Sędzia SN wyłączona z sprawy o wynagrodzenia, bo sama dochodzi podobnego roszczenia

W dniu 24 marca 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) pełnomocnik

pozwanego, na podstawie art. 49 § 1 k.p.c., wniosła o wyłączenie o SSN X1. Y1. od

udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik pozwanego podniosła, że SSN X1.

Y1. jest powodem w analogicznej sprawie o wynagrodzenie, toczącej się przed

Sądem Najwyższym w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. akt I ZPU

3/24, wobec czego zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w

niniejszej sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

I ZO 56/25

2

Wniosek pełnomocnika pozwanego o wyłączenie SSN X1. Y1. od udziału w

rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24 zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją art. 49 § 1 k.p.c. niezależnie od przyczyn

wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na

wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać

uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Z art. 50 §

1 k.p.c. wynika zaś konieczność uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia.

Przepis art. 49 § 1 k.p.c. określa dwie przesłanki, które umożliwiają uwzględnienie

wniosku o wyłączenie sędziego. Po pierwsze, może to nastąpić, gdy w

okolicznościach konkretnej sprawy występuje obiektywna, a więc weryfikowalna,

wątpliwość co do jego bezstronności. Po drugie, gdy wątpliwość ta ma charakter

uzasadniony. Bezstronność jest synonimem obiektywizmu, braku uprzedzeń i

neutralności wobec stron, a także niekierowania się przy rozstrzyganiu sprawy

względami, które miałyby charakter inny niż merytoryczny. Należy przy tym

podkreślić, że nie jest wystarczające subiektywne przekonanie wnioskodawcy o

braku bezstronności sędziego. Z uwagi na przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję

tej instytucji, niezbędne jest oparcie się na obiektywnych, racjonalnych i dających

się zweryfikować okolicznościach konkretnej sprawy przemawiających za

wyłączeniem sędziego od jej rozpoznania. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek

wykazania wystąpienia w konkretnej sprawie tych przesłanek (por. np.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II NSNc 133/23,

LEX nr 3573542).

W ocenie Sądu Najwyższego, w realiach niniejszej sprawy zaistniały tego

rodzaju okoliczności, które uzasadniają wyłączenie SSN X1. Y1. od udziału w

rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24. Wskazać należy, że SSN X1. Y1. w

dniu 18 stycznia 2024 r. wniosła tożsame rodzajowo powództwo o zapłatę,

zarejestrowane w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod

sygn. akt I ZPU 3/24. Zarówno sprawa o sygn. akt I ZPU 3/24, w której powodem

jest SSN X1. Y1., jak i o sygn. akt I ZPU 21/24, która została jej przydzielona jako

sędziemu sprawozdawcy, dotyczą roszczenia o zapłatę z tytułu wypłacenia

sędziom Sądu Najwyższego wyrównania wynagrodzenia.

I ZO 56/25

3

Zgodzić należy się zatem z pozwanym, iż rozpoznawanie w tej sytuacji przez

SSN X1. Y1. sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24 mogłoby wywołać w odbiorze

społecznym uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Jakkolwiek

wskazana okoliczność nie musi świadczyć o deficycie bezstronności przy

rozpoznawaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24, to jednak rozstrzyganie w tej

sprawie może rodzić w oczach opinii publicznej wątpliwość co do tego, czy

rozstrzygnięcie to będzie dokonywane w warunkach zapewniających bezstronność i

obiektywizm ocen. Orzekanie jednak w takim układzie faktycznym, dla postronnego

obserwatora, a także z punktu widzenia strony, mogłoby naruszać zaufanie do

wymiaru sprawiedliwości (zob. Z. Łyda, Bezstronność arbitra a

zakaz ,,zainteresowania w sprawie”, Państwo i Prawo 1996, nr 2, s. 51 – 54).

Kierując się powyższym wskazaniem, Sąd Najwyższy uznał, że zachodzi

potrzeba wyłączenia SSN X1. Y1. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I

ZPU 21/24.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[M. T.]

[a.ł]