Zarzuty wobec sędziego z 1982 roku o nacisk na świadka. SN odmówił zgody na ściganie

Treść orzeczenia

I ZI 5/25

UCHWAŁA

Dnia 11 marca 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Dobrowolski

Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Tarasiuk

przy udziale prokuratora Przemysława Cieślika z Instytutu Pamięci Narodowej

Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we

Wrocławiu i pełnomocnika objętego wnioskiem sędziego, po rozpoznaniu w Izbie

Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 11 marca 2026 r. wniosku

prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

we Wrocławiu w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] w stanie spoczynku X. Y. za to, że:

I. w dniu 19 października 1982 roku w L., jako funkcjonariusz państwa

komunistycznego - sędzia Sądu Wojewódzkiego w L. i zarazem przewodniczący

składu orzekającego, rozpoznając sprawę oskarżonych J. P., M. N., Z. M., H. M. i

M. B. o czyny z art. 138 § 1 k.k., art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 234 § 1 i art. 236 k.k.

w zw. z art. 10 § 2 k.k. z 1969 roku oraz z art. 46 ust. 1 dekretu z 12 grudnia 1981

roku o stanie wojennym (Dz. U. 29 poz. 154 z późn. zm. z 1981 roku) nie dopełnił

swoich obowiązków polegających na obiektywnej ocenie dowodów i bezstronnym

prowadzeniu rozprawy oraz przekroczył swoje uprawniania prowadzenia rozprawy

w ten sposób, że w sprawie o sygn. akt […] w trakcie składania zeznań przez

świadka K. S. podżegał ją do składania fałszywych zeznań w ten sposób, że

zaprzeczał ich treści krzycząc na świadka, że mówi nieprawdę i groził jej

zwolnieniem z pracy twierdząc, że on tego osobiście dopilnuje, a była ona wtedy

kierowniczką sekretariatu Wydziału […] Karnego Sądu Rejonowego w L.,

wywierając w ten sposób presję w celu uzyskania zmiany jej zeznań i

zgromadzenia dowodów wyłącznie obciążających oskarżonego H. M. w

prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu, którym to działaniem sędzia ten

dopuścił się zbrodni komunistycznej, będącej jednocześnie zbrodnią przeciwko

I ZI 5/25

2

ludzkości, w postaci poważnej represji politycznej w związku z prowadzonym

przeciwko niemu postępowaniem karnym, w którym uznany on został za

przeciwnika ówczesnego ustroju komunistycznego panującego w Polsce, tj. o czyn

z art. 18 § 2 w zw. z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy

z 18 grudnia 1998 roku o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni

przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej powoływana jako: ustawa o IPN);

II. w dniu 19 października 1982 roku w L., jako funkcjonariusz państwa

komunistycznego - sędzia Sądu Wojewódzkiego w L. i zarazem przewodniczący

składu orzekającego, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi członkami

składu orzekającego będącymi sędziami powyższego Sądu, rozpoznając sprawę

oskarżonych J. P., M. N., Z. M., H. M. i M. B. o czyny z art. 138 § 1 k.k., art. 275 § 1

k.k. w zw. z art. 234 § 1 i art. 236 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k. z 1969 roku oraz z art.

46 ust. 1 dekretu z 12 grudnia 1981 roku o stanie wojennym (Dz. U. 29 poz. 154

z późn. zm. z 1981 roku) nie dopełnił swoich obowiązków polegających na

obiektywnej ocenie dowodów i właściwej ocenie stanu faktycznego w ten sposób,

że w sprawie o sygn. akt […], stosując tryb doraźny skazał H. M. za czyn z art. 275

§ 1 w zw. z art. 234 § 1 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k. z 1969 roku na karę trzech lat

pozbawienia wolności, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego, a

zwłaszcza z wyjaśnień oskarżonego nie przyznającego się do popełnienia

zarzucanego mu czynu i zeznań przesłuchanych świadków potwierdzających

przedstawiony przez niego stan faktyczny, wynika, że brak było podstaw do

przyjęcia, iż swoim zachowaniem oskarżony H. M. wypełnił znamiona zarzucanego

mu czynu, prowadząc postępowanie dowodowe w sposób dowolny, niekorzystny

dla oskarżonego i sprzeczny z dowodami zgromadzonymi w toku postępowania

świadczącymi na korzyść oskarżonego, uznając za wiarygodne jedynie obciążające

oskarżonego zeznania funkcjonariusza M.O. R. M., a pomijając walor dowodowy

zeznań pozostałych świadków, którzy złożyli zeznania na korzyść oskarżonego H.

M. oraz stosując wykładnię rozszerzającą zakres penalizowanych zachowań,

polegającą na przyjęciu, iż oskarżony 31 sierpnia 1982 roku w L. brał udział w

nielegalnym zbiegowisku publicznym, którego uczestnicy dopuścili się zamachu na

funkcjonariuszy M.O. wykonujących obowiązki służbowe w ten sposób, że używali

wobec nich słów obelżywych i rzucali kamieniami, a H. M. rzucał kamieniami w

I ZI 5/25

3

milicjantów podczas rozpraszania tej demonstracji, którym to działaniem sędzia ten

dopuścił się zbrodni komunistycznej, będącej jednocześnie zbrodnią przeciwko

ludzkości, w postaci poważnej represji politycznej polegającej na wymierzeniu

powyższej kary jako odwetu wymierzonego w imieniu państwa komunistycznego

wobec osoby uznanej przez ówczesną władzę za przeciwnika politycznego, na

skutek czego bezprawnie pozbawił pokrzywdzonego wolności na okres powyżej dni

siedmiu od 11 września 1982 do 2 maja 1983 roku, czym działał na szkodę interesu

publicznego i prywatnego interesu pokrzywdzonego, t.j. o czyn z art. 231 § 1 k.k. i

art. 189 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o IPN.

uchwalił:

I. odmówić zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] w stanie spoczynku X. Y.

za czyny opisane we wniosku prokuratora Oddziałowej Komisji

Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we Wrocławiu z dnia

28 stycznia 2025 r., sygn. […];

II. odroczyć sporządzenie uzasadnienia uchwały;

III. kosztami postępowania immunitetowego obciążyć Skarb

Państwa.

[M. T.]

[r.g.]