Sąd Najwyższy oddalił skargę właścicielki i nie ustanowił służebności przesyłu na działkach w L.

II CSKP 212/24

2

Postanowieniem z 16 marca 2021 r. Sąd Rejonowy Lublin-Wschód

w Lublinie z siedzibą w Świdniku oddalił wniosek W.K. o ustanowienie za

wynagrodzeniem w kwocie 4 708 550 zł na nieruchomości położonej w L. przy ul.

[…], składającej się z działek gruntu nr [...]1 i [...]2 o łącznej powierzchni 1,3453 ha,

objętej księgą wieczystą nr [...], bliżej opisanej służebności przesyłu na rzecz

uczestnika postępowania P. S.A. w L. jako właściciela urządzeń przesyłowych w

postaci trzech linii elektroenergetycznych wysokiego napięcia (WN) oraz jednego

słupa WN. Wnioskodawczyni domagała się także zobowiązania uczestnika do

naprawienia szkody wynikłej z obniżenia wartości nieruchomości.

Sąd Rejonowy ustalił, że wnioskodawczyni oraz uczestnicy postępowania

P.K. i A.K. są właścicielami nieruchomości objętej wnioskiem, przeznaczonej na

tereny aktywności gospodarczej, tereny tras komunikacyjnych, tereny urządzeń

elektroenergetyki - IT1 z przeznaczeniem gruntów pod realizację nowych stacji

transformatorowych wnętrzowych wolnostojących oraz wydzielenie działki pod

istniejące stacje transformatorowe. Nieruchomość znajduje się w strefie

uciążliwości linii napowietrznej wysokiego napięcia WN - 110 kV do czasu likwidacji

lub skablowania.

Na działce nr [...]1 znajduje się bliżej opisana linia napowietrzna WN 110 kV

relacji […], w której przebiegu znajduje się usytuowany na tej działce słup typu P+5

nr [...]. Przez wskazaną działkę przebiega również bliżej opisana linia WN relacji H.-

W. 110 kV. Przez działkę nr [...]2 przebiegają przewody bliżej opisanej linii

napowietrznej WN 110 kV relacji A.-W. Obecnie właścicielem tych urządzeń

przesyłowych jest uczestnik postępowania P. S.A. w L.. Przez obie działki

przebiega także podziemna linia kablowa średniego napięcia, która była

wykorzystywana do zasilania stacji transformatorowej K-71 C.; lina ta jest

nieczynna i nieeksploatowana.

Sąd ustalił dalej, że na podstawie ostatecznej decyzji Prezydium Miejskiej

Rady Narodowej z 21 grudnia 1970 r. nr […] oraz na podstawie ostatecznej decyzji

Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 23 grudnia 1970 r., wydanych na

podstawie art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania

nieruchomości (ostatni jedn. tekst: Dz.U. z 1974 r., Nr 10, poz.64, dalej: „u.z.t.w.n.”)

II CSKP 212/24

3

oraz zgodnie z wydaną przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury

Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. w zaświadczeniu nr […] z 28 marca

1969 r. lokalizacją szczegółową, zezwolono ówczesnemu przedsiębiorstwu

państwowemu - Zakładowi Energetycznemu w L. na budowę dwóch linii

energetycznych napowietrznych 110 kV do stacji L.- W. przy ul. […] w L. z

jednoczesnym ograniczeniem praw właścicieli nieruchomości, przez które miały

one przebiegać. Ograniczenie obejmowało dla każdej z linii WN pas o szerokości

19 m, w którym została wyłączona możliwość wznoszenia nowych budynków

mieszkalnych i gospodarczych, sadzenie drzew wysokopiennych oraz uprawiania

plantacji roślinnych o charakterze łatwopalnym. Ograniczenie obejmowało także, z

mocy samego prawa, dostęp przedstawicieli przedsiębiorstwa do przewodów i

urządzeń w celu wykonywania czynności związanych z ich konserwacją. Budowa

obu linii została zakończona w 1973 r. Linia WN 110 kV relacji H. – W. oznaczana

jest także jako linia WN 110 kV relacji L. 400 - H.W. i linia WN 110 kV relacji L. 400

