Sąd Najwyższy nie przyjął wniosku o zezwolenie na ściganie dwóch sędziów

Zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2026 r. (k. 8) wezwano wnioskodawcę M.P.

do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 16 maja 2026 r. o zezwolenie

na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów Sądu Rejonowego w […]: X.

Y. i X.1 Y.1 przez przesłanie odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu,

wskazującego sprawę, w której immunitet ma zostać uchylony oraz o

udokumentowanie stanu majątkowego w celu rozpoznania wniosku o wyznaczenie

pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie zastrzeżono, że nieuzupełnienie

wskazanych braków w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, spowoduje

odmowę przyjęcia wniosku.

Wezwanie zostało odebrane przez M.P. w dniu 19 czerwca 2026 r. (k. 16).

W zakreślonym w wezwaniu terminie M.P. nie uzupełnił wymienionych braków

formalnych.

I ZI 46/26

2

W pierwszej kolejności wymaga dostrzeżenia, że w sprawie zaistniała

negatywna przesłanka postępowania immunitetowego, która jest zarazem

wystarczająca do uznania oczywistej bezzasadności wniosku już na tym jego

etapie. M.P. składając wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej sędziów Sądu Rejonowego w […] X. Y. i X.1 Y.1, nie wykazał, że posiada

status strony, tj. oskarżyciela prywatnego lub oskarżyciela posiłkowego

subsydiarnego,

w sprawie przeciwko wymienionym sędziom posiadającym immunitet formalny.

Tylko taki status uprawniałby bowiem M.P. do złożenia wniosku o wydanie uchwały

w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie określonych sędziów

do odpowiedzialności karnej.

Wykładnia językowa art. 13 k.p.k. nie pozostawia wątpliwości, że podmiot,

który dąży do uzyskania zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej

osoby, co do której ustawa wymaga takiego zezwolenia, musi posiadać status

oskarżyciela. Status taki przysługuje z mocy ustawy prokuratorowi, co wynika

z treści art. 45 § 1 k.p.k., zaś w zakresie innych podmiotów, warunkiem jego

uzyskania jest dokonanie czynności procesowej, jaką jest wniesienie aktu

oskarżenia. Skutkiem wniesienia aktu oskarżenia jest zawisłość sprawy karnej

przed określonym sądem powszechnym, z powodu oskarżenia przez określony

podmiot – oskarżyciela prywatnego lub subsydiarnego. Jak trafnie wskazał Sąd

Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 lutego 2025 r., sygn. akt II ZO 46/23,

w odniesieniu do przestępstw popełnionych przez sędziego, dla skutecznego

uruchomienia postępowania immunitetowego należy najpierw zainicjować

postępowanie karne, a następnie wystąpić do sądu dyscyplinarnego o wydanie

uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Dopiero bowiem uzyskanie statusu strony w postępowaniu karnym toczącym się

o ten sam czyn, przeciwko tej samej osobie, daje wnioskodawcy legitymację do

wniesienia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności

karnej. Inna kolejność czynności procesowych stoi w sprzeczności z istotą

postępowania, o którym mowa w art. 80 u.s.p. Zważywszy zatem na fakt, że

wniosek o uchylenie immunitetu może być złożony jedynie przez oskarżyciela,

I ZI 46/26

3

złożenie takiego przez osobę nie posiadającą takiego statusu obliguje do uznania

wniosku za oczywiście bezzasadny, co z kolei prowadzi do odmowy jego przyjęcia.

Powyższe okoliczności sprawiają, że wniosek z dnia 16 maja 2026 r.

o udzielenie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów Sądu

Rejonowego w […] X. Y. i X.1 Y.1, nie mógł zostać przyjęty do rozpoznania

i dlatego, w myśl art. 80 § 2b u.s.p., zarządzono jak na wstępie.

[J.J.]

[r.g.]