Sąd dyscyplinarny uchylił zawieszenie prokuratora. SN zniósł jego przedłużenie

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...]

okręgu regionalnego, pismem z dnia 29 stycznia 2025 r. skierowanym do Izby

Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, zwrócił się w niniejszej sprawie

o informację w przedmiocie decyzji w zakresie zawieszenia prokuratora X. Y. w

czynnościach, podając, że okres zawieszenia mija z dniem 21 lutego 2026 r.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 4 lutego 2026 r., na podstawie art.

150 § 4 p.p., przedłużył zawieszenie w czynnościach prokuratora Prokuratury

Okręgowej w [...] – X. Y. na dalszy okres jednego roku, tj. do dnia 21 lutego 2027 r.

I ZSK 3/24

2

W dniu 5 lutego 2026 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu

Najwyższego wpłynęło pismo nadesłane z Prokuratury Okręgowej w [...] z prośbą o

przesłanie oryginału postanowienia z dnia 4 lutego 2026 r., a nadto poinformowano,

że uzasadnienie wymienionego postanowienia, nie zawiera żadnej informacji o tym,

że Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym w dniu 13 października 2025

r. w sprawie o sygn. akt […] uchylił postanowienie Prokuratora Okręgowego w [...] z

dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt […] o zawieszeniu prokuratora X. Y. do dnia 21

lutego 2026 r.

W związku z powziętą informacją, Sąd Najwyższy zwrócił się do Sądu

Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym o nadesłanie odpisu

przedmiotowego postanowienia z dnia 13 października 2025 r.

W dniu 6 lutego 2026 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu

Najwyższego został nadesłany e-mail wraz z załączoną kopią ww. postanowienia,

z którego wynika, że uwzględniono odwołanie X. Y. – prokuratora Prokuratury

Okręgowej w [...] z dnia 22 sierpnia 2025 r. i uchylono postanowienie Prokuratora

Okręgowego w [...] z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt […] o zawieszeniu

prokuratora X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy; kosztami

postępowania obciążono Skarb Państwa.

W dniu 13 lutego 2026 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu

Najwyższego został nadesłany odpis wskazanego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W realiach niniejszej sprawy, pojawiły się nowe okoliczności, które

uzasadniały uchylenie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2026 r.

w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach prokuratora X. Y.

Zapadła decyzja warunkowana jest zaistniałymi w sprawie zaszłościami

faktycznymi. By do nich przejść zauważyć jednak trzeba zasadniczą wadę art. 150

p.p. w praktyce jego stosowania. Przepis ten w § 3 stanowi, że po skierowaniu

wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej do sądu dyscyplinarnego, decyzje

w przedmiocie przedłużenia zawieszenia prokuratora w czynnościach podejmuje

sąd dyscyplinarny. Powyższy przepis prowadzi do jednoznacznej konstatacji, iż po

wpłynięciu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej „dysponentem” decyzji

I ZSK 3/24

3

o dalszym zawieszeniu prokuratora w czynnościach jest sąd dyscyplinarny. Przy

tym nie może być wątpliwości, że skoro decyzja ma zapadać po skierowaniu

wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, to właściwy do przedłużenia

zawieszenia jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Zasadnicze procesowe

komplikacje pojawiają się w zakresie sądu właściwego do rozpoznania odwołania

na pierwotną decyzję przełożonego dyscyplinarnego o zawieszeniu prokuratora

w czynnościach. W jurydycznej praktyce utrwaliło się, iż taki środek odwoławczy

rozpoznaje Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym. Dodatkowo art. 150

w § 8 stanowi, że przełożony dyscyplinarny może w każdym czasie uchylić

zawieszenie prokuratora w czynnościach.

Analiza przytoczonych jednostek redakcyjnych art. 150 p.p. oraz praktyki ich

stosowania wskazuje, iż dochodzi do zmultiplikowania podmiotów mogących podjąć

decyzję w przedmiocie dalszego zawieszenia prokuratora w czynnościach czy też

rozpoznania środków odwoławczych w tymże przedmiocie, z tym jednak

zastrzeżeniem, że przełożony dyscyplinarny może podjąć decyzję jednostronną, tj.

o uchyleniu zawieszenia w czynnościach. Nie potrzeba jednak szerszych

wyjaśnień, iż tak ukształtowany stan normatywny i praktyka jego stosowania, w

skrajnych przypadkach może prowadzić do wydania w podobnym czasie dwóch

wektorowo odmiennych decyzji. Taka właśnie sytuacja nastąpiła w niniejszej

sprawie, wszak procedując w dniu 4 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy nie posiadał

wiedzy o pozytywnym rozpatrzeniu przez Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze

Generalnym odwołania prokuratora X. Y. i uchyleniu postanowienia Prokuratora

Okręgowego w [...] z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt […] o zawieszeniu

prokuratora X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy, tj. do dnia 21

lutego 2026 r., co spowodowało wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o

zawieszeniu ww. w czynnościach. Informacja o decyzji wskazanego organu została

dostarczona do Sądu Najwyższego w dniu 6 lutego 2026 r.

Zarówno Sąd Najwyższy Izba Odpowiedzialności Zawodowej, w której

zarejestrowana jest sprawa z wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, sygn.

akt I ZSK 3/24, jak i Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora

Generalnego dla [...] okręgu regionalnego, nie zostali poinformowani przez Sąd

Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym o zapadłym rozstrzygnięciu w

I ZSK 3/24

4

przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu prokuratora X. Y. w

czynnościach.

Powyższe rozważania stały się konieczne dla wyeksponowania zasadności

przyjętej w niniejszym postanowieniu decyzji. Skoro w aktualnym stanie sprawy

wskutek decyzji Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym materialny

byt straciło zawieszenie prokuratora X. Y. w czynnościach służbowych, to przyjęta

przez Sąd Najwyższy decyzja o przedłużeniu zawieszenia prokuratora

w czynnościach, stała się bezprzedmiotowa i konieczne stało się jej

wyeliminowanie z obrotu prawnego. Tylko takie działanie doprowadzi także do

harmonii obrotu prawnego. Istotnie, zawieszenie prokuratora X. Y.

w czynnościach nie jest już stosowane. Prokurator X. Y. obecnie pozostaje więc w

służbie (bez zawieszenia).

Dostrzegając podobieństwo przedmiotowej instytucji ze stosowanymi

środkami zapobiegawczymi na gruncie postępowania karnego, Sąd Najwyższy

decyzję swą o uchyleniu postanowienia o przedłużeniu zawieszenia

w czynnościach prokuratora X. Y., podjął kierując się treścią art. 253 § 1 k.p.k.

zastosowanego w niniejszej sprawie w drodze odesłania za pomocą art. 171 pkt 1

k.p.k., bowiem należało uznać, że w związku z uchyleniem postanowienia

Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt […] o

zawieszeniu prokuratora X. Y. w czynnościach służbowych, zaistniały układ

procesowy uczynił przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach

bezprzedmiotowym.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

[M. T.]

[r.g.]

Paweł Wojciechowski