- W. Linia WN 110 kV relacji A.-W. oznaczana jest, także jako linia WN 110 kV

relacji L.-A. - L.W. Po zakończeniu prac linie WN były nieprzerwanie eksploatowane

i wykorzystywane przez kolejne przedsiębiorstwa energetyczne, powstające

w wyniku przekształceń organizacyjnych i prawnych, do ciągłej dystrybucji energii

elektrycznej. Na przełomie lat 80-tych i 90-tych ubiegłego wieku nastąpiła

modernizacja i przebudowa linii WN 110 kV relacji A.-W. Zgodnie z decyzją Urzędu

Miejskiego w L. z 26 maja 1988 r., zezwolono na wejście na przedmiotową

nieruchomość w celu przebudowy linii WN 110 kV relacji A.-W. Jako właścicieli

nieruchomości wskazani zostali w niej F.K. i J.K., poprzednicy prawni aktualnych

właścicieli nieruchomości objętej wnioskiem. W ramach prac została zmieniona

lokalizacja słupa nr [...], który został postawiony na działce nr [...]1, gdzie znajduje

się także obecnie. Modernizacja i przebudowa linii WN 110 kV relacji A.- W. została

zakończona do 29 maja 1990 r. Modernizacja i przebudowa linii WN 110 kV relacji

A. – W. odbywała się z zachowaniem przebiegu dotychczasowej linii, w pasie

wyznaczonym decyzjami administracyjnymi wydanymi w latach siedemdziesiątych

ubiegłego wieku. Sąd Rejonowy opisał następnie w uzasadnieniu postanowienia

ciąg przekształceń prawnych i organizacyjnych podmiotów eksploatujących

II CSKP 212/24

4

przedmiotowe urządzenia przesyłowe, będących poprzednikami prawnymi ich

aktualnego właściciela czyli uczestnika postępowania.

W oparciu o przytoczone ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy doszedł

do przekonania, że wniosek o ustanowenie służebności przesyłu nie zasługuje na

uwzględnienie. Wbrew stanowisku wnioskodawczyni, uczestnik dysponuje bowiem

tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym

do obsługi i eksploatacji opisanych wyżej urządzeń przesyłowych, opartym na

opisanych wyżej ostatecznych decyzjach administracyjnych wydanych przez

uprawnione organy na podstawie art. 35 u.z.t.w.n. Sąd wskazał, że przedmiotowe

decyzje funkcjonowały w obrocie przez kilkadziesiąt lat i stały się podstawą

przeprowadzenia przez szereg sąsiadujących ze sobą nieruchomości (w tym przez

nieruchomość objętą wnioskiem) opisanych linii elektroenergetycznych. Nie ma

podstaw do kwestionowania ich ostateczności, ponadto sąd powszechny nie jest

uprawniony do badania skuteczności jej doręczenia poszczególnym właścicielom

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lipca 2015 r., IV CSK 636/14).

Właściwą drogą do wzruszenia tej decyzji lub podważenia jej mocy pozostaje

odpowiednie postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia

nieważności decyzji lub wznowienia postępowania administracyjnego.

Sąd Rejonowy podniósł także, powołując się na utrwalone poglądy orzecznictwa

i nauki prawa, że tak zwana bezwzględna nieważność decyzji administracyjnej,

która może być wzięta pod uwagę przez sąd powszechny, zachodzi wówczas,

gdy decyzja została wydana bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, przez organ

oczywiście niewłaściwy lub bez zachowania jakiejkolwiek procedury, co w tej

sprawie nie miało miejsca (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 7 lipca 2005 r., IV CK

12/05 oraz uchwała Sądu Najwyższego z 21 listopada 1980 r., III CZP 43/80,

OSNC 1981, nr 8, poz.142). Sąd Rejonowy podniósł ponadto, że przy

uwzględnieniu, iż obie linie elektroenergetyczne zostały wybudowane i oddane

do użytku poprzednikowi prawnemu uczestnika P. S.A. w L., najpóźniej z dniem 27

kwietnia 1973 r., przy założeniu, że omówione wyżej decyzje administracyjne nie są

ostateczne, należy przyjąć, że poprzednik prawny uczestnika objął w posiadanie

służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu w dobrej wierze.

