SN nie przyjął skargi kasacyjnej w sprawie stopnia niepełnosprawności B.K.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrokiem z dnia 28 maja 2024 r., w sprawie

z odwołania B.K. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o

Niepełnosprawności w Województwie Śląskim w Katowicach o ustalenie stopnia

niepełnosprawności, oddalił apelację wnioskodawczyni wniesioną od wyroku Sądu

Rejonowego w Gliwicach z dnia 17 października 2023 r.

I USK 943/26

2

Skargę kasacyjną wywiodła odwołująca się, zaskarżyła wyrok Sądu

Okręgowego w całości zarzucając naruszenie:

- art. 4 ust.1, 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej

i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w związku z § 29 ust. 1 pkt

3 oraz § 30 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu

niepełnosprawności przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe

zastosowanie, polegające na zawężającej wykładni przesłanek zaliczenia do danego

stopnia niepełnosprawności i w konsekwencji błędne uznanie, iż odwołująca się

powinna zaliczać się do lekkiego stopnia niepełnosprawności;

- art 382 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. w związku z art. 286 k.p.c. i

art. 227 k.p.c przez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego

ortopedy i neurologa pomimo iż zgromadzona w aktach opinia biegłego ortopedy

R.H. oraz neurologa M.W., na której opierał swoje ustalenia faktyczne Sąd pierwszej

instancji i które podzielił w całości Sąd odwoławczy, pozostawała niepełna albowiem

nie odnosiła się jednoznacznie do zgłaszanych przez odwołującą się upadków,

zaburzeń czucia oraz spondylozy, co miało istotny wpływ na ocenę jej sprawności

funkcjonalnej i ustalenie stopnia niepełnosprawności a nadto opinia została wydana

bez badania fizykalnego odwołującej się, co było kluczowe dla oceny jej stanu

zdrowia i sprawności narządów ruchu pod kątem spełnienia przesłanek do uznania

jej za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym.

W ocenie odwołującej się w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, o

którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., sprowadzające się do tego, czy biegły

wydający opinię w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych o ustalenie stopnia

niepełnosprawności, ma obowiązek fizykalnego zbadania osoby odwołującej się

przed wydaniem opinii, czy też wystarczy, że zapozna się ze zgromadzoną w sprawie

dokumentacją medyczną. Niezależnie od tego, według wnioskodawczyni skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. z uwagi

na uchybienie przepisom prawa.

Sąd Najwyższy zważył:

Nie ma podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

I USK 943/26

3

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wnoszonym w

konkretnej, indywidualnej sprawie zakończonej wydaniem prawomocnego wyroku,

wobec czego argumenty za potrzebą rozpoznania tak rozumianego środka

zaskarżenia przedstawione we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie mogą

być oderwane od podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia objętego skargą, jak

również muszą być adekwatne do podstaw kasacyjnych, na których skarga została

skonstruowana. Takie stwierdzenie jest wynikiem tego, że Sąd Najwyższy (poza

uwzględnieniem z urzędu nieważności postępowania apelacyjnego) rozpoznaje

skargę kasacyjną wyłącznie w granicach zaskarżenia oraz w granicach jej podstaw,

będąc przy tym związanym ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę

zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 1 i 2 k.p.c.). Spostrzeżenie to ma znaczenie,

jeśli weźmie się pod uwagę, że zagadnienie prawne wskazane przez odwołującą się

nie znajduje odzwierciedlenia w zgłoszonych podstawach skargi kasacyjnej.

Wnioskodawczyni chce wyjaśniać „czy biegły wydający opinię w sprawie z zakresu

ubezpieczeń społecznych o ustalenie stopnia niepełnosprawności, ma obowiązek

fizykalnego zbadania osoby odwołującej przed wydaniem opinii, czy też wystarczy,

że zapozna się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją medyczną”. Rzecz w tym,

że w skardze zarzucono wprawdzie naruszenie przepisów postępowania (art 382

k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. w związku z art. 286 k.p.c. i art. 227 k.p.c.),

jednak odwołująca się wiąże je przede wszystkim z „zaniechaniem dopuszczenia

dowodu z opinii innego biegłego”, a nie z zaniechaniem jej „fizykalnego zbadania”.

