SN wyłączył sędziego Demendeckiego, bo jego pełnomocnik jest obrońcą innego sędziego

SSN Tomasz Demendecki złożył 18 czerwca 2026 r. oświadczenie w trybie

art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. do sprawy o sygn. akt I ZO 91/26,

żądając wyłączenia go od udziału w rozpoznaniu wskazanej sprawy, z uwagi na

fakt, że przedmiotem rozpoznania tej sprawy jest wniosek o wyłączenie SSN

Barbary Skoczkowskiej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 78/25,

który to wniosek złożył adw. M.S. występujący w sprawie o sygn. akt I ZI 78/26 jako

obrońca sędziego X. Y., natomiast w stosunku do SSN Tomasza Demendeckiego

jest on pełnomocnikiem w toczących się postępowaniach sądowych, w których SSN

Tomasz Demendecki jest stroną.

SSN Tomasz Demendecki wskazał, że wprawdzie powyższa okoliczność nie

stanowi w swej istocie niejako automatycznej podstawy do uruchomienia

mechanizmu gwarancyjnego bezstronności sądu, unormowanego w art. 41 i nast.

I ZO 99/26

2

k.p.k., jednakże uprzednio wspomniany fakt może w Jego ocenie stanowić

podstawę ewentualnego zarzutu dotyczącego braku Jego bezstronności przy

rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 91/26. Z tych względów uważa, że skoro w

odbiorze zewnętrznego obserwatora może powstać wątpliwość co do Jego

bezstronności, zachodzi wobec Niego okoliczność z art. 41 § 1 k.p.k. i złożenie

żądania wyłączenia jest uzasadnione.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Złożone przez SSN Tomasza Demendeckiego żądanie wyłączenia od

udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 91/26, zasługiwało na uwzględnienie.

Z treści art. 41 § 1 k.p.k. wynika, że Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie

lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać

uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Okoliczność wskazana w oświadczeniu SSN Tomasza Demendeckiego, a to fakt, iż

w sprawie o sygn. akt I ZO 91/26, której przedmiotem jest rozpoznanie wniosku o

wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 78/26, który

złożył adw. M.S., będący obrońcą sędziego X. Y. we wskazanej sprawie

i jednocześnie pełnomocnikiem SSN Tomasza Demendeckiego w postępowaniach

sądowych, których jest stroną, uzasadnia uwzględnienie żądania.

Na tle powyższego bowiem należy uwzględnić społeczną ocenę

bezstronności sędziego, tj. stwierdzenie czy w konkretnych okolicznościach

uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego mogą powstać nie tylko u

strony, ale również u obiektywnego, zewnętrznego obserwatora (por. wyrok

Trybunału Konstytucyjnego z 20 czerwca 2008 r., P 8/07, OTK-A 2008/5/84). W

aktualnym stanie prawnym wyłączenie sędziego z powodu braku bezstronności

musi zawsze poprzedzać z jednej strony, pewna obiektywizacja przesłanek

wyłączenia, z drugiej zaś, ich indywidualizacja poprzez odwołanie się do realiów

konkretnej sprawy. Okoliczność powodująca powstanie wątpliwości co do

bezstronności sędziego powinna być rozpatrywana z punktu widzenia nie tylko

osoby będącej w ramach procesu, ale także poza procesem i powinna być

uzasadniona w tym sensie, że jej przesłanki powinny być dostatecznie racjonalne.

I ZO 99/26

3

Natomiast w takiej sytuacji jak w sprawie niniejszej, gdzie osobą reprezentującą

interesy sędziego X. Y. w sprawie o sygn. akt I ZI 78/26, w której z kolei złożono

wniosek o wyłączenie sędziego, zarejestrowany pod sygn. akt I ZO 91/26 i

przydzielony do rozpoznania przez SSN Tomasza Demendeckiego, jest

jednocześnie osoba pełniąca rolę pełnomocnika wymienionego Sędziego, może - u

postronnego obserwatora takiego układu procesowego - powstać uzasadniona

wątpliwość co do bezstronności tego Sędziego. Stąd też należało uwzględnił

żądanie SSN Tomasza Demendeckiego i wyłączyć go z udziału w rozpoznaniu

wskazanej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.

[J.J.]

[r.g.]