Pozostawał bowiem w usprawiedliwionym okolicznościami przekonaniu, że

II CSKP 212/24

5

dysponuje uprawnieniem wynikającym z ostatecznej decyzji administracyjnej (zob.

wyrok Sądu Najwyższego z 13 lipca 2017 r., I CSK 737/16 oraz postanowienie

Sądu Najwyższego z 15 lutego 2017 r., II CSK 205/16, OSNC 2017/10/115).

Oznacza to, że zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej

służebności przesyłu nastąpiłoby z dniem 27 kwietnia 2003 r., a zatem przed

wniesieniem przedmiotowego wniosku o ustanowienie służebności przesyłu. Sąd

Rejonowy wskazał także, że nie ma podstaw do ustanowienia służebności przesyłu

w zakresie podziemnej linii kablowej zasilającej poprzednio stację transformatorową

K-71 C., albowiem nie wchodzi ona w skład przedsiębiorstwa uczestnika. Z tych

przyczyn oddalił wniosek.

Apelacja wnioskodawczyni od powyższego orzeczenia została oddalona

postanowieniem Sądu Okręgowego w Lublinie z 12 maja 2022 r., który podzielił

ustalenia faktyczne i oceny prawne Sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy

potwierdził, że w okolicznościach sprawy, przedstawione przez uczestnika akty

administracyjne dotyczące przedmiotowych linii elektroenergetycznych, wydane na

podstawie art. 35 u.z.t.w.n., stanowią tytuły prawne legalizujące stan istnienia

infrastruktury elektroenergetycznej na nieruchomości wnioskodawczyni,

wyłączające możliwość ubiegania się przez właścicieli o ustanowienie służebności

przesyłu na podstawie art. 3051 i nast. k.c. Sąd Okręgowy akcentował, że sądy

powszechne pozostają związane stanem prawnym wynikającym z funkcjonujących

w obrocie przedmiotowych decyzji administracyjnych, wydanych przez właściwy

organ, w zakresie kompetencji ustawowych i w odpowiednim postępowaniu

administracyjnym, które były podstawą przeprowadzenia przez nieruchomość

wnioskodawczyni linii elektroenergetycznych. Właściwą drogą do wzruszenia tych

decyzji lub podważenia ich mocy jest odpowiednie postępowanie administracyjne

(stwierdzenie nieważności decyzji lub wznowienie postępowania

administracyjnego).

Odnosząc się do apelacyjnego zarzutu dopuszczalności powoływania się

na decyzję wywłaszczeniową w sytuacji, w której nie wykazano, że w wyniku

jej ewentualnego obowiązywania, doszło do wypłaty jakiegokolwiek odszkodowania

na rzecz ówczesnych właścicieli nieruchomości, Sąd Okręgowy podniósł,

że przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. wyczerpująco regulowały problematykę

II CSKP 212/24

6

odszkodowawczą w odniesieniu do wszelkich strat związanych ze zgodnym

z prawem założeniem i przeprowadzeniem przewodów i urządzeń przesyłowych

na cudzych (nie stanowiących własności państwowej) nieruchomościach.

