Sygnatura akt: I ZI 11/26
Sąd: Sąd Najwyższy
Wydział: Izba Odpowiedzialności Zawodowej Wydział I
Rodzaj: Orzeczenie
Data orzeczenia: 31 sierpnia 2026 r.
W serwisie od: 15 października 2026 r.
Zestawienie z tego dnia
Kategorie: Sąd Najwyższy

SN umorzył wniosek o zgodę na ściganie sędziego, bo akt oskarżenia wniesiono po terminie

Spór

Pełnomocnik sędziego Sądu Okręgowego, występującego jako pokrzywdzony, wnioskował o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego SSO X. Y. w związku z subsydiarnym aktem oskarżenia.

Ustalenia sądu

Postanowienie prokuratora nadrzędnego z dnia 9 stycznia 2026 r. zostało doręczone pokrzywdzonemu sędziemu 13 stycznia 2026 r., a jego pełnomocnik odebrał odpis 14 stycznia 2026 r. Akt oskarżenia wniesiono 16 lutego 2026 r., czyli po upływie miesiąca od doręczenia pokrzywdzonemu.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie wniosku pełnomocnika wnioskodawcy o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej SSO X. Y.

Dlaczego

Termin z art. 55 § 1 k.p.k. jest prekluzyjny i liczy się od doręczenia pokrzywdzonemu, więc argumentacja o dochowaniu terminu przez pełnomocnika nie miała znaczenia. Brak skutecznie wniesionego aktu oskarżenia oznaczał negatywną przesłankę procesową.

Dla firm

Miesięczny termin na subsydiarny akt oskarżenia biegnie od doręczenia odpisu samemu pokrzywdzonemu, a nie jego pełnomocnikowi. Spóźniony akt nie daje podstawy do wniosku o zgodę na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

Więcej o sprawie

Pełnomocnik pokrzywdzonego odebrał odpis postanowienia 14 stycznia 2026 r., ale miesiąc na akt oskarżenia liczy się od doręczenia samemu sędziemu, czyli od 13 stycznia. Akt wpłynął do sądu 16 lutego.

W takiej sytuacji szeroka argumentacja adw.
Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Sąd: Sąd Najwyższy, Izba Odpowiedzialności Zawodowej Wydział I
Sygnatura: I ZI 11/26

Treść orzeczenia

I ZI 11/26

WYCIĄG Z PROTOKOŁU

Dnia 31 sierpnia 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Barbara Skoczkowska

Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Tarasiuk

Wywołano sprawę o godz.: 10:00

Posiedzenie odbywa się jawnie.

Na posiedzenie:

Nie stawił się sędzia Sądu Okręgowego w [...] X. Y., prawidłowo zawiadomiony o

terminie posiedzenia (k. 44).

Nie stawił się wnioskodawca – X.1 Y.1, prawidłowo zawiadomiony o terminie

posiedzenia (k. 44).

Nie stawił się jego pełnomocnik – adw. A.W., prawidłowo zawiadomiony o terminie

posiedzenia (k. 43).

Przewodnicząca stwierdza, iż obowiązkiem Sądu Najwyższego jest

przeprowadzenie badania warunków formalnych wniosku o zezwolenie na

pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, co równoznaczne jest z tym, że Sąd

Najwyższy w przypadku, gdy wniosek taki dotyczy wniesionego subsydiarnego aktu

oskarżenia jest nie tylko uprawniony, ale zobowiązany do poczynienia ustaleń czy

również warunki formalne wniesionego subsydiarnego aktu oskarżenia są

spełnione. Sytuacja ta dotyczy również, gdy subsydiarny akt oskarżenia został

przyjęty przez sąd rozpoznający sprawę. Jak wynika z dołączonych w dniu 22 lipca

2026 r. akt Sądu Rejonowego […] w [...] o sygn. […], sąd ten zwrócił się w dniu 16

kwietnia 2026 r. do Prokuratury Okręgowej w [...] o nadesłanie kopii zwrotnych

potwierdzeń doręczenia stronom odpisu postanowienia prokuratora Prokuratury

Okręgowej w [...] z dnia 9 stycznia 2026 r. Z dołączonych pokwitowań odbioru

wynika, że adw. A.W. odebrał odpis postanowienia w dniu 14 stycznia 2026 r.

natomiast pokwitowanie dla sędziego X.1 Y.1 zostało odebrane w sądzie

I ZI 11/26

okręgowym w dniu 13 stycznia 2026 r. Z akt sprawy karnej wynika, że subsydiarny

akt oskarżenia został wniesiony w dniu 16 lutego 2026 r. (k. 20).

Mając te okoliczności na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił:

Na podstawie art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z

dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych umorzyć

postępowanie w sprawie wniosku pełnomocnika wnioskodawcy X.1

Y.1 o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej SSO w [...] X. Y.,

Uzasadnienie

Zgodnie z treścią art. 55 § 1 k.p.k. pokrzywdzony może w terminie miesiąca od

doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu prokuratora nadrzędnego o

utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia wnieść akt oskarżenia do sądu.

Ustawodawca określił przy tym, jakie kryteria muszą zostać spełnione dla

skutecznego wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia. Podkreślić należy, że tylko

skutecznie wniesiony akt oskarżenia daje uprawnienia do złożenia wniosku o

wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. W

niniejszej sprawie subsydiarny akt oskarżenia został sporządzony i podpisany przez

adwokata, jednakże nie został dochowany miesięczny termin do jego wniesienia.

Podkreślić należy, że miesięczny termin określony w art. 55 § 1 k.p.k. liczony jest

od doręczenia pokrzywdzonemu, a nie jego pełnomocnikowi odpisu postanowienia

prokuratora nadrzędnego, o którym mowa była wyżej. Termin określony w art. 55 §

1 k.p.k. jest terminem prekluzyjnym skutkiem, którego upływ terminu powoduje

bezskuteczność wniesienia aktu oskarżenia, co oznacza, że w sprawie niniejszej

wystąpił brak skargi uprawnionego oskarżyciela. Jak wskazano powyżej,

postanowienie prokuratora nadrzędnego z dnia 9 stycznia 2026 r. zostało

doręczone X.1 Y.1 w dniu 13 stycznia 2026 r. (sędzia nie podał innego adresu dla

doręczeń). W takiej sytuacji szeroka argumentacja adw. A.W. zamieszczona w

subsydiarnym akcie oskarżenia, a dotycząca dochowania terminu nie ma

jakiegokolwiek znaczenia, albowiem dotyczy doręczenia jemu jako pełnomocnikowi

I ZI 11/26

tego odpisu. Zauważyć należy, że stanowisko Sądu Najwyższego w tym zakresie

jest jednolite (wyrok z dnia 26 lutego 2014 r., III KK 6/14 oraz postanowienia: z dnia

11 marca 2015 r., V KZ 6/15; z dnia 29 lipca 2015 r., II KK 98/15 i z dnia 10

października 2017 r., II KK 181/17). Takie samo stanowisko zajmują również

komentatorzy (Kodeks Postępowania Karnego. Komentarz T.I, pod redakcją

Dariusza Świeckiego, s. 333).

Wobec powyższego, w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka procesowa i

postępowanie należało umorzyć.

[…]

Przewodnicząca

Protokolant

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.