Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego za atak nożem, uznając zamiar bezpośredni

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca

2025 r., sygn. akt V K 4/25, uznał M.M. za winnego tego, że:

1. w dniu 12 września 2023 r. w W. przy ul. [...], działając z zamiarem

bezpośrednim, spowodował ciężki uszczerbek na zdrowiu S.Ś. w ten sposób, że

II KK 157/26

2

zadał mu uderzenie nożem w twarz, czym spowodował obrażenia ciała w postaci

rany ciętej policzka prawego i okolicy skroniowo - żuchwowej prawej, obejmującej

pełną grubość skóry, tkankę podskórną i mięśnie z uszkodzeniem drobnych naczyń

tętniczych i żylnych tej okolicy, co skutkowało trwałym, istotnym zeszpeceniem ciała

wynikającym z powstania blizny łącznotkankowej prawej części twarzy, tj.

przestępstwa z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia

30.09.2023 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę 4 lat i 6 miesięcy

pozbawienia wolności;

2. w dniu 12 września 2025r. w W. przy ul. [...], działając z zamiarem

bezpośrednim uszkodzenia ciała S.Ś. zadał jej uderzenie nożem w okolice szyi,

czym spowodował obrażenia ciała w postaci rany ciętej szyi o długości 7 cm i

głębokości około 2 cm, obejmującej skórę, tkankę podskórną i mięsień co

skutkowało naruszeniem czynności narządu ciała pokrzywdzonej na czas powyżej

7 (siedmiu) dni tj. przestępstwa z art. 157 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę 2

lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Sąd I instancji, na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k., w brzmieniu

obowiązującym do dnia 30.09.2023 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k., połączył orzeczone

kary i wymierzył oskarżonemu karę łączną 5 lat pozbawienia wolności, na

podstawie art. 62 k.k. orzekając system terapeutyczny wykonania orzeczonej kary i

zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności oskarżonego w

sprawie.

Ponadto, na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego

zadośćuczynienie za doznaną krzywdę poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego

S.Ś. kwoty 20000 złotych, w związku ze skazaniem za czyn opisany w pkt 1 oraz

zadośćuczynienie za doznaną krzywdę poprzez zapłatę na rzecz S.Ś. kwoty 10000

złotych, w związku ze skazaniem za czyn opisany w pkt 2. Na podstawie art. 41 a §

1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz zbliżania się do pokrzywdzonych S.Ś. i S.Ś.

na odległość nie mniejszą niż 200 metrów przez okres 5 lat.

Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który – podnosząc

zarzuty obrazy prawa procesowego, która mogła mieć wpływ na treść

II KK 157/26

3

rozstrzygnięcia (art. 2 § 1 punkt 1 i § 2 k.p.k.; art. 4 k.p.k.; art. 5 § 2 k.p.k.), a w

konsekwencji, na skutek powyższych uchybień proceduralnych błąd w ustaleniach

faktycznych – wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez przypisanie,

iż oba czyny oskarżonego zostały popełnione w zamiarze ewentualnym i

wymierzenie oskarżonemu kar jednostkowych za tak przypisane czyny oraz kary

łącznej na zasadzie absorpcji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 września 2025 r., sygn. akt

II AKa 169/25, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.

Od orzeczenia Sądu II instancji kasację wniósł obrońca skazanego,

podnosząc zarzuty rażącej obrazy prawa procesowego, która mogła mieć istotny

wpływ na treść rozstrzygnięcia, to znaczy art. 433 § 2 k.p.k., art. 437 § 1 i 2 k.p.k.,

art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w związku z art. 2 § 2, art. 4, art. 5 § 2

k.p.k., art. 7 oraz art. 410 k.p.k. polegającej na nietrafnej kontroli instancyjnej

wyroku Sądu Okręgowego, przejawiającej się w:

- niewłaściwym uznaniu, iż Sąd Okręgowy oparł się na całokształcie materiału

dowodowego sprawy, zebrał oraz ocenił go w sposób zgodny z przepisami prawa

procesowego, zaś zebrany w sprawie materiał dowodowy wykluczał inne

rozstrzygnięcie niż Sądu meriti, w szczególności zasadnie oddalił liczne wnioski

dowodowe obrońców;

- niezasadnym przyjęciu, iż Sąd Okręgowy nie obraził zasady obiektywizmu,

zasady in dubio pro reo oraz zasady swobodnej oceny dowodów przypisując

skazanemu sprawstwo obu czynów.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu

odwoławczym, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w

Warszawie oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego Warszawa Praga i

przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w I instancji.