Uszczerbek majątkowy właściciela, wynikający z legalnego korzystania z jego

nieruchomości wskutek trwałego posadowienia urządzeń przesyłowych, podlegał

naprawieniu na podstawie art. 36 tej ustawy, stanowiącego, że odszkodowanie

za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2, strony ustalają

na podstawie wzajemnego porozumienia; w razie sporu wysokość odszkodowania

ustala na wniosek zainteresowanej strony naczelnik gminy, a w miastach prezydent

lub naczelnik miasta (dzielnicy). Sąd drugiej instancji podniósł dalej, że stosunek

odszkodowawczy jest stosunkiem jedynie akcesoryjnym wobec stosunku

wywłaszczenia, a ten z kolei ma swoje umocowanie w decyzji administracyjnej,

stanowiącej zdarzenie publicznoprawne, które swój publicznoprawny charakter

narzuca stosunkowi odszkodowawczemu. Stosunek odszkodowawczy, mimo

że jest wywołany przez wydanie decyzji administracyjnej, nie powstaje

na podstawie samej decyzji administracyjnej, lecz powstaje ex lege, a jego

podstawą prawną w aktualnie obowiązującym porządku prawnym są art. 21 ust.

1 Konstytucji oraz art. 128 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce

nieruchomościami. Akcesoryjność tego stosunku wobec decyzji wywłaszczeniowej

wyraża się jedynie w tym, że decyzja administracyjna jest bezpośrednią przyczyną,

warunkiem sine qua non powstania stosunku odszkodowawczego. W żadnym razie

z powyższych regulacji nie wynika zaś, że warunkiem dopuszczalności wydania

decyzji wywłaszczeniowej, w trybie art. 35 ust. 1 i 2 tudzież jej obligatoryjnym

elementem jest obowiązek realizacji żądania odszkodowawczego za straty

związane z posadowieniem na jego nieruchomości sieci przesyłowej i jej

poszczególnych urządzeń, włącznie z obniżeniem wartości tej nieruchomości.

Skorzystanie z tego uprawnienia pozostawione jest woli podmiotu i bynajmniej nie

przesądza o ważności decyzji administracyjnej stanowiącej jedynie bezpośrednią

przyczynę - warunek powstania stosunku odszkodowawczego a nie jej obligatoryjny

element. Z tych przyczyn apelacja podlegała oddaleniu.

W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1

u.z.t.w.n., art. 16 § 1 k.p.a., art. 222 § 2 k.c. oraz art. 225 w zw. z art. 224 § 2 k.c.,

II CSKP 212/24

7

art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz, art. 3271 § 1 k.p.c. (w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.)

w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.

Formułując te podstawy kasacyjne, skarżąca wniosła o uchylenie

zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu

do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia

w całości i orzeczenie przez Sąd Najwyższy co do istoty sprawy przez

uwzględnienie wniosku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia art. 3271 § 1 w zw. z art. 13 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.

uchyla się spod skutecznej kontroli kasacyjnej ze względu na rozbieżność między

treścią powołanych w nim przepisów postępowania a treścią tego zarzutu.

Art. 3271 § 1 k.p.c. reguluje elementy składowe uzasadnienia wyroku sądu

pierwszej instancji (i na podstawie odesłania z art. 13 § 2 k.p.c. – także

uzasadnienia wydanego w postępowaniu nieprocesowym postanowienia sądu

pierwszej instancji rozstrzygającego co do istoty sprawy). Tymczasem zarzut

kasacyjny odnosi się do zarzucanych przez skarżącą mankamentów uzasadnienia

postanowienia sądu drugiej instancji, wydanego w wyniku ponownego rozpoznania

sprawy wskutek apelacji, a zatem znajduje do niego zastosowanie art. 387 k.p.c.

w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., którego skarżąca nie przytoczyła jednak w tej podstawie

kasacyjnej. Tymczasem, stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw.

Oznacza to powinność Sądu Najwyższego merytorycznego rozpoznania jedynie

tych zarzutów materialnoprawnych i procesowych, które zostały wytknięte przez

skarżącego i są dopuszczalne w świetle art. 3983 § 1 i 2 k.p.c., a także

niedopuszczalność uwzględnienia z urzędu innych występujących wprawdzie

obiektywnie, lecz nie wytkniętych przez skarżącego, uchybień materialnoprawnych

i procesowych, bez względu na ich ciężar i znaczenie dla wyniku rozpoznania

skargi.

