII Ua

68/24), oddalił apelację.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, do Sądu

Najwyższego wywiódł odwołujący, zaskarżając judykat w całości, zarzucając

rozstrzygnięciu naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na

rozstrzygnięcie sprawy, tj. naruszeniu przez Sąd II instancji przepisu prawa

procesowego - art. 379 pkt 4 k.p.c., polegającego na rozpoznaniu apelacji przez

Sąd powołany przez Prezydenta RP do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego

Sądu Najwyższego w następstwie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa,

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. z 2018 r., poz. 3 ze zm.), tj. skład sądu orzekającego był sprzeczny z

przepisami prawa.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie w całości

zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania przez Sąd II instancji.

Skarżący wniósł także o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi

na nieważność postępowania przed Sądem II instancji.

W ocenie skarżącego Sąd II instancji naruszył przepis art. 379 pkt 4 k.p.c.

rozpoznając apelację przez sąd powołany przez Prezydenta RP do pełnienia

urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w następstwie wniosku

Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

I USK 326/26

3

oraz niektórych innych ustaw. Naruszenie to zaś miało istotny wpływ na wynik

sprawy, bowiem skutkuje jej nieważnością. Zdaniem strony skarżącej nienależyta

obsada sądu w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w

składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego

na wniosek KRS ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia

8 grudnia 2017 r.

W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o

odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie oddalenie skargi

kasacyjnej oraz zasądzenie od odwołującego na rzecz organu rentowego kosztów

postępowania kasacyjnego, według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, tym samym nie mogła

zostać przyjęta do rozpoznania.

Ustawodawca konstruując wymagania skargi kasacyjnej, wyodrębnił w

oddzielnych przepisach art. 3984 k.p.c. obowiązek przytoczenia podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) i obowiązek przedstawienia wniosku o

przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia (§ 2). Chodzi zatem o dwa

odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które spełniają określone cele i

podlegają ocenie Sądu Najwyższego na różnych etapach postępowania

kasacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie

podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy

kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do

rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą

być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione,

czego w niniejszej sprawie zabrakło. Dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c.

nie wystarczy więc odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, bo

choć dla obu tych przesłanek argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy, w

ramach przedsądu, bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające

przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich

I USK 326/26

4

uzasadnienia. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana,

aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych

elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać. Skarga

kasacyjna jest wszak szczególnym środkiem zaskarżenia realizującym przede

wszystkim interes publiczny, polegający na usuwaniu rozbieżności w orzecznictwie

sądów powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju prawa, zatem uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno koncentrować się na

wykazaniu, że takie okoliczności w sprawie zachodzą (postanowienia Sądu

Najwyższego: z 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, LEX nr 449007; z 10 marca

2008 r., III UK 4/08, LEX nr 459291; z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr

404134 i z 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08, LEX nr 406392).

Strona skarżąca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

oparła na przesłance nieważności postępowania przed Sądem II instancji, tj.

art. 3989 §1 pkt 3 k.p.c. Zawarcie w art. 3989 k.p.c. przyczyny kasacyjnej w postaci

nieważności postępowania wynika z konieczności możliwie każdorazowego

eliminowania uchybień procesowych o najdonioślejszym charakterze. Stosownie do

art. 39813 § 1 k.p.c. nieważność postępowania należy brać pod uwagę z urzędu.

Oznacza to także możliwość uwzględnienia skargi niezależnie od tego, czy

skarżący sformułował stosowny zarzut naruszenia określonego przepisu

postępowania, oraz tego, czy wykazał on możliwość wpływu tego uchybienia na

wynik sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2002 r., III CZP

72/02, OSNP 2003 nr 1, poz. 1). Jednocześnie, mając na względzie okoliczność, że

na etapie tzw. przedsądu nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania skargi

kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania nie jest

konieczne najzupełniej pewne wykazanie, że postępowanie przed sądem drugiej

instancji dotknięte było wadliwością określoną w art. 379 k.p.c. Konieczne jest

jednak przedstawienie argumentacji, z której wynika, że stan taki jest co najmniej

wysoce prawdopodobny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lipca

2024 r., I CSK 2176/23, Legalis nr 3104606).

Strona skarżąca nieważności przed Sądem II instancji upatruje w przepisie

art. 379 pkt 4 k.p.c. – bowiem w składzie sądu brała udział osoba powołana na

urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej w składzie i

I USK 326/26

5

trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Stanowisko to jest jednak

pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych. Odwołując się do ugruntowanej

przez dziesięciolecia linii orzeczniczej Sądu Najwyższego wskazać trzeba, że

nienależyta obsada sądu zachodzi wtedy, gdy skład sądu orzekającego w

konkretnej sprawie jest różny od tego, który jest przewidziany w ustawie do

rozpoznawania spraw określonej kategorii, w sądzie danego szczebla i w

określonym trybie.

Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie sposób mówić o nieważności

postępowania z uwagi na orzekanie w Sądzie II instancji przez sędziego

powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia

8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych

innych ustaw. Nie istnieje bowiem procedura weryfikacyjna (walidacyjna,

rekonfirmacyjna, „wetingowa”, etc.), obejmująca na jakimkolwiek etapie po

powołaniu sędziego ponowną ocenę tego, czy sędzia został powołany do pełnienia

urzędu w procedurze obarczonej rzeczywistymi bądź rzekomymi wadami, a nawet

czy spełniał kryteria konieczne do jego powołania. Procedurę nominacyjną z mocy

art. 179 Konstytucji RP zamyka powołanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej, a

jakiekolwiek ewentualne następcze „weryfikacje” wymagałyby nie odpowiedniej

regulacji ustawowej, lecz przepisów rangi konstytucyjnej. Takie unormowania

obecnie - de constitutione lata (de lege fundamentale lata) - nie istnieją. Powyższy

wniosek wynika z tego, że jakakolwiek „weryfikacja” odnosząca się do skutków

aktów koniecznych do powołania sędziego - zarówno uchwały Krajowej Rady

Sądownictwa, jak i aktu powołania przez Prezydenta RP - w istocie ingeruje w sferę

normowaną w tym zakresie wprost w samej Konstytucji RP. W sprzeczności z taką

procedurą, o ile miałaby zostać wprowadzona w przepisach rangi podkonstytucyjnej

- stoją fundamentalne wartości i zasady rangi konstytucyjnej, tj. państwa prawnego

(ochrona praw nabytych, pewność obrotu prawnego), prawo do niezależnego sądu i

służebne wobec niego - dobro wymiaru sprawiedliwości oraz nieusuwalność

sędziów.

Co więcej, zgodnie z art. 29 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym, w ramach działalności Sądu Najwyższego lub jego organów

niedopuszczalne jest kwestionowanie umocowania sądów i trybunałów,

I USK 326/26

6

konstytucyjnych organów państwowych oraz organów kontroli i ochrony prawa.

Ponadto, art. 29 § 3 tej ustawy stanowi, że niedopuszczalne jest ustalanie lub

ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania

sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z

zakresu wymiaru sprawiedliwości. Argumentacja zaprezentowana przez

skarżącego na poparcie stanowiska o wystąpieniu w niniejszej sprawie

nieważności postępowania jest zatem, w świetle przywołanych wyżej przepisów,

niedopuszczalna (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 marca 2025 r.,

I CSK 2368/24, Legalis nr 3208233).

Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni akceptuje także stanowisko

zajęte m. in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2026 r. (III CZ

273/24, Legalis nr 3919418).

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 §

2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach

postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w związku z

art. 39821 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 9

ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 118).

DS.

[SOP]