II KK 157/26

4

Prokurator w odpowiedzi na kasację obrońcy wniósł o jej oddalenie jako

oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

Na wstępie należy przypomnieć, że „kasacja nie stanowi trzeciej instancji

rozpoznawania spraw karnych, lecz jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, a

zarazem i środkiem kontroli prawomocnych orzeczeń sądowych. To sprawia, że

postępowanie kasacyjne prowadzi tylko do oceny kasacji w aspekcie rażącego

naruszenia przepisów prawa przez sąd odwoławczy, które mogło mieć istotny

wpływ na treść orzeczenia, a nie zaś do merytorycznego rozpoznania sprawy, w

której kasacja została wniesiona” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22

października 2025 r., III KK 436/25, LEX nr 3931918).

Wbrew temu, co wskazuje autor kasacji Sąd odwoławczy odniósł się

rzetelnie do kwestii weryfikacji ustalenia strony podmiotowej przypisanych

skazanemu przestępstw, o czym świadczy obszerność i wszechstronność

zaprezentowanych rozważań w pisemnych motywach wyroku (zob. s. 5-7). Trzeba

podkreślić, że to tę kwestię, nie zaś naruszenie zasad procesu (wskazanych

ogólnie w petitum kasacji i gołosłownie w jej uzasadnieniu), uczynił obrońca

skazanego przedmiotem argumentacji w uzasadnieniu kasacji, a zatem w tym

zakresie należy poczynić szczegółowe uwagi.

Nie jest tak, że Sąd odwoławczy skoncentrował się jedynie na

okolicznościach przedmiotowych a pominął okoliczności podmiotowe, czego

zresztą autor kasacji nie rozwinął (zob. s. 4 kasacji). Oczywiste jest natomiast to, że

uwadze orzekających Sądów nie umknął stan psychiczny skazanego związany z

uzależnieniem od substancji psychoaktywnych, a kwestię jego poczytalności w

chwili zdarzenia potwierdzili biegli psychiatrzy.

Nietrafne jest także powołanie się na poglądy wyrażone w uzasadnieniu

wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2023 r., I KK 92/22 oraz w wyroku

II KK 157/26

5

Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2021 r., V KK 255/20, które nie mają

znaczenia w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z ustaleń poczynionych przez

Sąd orzekający i co podkreślił Sąd odwoławczy (s. 6 uzasadnienia wyroku Sądu ad

quem), M.M. posądził pokrzywdzonych o kradzież jego portfela, zagroził, że ich

„potnie”, a następnie zaatakował ich nożem, powodując rozległe rany szyi i twarzy,

przecinając powłoki skórne i mięśni, co niewątpliwie dawało podstawy do

zaakceptowania ustalenia, że skazany chciał spowodować u pokrzywdzonych

określone w opisie czynów i wynikające z kwalifikacji prawnej uszczerbki na

zdrowiu, a zatem działał w zamiarze bezpośrednim.

W kontekście przytoczonych w kasacji poglądów judykatury wolno na

marginesie zauważyć, że o ile konieczność realizacji kompletu znamion czynu

zabronionego w wyniku zachowania sprawcy co do zasady przesądza o

występowaniu po stronie sprawcy zamiaru bezpośredniego, to jednak w przypadku,

w którym występuje jedyne uświadomiona przez sprawcę możliwość popełnienia

czynu zabronionego tj. określony stopień prawdopodobieństwa zrealizowania

zespołu znamion (na tyle wysoki, że powoduje podjęcie przez sprawcę zachowania

przestępnego), również mogą zachodzić przesłanki do przypisania zamiaru

bezpośredniego. Innymi słowy, warstwa woluntatywna nie jest bezwzględnie

determinowana przez warstwę intelektualną strony podmiotowej. Praktyka

orzecznicza pokazuje zresztą, że większość czynów umyślnych jest popełnianych

w zamiarze bezpośrednim bez pewności zrealizowania kompletu znamion, w tym

znamienia skutkowego przy przestępstwach materialnych.

Poza zakresem rozważań pozostawiono wywód obrońcy skazanego

dotyczący orzeczonych kar (s. 5 kasacji), których samoistne kwestionowanie przez

stronę postpowania jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym (zob. art.

523 § 1 zd. II k.p.k.).

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w

postanowieniu, na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. kosztami

sądowymi postępowania kasacyjnego obciążając skazanego.

[WB]

II KK 157/26

6

[r.g.]