II CSKP 212/24

8

Zarzuty naruszenia art. 35 ust. 1 u.z.t.w.n. i art. 16 § 1 k.p.a. koncentrują się

wokół kwestionowania przyjętego przez Sądy meriti i decydującego dla

rozstrzygnięcia sprawy poglądu, że przedstawione przez uczestnika postępowania

decyzje administracyjne, wydane na podstawie art. 35 ust. 1 u.z.t.w.n. w latach

siedemdziesiątych ubiegłego wieku, stanowią tytuł prawny do korzystania przez

uczestnika z nieruchomości w zakresie niezbędnym do obsługi i eksploatacji

opisanych wyżej urządzeń przesyłowych. W takim stanie faktycznym i prawnym

wnioskodawczyni nie mogła zatem żądać ustanowienia służebności przesyłu na

podstawie przepisów kodeksu cywilnego, albowiem ustanowienie przedmiotowego

ograniczonego prawa rzeczowego w drodze umowy lub orzeczenia sądu jest

możliwe tylko w sytuacji, w której przedsiębiorca przesyłowy korzysta z określonej

nieruchomości w zakresie posadowionych na niej urządzeń przesyłowych bez tytułu

prawnego.

Ograniczając rozważania prawne do niezbędnego minimum, podyktowanego

podstawami skargi, należy podnieść, że kolejne ustawy o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości (z 1958 r., 1985 r i 1997 r.) regulowały oprócz

instytucji wywłaszczenia, rozumianego jako pozbawienie w drodze decyzji

administracyjnej prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego

prawa rzeczowego na nieruchomości za odszkodowaniem, także tak zwane „małe

wywłaszczenie”, polegające na ograniczeniu prawa własności nieruchomości przez

czasowe jej zajęcie lub przyznanie określonym podmiotom uprawnień

do korzystania z nieruchomości w oznaczonym zakresie ze względu na ważny

interes publiczny, polegający na cywilizacyjnej konieczności budowy i eksploatacji

infrastruktury przesyłowej w zakresie dostawy wody, ciepła, gazu, energii

elektrycznej itp., realizującej istotne potrzeby społeczeństwa. Tego rodzaju

inwestycje miały tak zwany charakter magistralny, to znaczy, że przebiegały liniowo

przez wiele sąsiadujących ze sobą nieruchomości stanowiących przedmiot

własności różnych osób. Przedsiębiorstwa prowadzące działalność z zakresu

wytwarzania i sprzedaży energii elektrycznej, gazu, dostarczania wody, odbioru

ścieków, świadczenia usług telekomunikacyjnych korzystają z urządzeń

przesyłowych, które z reguły usytuowane być muszą na wielu nieruchomościach

stanowiących własność innych osób, bez którego prowadzenie takiej działalności

II CSKP 212/24

9

i zaspokajanie potrzeb społeczeństwa byłoby niemożliwe, co wiąże się

z ograniczeniem prawa właścicieli do tych nieruchomości.

Do tego rodzaju regulacji należał art. 35 ust. 1 u.z.t.w.n., na tle którego

w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntował się pogląd, że decyzja

administracyjna wydana na podstawie tego przepisu jest tytułem prawnym dla

przedsiębiorcy przesyłowego do stałego korzystania z wymienionej w tej decyzji

nieruchomości (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2010 r., III CZP

116/09, OSNC-ZD 2010/3/92 oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2014 r., III CZP 87/13, OSNC 2014, nr 7-8, poz.

68). Skutkiem ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej na jego podstawie było

ograniczenie prawa własności nieruchomości przez ustanowienie trwałego

obowiązku znoszenia przez właściciela nieruchomości stanu ukształtowanego

przez zainstalowanie na niej urządzeń przesyłowych (zob. wyroki Sądu

Najwyższego z 20 marca 2002 r., V CKN 1863/00; z 8 czerwca 2005 r.,

V CK 679/04 i z 8 czerwca 2005 r., V CK 680/04 oraz uchwała z 10 listopada 2005

r., III CZP 80/05, OSNC 2006, nr 9, poz. 146). Skutki wywołane decyzjami dotyczą

przy tym każdego kolejnego właściciela nieruchomości i każdego kolejnego

przedsiębiorcy przesyłowego, który uzyskał tytuł do urządzeń przedsiębiorstwa

i jest odpowiedzialny za utrzymanie ich właściwego stanu oraz eksploatację (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2007 r., II CSK 156/07).