Dla porządku trzeba dodać, że w opisie omawianego zarzutu wnioskodawczyni

dodatkowo wskazała, że wymienione przepisy zostały naruszone również przez

wydanie opinii bez fizykalnego badania. W tym miejscy trzeba zwrócić uwagę, że tak

sformułowany zarzut odnosi się do procedowania przed Sądem pierwszej, a nie

drugiej instancji. Ma to znaczenie, jeśli weźmie się pod uwagę, że zgodnie z art. 3981

§ 1 k.p.c. skarga kasacyjna wnoszona jest od orzeczenia sądu drugiej instancji.

W rezultacie, bezprzedmiotowe są zarzuty naruszenia przepisów postępowania

odnoszące się do procedowania przed sądem pierwszej instancji – Sąd Najwyższy

w ramach skargi kasacyjnej nie ma możliwości odnoszenia się do nich. W rezultacie

staje się zrozumiałe, że w ramach zgłoszonego zarzutu naruszenia przepisu

postępowania nie będzie możliwe wyjaśnienie zagadnienia prawnego

sformułowanego przez odwołującą się. Niecelowe jest zatem przyjmowanie z tego

powodu skargi kasacyjnej do rozpoznania merytorycznego.

I USK 943/26

4

Niezależnie od wskazanych racji, trzeba dodać, że przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na

przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego

zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi

przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze,

które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz

innych podobnych spraw (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2018 r.,

I CSK 33/18, LEX nr 2508114; z dnia 16 maja 2018 r., II CSK 15/18, LEX nr 2499790).

Chodzi o problem prawny, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w

orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla rozwikłania którego dotychczasowe

orzecznictwo jest niewystarczające (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

17 kwietnia 2018 r., I UK 268/17, LEX nr 2508639). Znając te reguły, Sąd Najwyższy

zmuszony jest wytknąć, że wnioskodawczyni nie zadała sobie trudu

przeanalizowania dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego. Wynika z

niego, że na podstawie obowiązujących przepisów nie da się sformułować

uniwersalnej tezy co do obowiązku „fizykalnego zgadania ubezpieczonego przez

biegłych” w sprawach o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Podkreśla się, że

powinność tego rodzaju może wynikać z indywidualnych uwarunkowań danej

sprawy. Znaczy to tyle, że zgłoszone zagadnienie prawne nie ma charakteru

„istotnego” w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. – można bowiem udzielić na nie

odpowiedzi w oparciu o dotychczasowe wypowiedzi Sądu Najwyższego, jak również

posługując się standardowymi regułami wykładni przepisów.

Odnosząc się do wypowiedzi skarżącego, trzeba mieć na uwadze, że o tym,

czy skarga kasacyjna zawiera niezbędny dla niej element, o którym mowa w art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c., decyduje nie tyle użycie w niej określeń nawiązujących do ustawowo

sformułowanych wymogów skargi kasacyjnej, czy też posłużenie się zwrotami

wartościującymi, lecz merytoryczna ocena argumentów przytoczonych w skardze,

które powinny w sposób wyraźny i przekonywujący świadczyć o tym, że zachodzi

przyczyna uzasadniająca uwzględnienie indywidualnego interesu strony, a przez to

wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia oczywiście naruszających prawo.

Właściwości takich nie posiada stanowisko zaprezentowane przez

wnioskodawczynię. Istota sprawy zasadza się na określeniu stanu zdrowia

odwołującej się. Aspekt ten dotyczy sfery faktycznej, a nie prawnej. Ma to znaczenie,

jeśli weźmie się pod uwagę, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty

I USK 943/26

5

dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), a Sąd

Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę

zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Z pozycji tego zakazu, jest jasne, że

zgłoszone podstawy skargi kasacyjnej nie mogą zostać zakwalifikowane jako

„oczywiście uzasadnione” w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Dlatego orzeczono jak w sentencji.

[A.P.]

[a.ł]