- Sygnatura akt
- I USK 397/26
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 12 sierpnia 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
SN nie przyjął skargi ZUS w sprawie zwrotu zasiłku chorobowego od ubezpieczonej
Przejdź do orzeczenia, 6 min czytania
Spór
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie domagał się od K.B. zwrotu zasiłku chorobowego pobranego za okresy od 2017 do 2018 roku.
Ustalenia sądu
Sąd Rejonowy w Krakowie w wyroku z 16 września 2021 roku uznał, że ubezpieczona nie musi zwracać zasiłku, a Sąd Okręgowy oddalił apelację organu. Organ twierdził, że świadczenie zostało pobrane nienależnie i można przypisać ubezpieczonej złą wolę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej ZUS do rozpoznania i zasądził od organu na rzecz K.B. koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
Dlaczego
Sąd uznał, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi sprowadza się do polemiki z oceną stanu faktycznego, a organ nie wykazał kwalifikowanego naruszenia prawa. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
Dla firm
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie wystarczy, jeśli uzasadnienie tylko polemizuje z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji. Skarżący musi wykazać, w czym konkretnie widzi oczywistość naruszenia prawa.
Więcej o sprawie
W 2021 roku Sąd Rejonowy zwolnił ubezpieczoną z obowiązku zwrotu zasiłku pobranego w latach 2017-2018, a Sąd Okręgowy oddalił apelację ZUS.
zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zwolnił K.B. z obowiązku zwrotu pobranego zasiłku chorobowego za okres od 12 sierpnia 2017 r. do 9 lutego 2018 r.,
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
- Sygnatura
- I USK 397/26
Treść orzeczenia około 6 minut czytania
I USK 397/26
POSTANOWIENIE
Dnia 12 sierpnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Renata Żywicka
w sprawie z odwołania K.B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie
o zasiłek chorobowy,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 12 sierpnia 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego
w Krakowie z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt VII Ua 120/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[it]
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 września 2021r., IV U 1336/19/N Sąd Rejonowy w
Krakowie po rozpoznaniu sprawy z odwołania K.B. od decyzji z dnia 7 sierpnia 2019
r., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie o zasiłek chorobowy,
umorzył postępowanie w części objętej oświadczeniem o cofnięciu odwołania,
zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zwolnił K.B. z obowiązku zwrotu
pobranego zasiłku chorobowego za okres od 12 sierpnia 2017 r. do 9 lutego 2018 r.,
od 27 lutego 2018 r. do 11 kwietnia 2018 r. oraz od 16 kwietnia 2018 r. do 22 listopada
2018 r. w raz z odsetkami oraz koszty zastępstwa procesowego wzajemnie zniósł.
Wyrokiem z dnia 6 lutego 2025 r., VII Ua 120/24 Sąd Okręgowy w Krakowie
oddalił apelację organu rentowego (pkt I.) oraz zasądził od Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych Oddziału w Krakowie na rzecz odwołującej się K.B. kwotę 780 zł z
I USK 397/26
2
ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się punktu II
orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w
postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym (pkt II.).
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił
naruszenie art. 84 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 października 998 r. o
systemie ubezpieczeń społecznych.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił
oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej. Skarżący wskazał, że skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona w wymiarze uniwersalnym i indywidualnym.
W ocenie skarżącego, skarga jest oczywiście uzasadniona w wymiarze
uniwersalnym, gdyż zaskarżony wyrok narusza zasadę solidaryzmu społecznego
oraz uczciwego obrotu gospodarczego, natomiast w wymiarze indywidualnym,
zaskarżony wyrok narusza prawo materialne poprzez niewłaściwe zastosowanie art.
84 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej, polegające na przyjęciu, że
świadczenie wypłacone odwołującej nie jest nienależnie pobrane, bo nie można jej
przypisać złej woli w czasie pobierania tego świadczenia.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku w całości, oddalenie apelacji i zasądzenie na rzecz organu rentowego
kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego
według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości
i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania
oraz w każdym razie o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz
organu rentowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm
przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną odwołująca się wniosła o odmowę
przyjęcia skargi kasacyjnej, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej oraz w obu
przypadkach o zasądzenie od ZUS na rzecz odwołującej kosztów postępowania, w
tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I USK 397/26
3
Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania. Istotnym
elementem skargi kasacyjnej (art. 3984 § 2 k.p.c.) jest wniosek o przyjęcie jej do
rozpoznania i jego uzasadnienie. Spełnienie tego warunku prowadzi do
uruchomienia procedury tzw. "przedsądu", w czasie którego badaniu podlegają
wyłącznie enumeratywnie wymienione przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c. Wystąpienie
choćby jednej z nich prowadzi do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Skarżący wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania lokuje w treści art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c., czyli opiera się na konkluzji, że skarga jest oczywiście uzasadniona.
Przystępując do oceny zawartego wniosku, nie sposób pominąć, że o ile dla
uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, iż jej podstawa jest usprawiedliwiona, to
dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci
naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Dane naruszenie
powinno być oczywiste, widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej
wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 września 2003
r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274; z dnia 14 maja 2015 r., II CSK 611/14, LEX nr
3525233). Dla uznania, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona nie jest
zatem wystarczające twierdzenie skarżącego, że tak jest, ani zarzucenie naruszenia
przepisów postępowania i prawa materialnego w taki sam sposób, jak wykazano w
podstawach skargi. Z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika bowiem konieczność nie tylko
powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale
również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że
skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się "oczywistość"
zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest
uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego)
określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, czyli że jej zarzuty są zasadne "na pierwszy
rzut oka" i w sposób oczywisty prowadzą do uznania zaskarżonego wyroku za błędny
i jego wzruszenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2016 r.,
II UK 2928/15, LEX nr 2026233).
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
przedstawiono jakiejkolwiek argumentacji, która mogłaby uzasadniać stwierdzenie,
że Sąd drugiej instancji dopuścił się oczywistego i rażącego naruszenia prawa, które
doprowadziło do wydania oczywiście niesłusznego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie
I USK 397/26
4
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadza się do polemiki z
oceną stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy i przedstawienia przez organ
rentowy, wybiórczej oceny elementów stanu faktycznego, dotyczącej świadomości
ubezpieczonej w kwestii pobierania nienależnego świadczenia.
Należy podkreślić, że sądy obu instancji przedstawiły argumentację leżącą u
podstaw przyjętego rozstrzygnięcia i dokonały kompleksowej oceny dowodów
zebranych w sprawie, zaś organ rentowy nie przedstawił argumentów prawnych,
które mogłyby wykazać, że Sąd drugiej instancji dopuścił się kwalifikowanego
naruszenia prawa. Strona skarżąca stara się podważyć ocenę stanu faktycznego
niniejszej sprawy pod pozorem zarzutów naruszenia prawa materialnego, co na tym
etapie postępowania jest niedopuszczalne. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 39813 § 2
k.p.c., jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę
zaskarżonego orzeczenia. Związanie to wyklucza nie tylko przeprowadzenie w
jakimkolwiek zakresie dowodów, lecz także badanie, czy sąd drugiej instancji nie
przekroczył granic swobodnej ich oceny. Z tego punktu widzenia każdy zarzut skargi
kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej
instancji, chociażby pod pozorem kwestionowania wykładni lub niewłaściwego
zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego
sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c. jest a limine niedopuszczalny (por. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2019 r., II CSK 95/18, LEX nr 2645127).
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy w oparciu o art. 3989 § 2 k.p.c.
orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na
podstawie art. 98 § 1 k.p.c., 98 § 11 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. art. 391
§ 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.
[it]
[SOP]
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.