Kontynuując ten kierunek wykładni, Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że jeżeli

przedsiębiorca, będący właścicielem urządzeń wymienionych w art. 49 § 1 k.c.,

wykonuje uprawnienia wynikające z decyzji wydanej na rzecz jego poprzednika

prawnego na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 u.z.t.w.n., właściciel nieruchomości nie

może żądać ustanowienia służebności przesyłu (zob. uchwała Sądu Najwyższego

z 6 czerwca 2014 r., III CZP 107/13, OSNC 2015, Nr 3, poz. 29; postanowienia

Sądu Najwyższego z 4 lipca 2014 r., II CSK 639/13 i z 30 stycznia 2015 r.,

III CSK 123/14). Zasada trwałości decyzji administracyjnych zawarta art. 16 § 1

k.p.a. przemawia zarówno za trwałością ukształtowanego nią stanu, jak i za tym,

że po uchyleniu ustaw z 1958 r. i z 1985 r., do stanu objętego decyzjami wydanymi

odpowiednio na podstawie art. 35 ust. 1 i art. 70 ust. 1 tych aktów prawnych

znajdują zastosowanie przepisy, którymi zastąpione zostały w nowym systemie

II CSKP 212/24

10

prawnym. Uzyskanie przez decyzję cechy ostateczności powoduje niemożność

ponownego orzekania w tej samej kwestii (zob. uchwała Sądu Najwyższego

z 20 stycznia 2010 r., III CZP 116/09).

Skarżąca zarzuciła w skardze kasacyjnej, że przedmiotowe decyzje nie

wywarły skutku prawnego przypisanego mu przez Sąd Okręgowy, polegającego

na trwałym ograniczeniu prawa własności w stosunku do nieruchomości, objętej jej

wnioskiem, albowiem ta nieruchomość nie została wskazana w tych decyzjach;

decyzje te nie określały także jej właściciela, a ponadto nie wskazywały, jakich linii

energetycznych dotyczą. Zarzuty te lokują się zarówno w sferze oceny dowodów

zgromadzonych w sprawie i poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych,

jak i stosowania prawa materialnego. Ostateczna decyzja wywłaszczeniowa

wydana na podstawie art. 35 u.z.t.w.n., dla wywołania przewidzianych tą ustawą

skutków prawnych w postaci trwałego ograniczenia prawa własności musi określać

nieruchomość, której dotyczy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 26 września 2014 r.,

IV CSK 724/13). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono też, że w razie

niedokładnego określenia nieruchomości, której decyzja dotyczy, ustalenie jej

zakresu przedmiotowego może nastąpić przy wykorzystaniu innych elementów

zawartych w jej treści, w tym wymienionych w decyzji stron postępowania, jeżeli

pozwala to na przyporządkowanie nieruchomości tym podmiotom. W razie

niedokładnego wskazania oznaczenia nieruchomości w osnowie decyzji wydanej

na podstawie art. 35 u.z.t.w.n., badaniu podlegają również dane zawarte w jej

uzasadnieniu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2017 r.,

I CSK 179/16; z 10 lutego 2017 r., V CSK 296/16; z 15 lutego 2017 r., II CSK

205/16 oraz z 26 stycznia 2018, II CSK 124/17). Należy ponadto zwrócić uwagę,

że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okoliczność, iż decyzja wydana

na podstawie art. 35 u.z.t.w.n. nie wskazuje określonej osoby, jako strony

postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem tej decyzji oraz nie

została ona doręczona tej osobie, także nie przesądza o tym, iż osoba ta nie miała

statusu strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a w konsekwencji,

