Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
I USK 397/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
12 sierpnia 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

SN nie przyjął skargi ZUS w sprawie zwrotu zasiłku chorobowego od ubezpieczonej

Przejdź do orzeczenia, 6 min czytania

Spór

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie domagał się od K.B. zwrotu zasiłku chorobowego pobranego za okresy od 2017 do 2018 roku.

Ustalenia sądu

Sąd Rejonowy w Krakowie w wyroku z 16 września 2021 roku uznał, że ubezpieczona nie musi zwracać zasiłku, a Sąd Okręgowy oddalił apelację organu. Organ twierdził, że świadczenie zostało pobrane nienależnie i można przypisać ubezpieczonej złą wolę.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej ZUS do rozpoznania i zasądził od organu na rzecz K.B. koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Dlaczego

Sąd uznał, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi sprowadza się do polemiki z oceną stanu faktycznego, a organ nie wykazał kwalifikowanego naruszenia prawa. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.

Dla firm

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie wystarczy, jeśli uzasadnienie tylko polemizuje z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji. Skarżący musi wykazać, w czym konkretnie widzi oczywistość naruszenia prawa.

Więcej o sprawie

W 2021 roku Sąd Rejonowy zwolnił ubezpieczoną z obowiązku zwrotu zasiłku pobranego w latach 2017-2018, a Sąd Okręgowy oddalił apelację ZUS.

zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zwolnił K.B. z obowiązku zwrotu pobranego zasiłku chorobowego za okres od 12 sierpnia 2017 r. do 9 lutego 2018 r.,

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Sygnatura
I USK 397/26

Treść orzeczenia około 6 minut czytania

I USK 397/26

POSTANOWIENIE

Dnia 12 sierpnia 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Renata Żywicka

w sprawie z odwołania K.B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie

o zasiłek chorobowy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w dniu 12 sierpnia 2026 r.,

na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego

w Krakowie z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt VII Ua 120/24,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

[it]

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 16 września 2021r., IV U 1336/19/N Sąd Rejonowy w

Krakowie po rozpoznaniu sprawy z odwołania K.B. od decyzji z dnia 7 sierpnia 2019

r., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie o zasiłek chorobowy,

umorzył postępowanie w części objętej oświadczeniem o cofnięciu odwołania,

zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zwolnił K.B. z obowiązku zwrotu

pobranego zasiłku chorobowego za okres od 12 sierpnia 2017 r. do 9 lutego 2018 r.,

od 27 lutego 2018 r. do 11 kwietnia 2018 r. oraz od 16 kwietnia 2018 r. do 22 listopada

2018 r. w raz z odsetkami oraz koszty zastępstwa procesowego wzajemnie zniósł.

Wyrokiem z dnia 6 lutego 2025 r., VII Ua 120/24 Sąd Okręgowy w Krakowie

oddalił apelację organu rentowego (pkt I.) oraz zasądził od Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddziału w Krakowie na rzecz odwołującej się K.B. kwotę 780 zł z

I USK 397/26

2

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się punktu II

orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym (pkt II.).

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił

naruszenie art. 84 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 października 998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił

oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej. Skarżący wskazał, że skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona w wymiarze uniwersalnym i indywidualnym.

W ocenie skarżącego, skarga jest oczywiście uzasadniona w wymiarze

uniwersalnym, gdyż zaskarżony wyrok narusza zasadę solidaryzmu społecznego

oraz uczciwego obrotu gospodarczego, natomiast w wymiarze indywidualnym,

zaskarżony wyrok narusza prawo materialne poprzez niewłaściwe zastosowanie art.

84 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej, polegające na przyjęciu, że

świadczenie wypłacone odwołującej nie jest nienależnie pobrane, bo nie można jej

przypisać złej woli w czasie pobierania tego świadczenia.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku w całości, oddalenie apelacji i zasądzenie na rzecz organu rentowego

kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego

według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania

oraz w każdym razie o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz

organu rentowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm

przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną odwołująca się wniosła o odmowę

przyjęcia skargi kasacyjnej, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej oraz w obu

przypadkach o zasądzenie od ZUS na rzecz odwołującej kosztów postępowania, w

tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I USK 397/26

3

Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania. Istotnym

elementem skargi kasacyjnej (art. 3984 § 2 k.p.c.) jest wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania i jego uzasadnienie. Spełnienie tego warunku prowadzi do

uruchomienia procedury tzw. "przedsądu", w czasie którego badaniu podlegają

wyłącznie enumeratywnie wymienione przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c. Wystąpienie

choćby jednej z nich prowadzi do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Skarżący wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania lokuje w treści art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c., czyli opiera się na konkluzji, że skarga jest oczywiście uzasadniona.

Przystępując do oceny zawartego wniosku, nie sposób pominąć, że o ile dla

uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, iż jej podstawa jest usprawiedliwiona, to

dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Dane naruszenie

powinno być oczywiste, widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej

wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 września 2003

r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274; z dnia 14 maja 2015 r., II CSK 611/14, LEX nr

3525233). Dla uznania, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona nie jest

zatem wystarczające twierdzenie skarżącego, że tak jest, ani zarzucenie naruszenia

przepisów postępowania i prawa materialnego w taki sam sposób, jak wykazano w

podstawach skargi. Z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika bowiem konieczność nie tylko

powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale

również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że

skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się "oczywistość"

zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest

uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego)

określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, czyli że jej zarzuty są zasadne "na pierwszy

rzut oka" i w sposób oczywisty prowadzą do uznania zaskarżonego wyroku za błędny

i jego wzruszenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2016 r.,

II UK 2928/15, LEX nr 2026233).

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

przedstawiono jakiejkolwiek argumentacji, która mogłaby uzasadniać stwierdzenie,

że Sąd drugiej instancji dopuścił się oczywistego i rażącego naruszenia prawa, które

doprowadziło do wydania oczywiście niesłusznego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie

I USK 397/26

4

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadza się do polemiki z

oceną stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy i przedstawienia przez organ

rentowy, wybiórczej oceny elementów stanu faktycznego, dotyczącej świadomości

ubezpieczonej w kwestii pobierania nienależnego świadczenia.

Należy podkreślić, że sądy obu instancji przedstawiły argumentację leżącą u

podstaw przyjętego rozstrzygnięcia i dokonały kompleksowej oceny dowodów

zebranych w sprawie, zaś organ rentowy nie przedstawił argumentów prawnych,

które mogłyby wykazać, że Sąd drugiej instancji dopuścił się kwalifikowanego

naruszenia prawa. Strona skarżąca stara się podważyć ocenę stanu faktycznego

niniejszej sprawy pod pozorem zarzutów naruszenia prawa materialnego, co na tym

etapie postępowania jest niedopuszczalne. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 39813 § 2

k.p.c., jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę

zaskarżonego orzeczenia. Związanie to wyklucza nie tylko przeprowadzenie w

jakimkolwiek zakresie dowodów, lecz także badanie, czy sąd drugiej instancji nie

przekroczył granic swobodnej ich oceny. Z tego punktu widzenia każdy zarzut skargi

kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej

instancji, chociażby pod pozorem kwestionowania wykładni lub niewłaściwego

zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego

sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c. jest a limine niedopuszczalny (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2019 r., II CSK 95/18, LEX nr 2645127).

Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy w oparciu o art. 3989 § 2 k.p.c.

orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na

podstawie art. 98 § 1 k.p.c., 98 § 11 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. art. 391

§ 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.

[it]

[SOP]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.