że decyzja ta nie spowodowała wobec niej konsekwencji wynikających z przepisów

u.z.t.w.n. w postaci trwałego ograniczenia jej prawa i nabycia skutecznego wobec

niej tytułu prawnego do korzystania z jej nieruchomości. Odwołanie się w decyzji

II CSKP 212/24

11

do prawa własności nieruchomości adresata decyzji, a więc strony postępowania

administracyjnego oraz określenie nieruchomości przez jej związek z przebiegiem

urządzeń przesyłowych, wystarczająco indywidualizuje nieruchomość (zob. wyrok

Sądu Najwyższego z 26 września 2014 r., IV CSK 724/13 oraz postanowienie Sądu

Najwyższego z 10 lutego 2017 r., V CSK 296/16).

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd Okręgowy dokonał w uzasadnieniu

zaskarżonego postanowienia, ustaleń dotyczących przedmiotowego

i podmiotowego zakresu treści przedmiotowych decyzji administracyjnych na

podstawie szczegółowo omówionego i ocenionego, jako wiarygodny, materiału

dowodowego sprawy. Podniósł, że dowody z wymienionych przez Sąd

dokumentów wskazują, iż te decyzje obejmowały nieruchomości należące do

poprzedników prawnych wnioskodawczyni czyli F. i J. K., którzy zostali wymienieni

wprost w treści decyzji z 21 grudnia 1970 r. jako jej adresaci pod numerem 75. Sąd

Okręgowy stwierdził zatem, że w oparciu o materiał dowodowy sprawy można było

w jednoznaczny sposób ustalić, że decyzje Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z

21 grudnia 1970 r., nr […], Prezydium Powiatowej Rady Narodowej nr [….] z 23

grudnia 1970 r. oraz decyzja Urzędu Miejskiego w L. z 26 maja 1988 r., […]

dotyczyły istotnie nieruchomości poprzedników prawnych wnioskodawczyni oraz w

sposób dostateczny ją indywidualizowały przez jej związek z przebiegiem

urządzeń przesyłowych na nieruchomości, spełniając tym samym wymóg

skonkretyzowania nieruchomości w decyzji administracyjnej. Zarzuty skargi

kasacyjnej polemizują z tymi ustaleniami i ocenami prawnymi, ale, w konfrontacji z

nimi, nie zasługują na uwzględnienie. Elementem stanu faktycznego sprawy jest

sytuacja prawna wywołana decyzją administracyjną. Sąd powszechny jest

związany stanem prawnym przez nią wytworzonym, co wynika zarówno z

charakteru i podstawy prawnej decyzji, jak i podziału kompetencyjnego pomiędzy

sądownictwem powszechnym i administracyjnym. Niedopuszczalne jest zatem

kwestionowanie merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej i sąd

powszechny nie jest władny badać prawidłowości jej podjęcia (zob. uchwała składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 9 października 2007 r., III CZP 46/07, OSNC

2008 r., Nr 3, poz. 30, postanowienie Sądu Najwyższego z 4 czerwca 2009 r., III

CZP 29/09; wyroki Sądu Najwyższego z 26 sierpnia 2009 r., I CSK 26/09, OSNC-

II CSKP 212/24

12

ZD 2010 r., Nr A, poz. 22 oraz z 16 grudnia 2009 r., I CSK 175/09, OSNC 2010, nr

7 - 8, poz. 115). Dopóki decyzja administracyjna nie zostanie podważona we

właściwym postępowaniu i pozostaje w obrocie prawnym, wiąże sąd wyłączając

dopuszczalność badania okoliczności związanych z prawidłowością postępowania

administracyjnego, ostatecznością decyzji oraz merytoryczną poprawnością

rozstrzygnięcia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 maja 2018 r.,

I CSK 448/17).

Z tej perspektywy zatem, skarga kasacyjna wnioskodawczyni nie zasługiwała

na uwzględnienie, co prowadziło do jej oddalenia (art. 39814 k.p.c.).

Władysław Pawlak

Dariusz Zawistowski

Agnieszka Piotrowska

(A.D.)

[r.g.]